Univerzitet „Union“ Nikola Tesla u Beogradu
Fakultet za pravo, bezbednost i saobraćaj „Konstantin Veliki“ Niš
Seminarski rad
Predmet : Uvod u ekonomiju
Tema : Novac
Mentor: Student :
Doc.dr.Vladan Vučić Ivana Risimović
Br. indeksa : MS 66-P/2019
Niš, Maj 2020.
Sadržaj :
1. Uvod
2. Nastanak i razvoj novca
Period robnog novca
Period metalizma
Period zlatnog standarda
3. Teorijska shvatanja novca
4. Funkcije novca
Novac kao mera vrednosti
Novac kao prometno sredstvo
Novac kao platežno sredstvo
Novac kao blago
Svetski novac
5. Oblici novca u opticaju
6. Zaključak
7. Literatura
Ukupna količina novca u opticaju ima veliki značaj u funkcionisanju neke privrede. Kada se
pojavi veća količina novca u opticaju, takva pojava naziva se inflacija, s suprotno tome, manja
količina novca u opticaju od potrebne naziva se deflacija.
2. Nastanak i razvoj novca
Period robnog novca
Novac, u obliku kakav nam je danas poznat, nije oduvek postojao. On je istorijska ili razvojna
kategorija, tj. nastao je u toku istorijskog razvoja društva kao vid zadovoljenja potreba ljudi da
lakše i efikasnije dođu do neophodnih proizvoda. To znači da u jednom periodu ljudske prošlosti
on nije ni postojao, već je nastao u jednom određenom trenutku kao izraz opšte društvenih
potreba, razvija se vremenom i dobija više različitih oblika i vidova.
U rodovskoj zajednici ljudi su se okupljali u plemena i razvijali sopstvene oblike života. Grupe
ili zajednice plemena sa jednog područja dolazile su u kontakt sa drugim zajednicama i
međusobno se mešali. Porast kontakata između zajednica doveo je i do prve razmene. Plemena
su razmenjivala viškove svojih proizvoda za proizvode drugih plemena koje nisu imala, i pojavio
se interes za nabavku tuđih proizvoda. Na ovom stupnju razvoja ljudskog društva uvedena je
uzajamna razmena proizvoda ili naturalni oblik razmene. Kada su se ljudi naselili na svojim
lokalitetima i kada je zajednica porasla, razmena različitih proizvoda postala je neminovnost.
Uzajamna razmena roba dobila je oblik trgovine i stvoren je sistem trampe. U ranoj fazi trampe
različiti proizvodi su se koristili kao sredstvo razmene. U Indiji su to bile krave, kod Asteka plod
kokosovog drveta, kod starih Slovena komadi platna , kod lovačkih plemena krzna, životinjski
zubi, strele. Kod primorskih plemena to su bile školjke, sušena riba, korali, u zemljoradničkim
sredinama žita, čajevi, pirinač i slično. U doba robovlasništva za razmenu su služili robovi.
Period metalizma
Ljudi su ubrzo uvideli slabosti proizvoda korišćenih za razmenu. Javila se potreba za
pronalaženjem nekog univerzalnog proizvoda koji bi važio i van granica područja na kom su
boravili saplemenici. Tako su u upotrebu ušli plemeniti metali. Oni su imali niz prednosti, bili su
lako prenosivi, imali su veliku vrednost, bili su trajni, nisu gubili na svojim karakteristikama,
