SEMINARSKI RAD
Fakultet:
Primjenjena ekonomija
Smijer:
Menadžment i marketing
Predmet:
Menadžment i marketing uslužng sektora
Tema:
Strategije za globalno tržište - usluge
Mentor:
Prof. Dr. Marija Todorović
Student:
Tanja Repajić
U Banjoj Luci, decembar 2021. godina
Seminarski rad;
Strategije za globalno tržište - usluge
1
Sadržaj:
1. Uvod
2
2. Strategija upravljanje uslugama u savremenoj ekonomiji 3
2.1. Priroda
i
karakteristike
usluga
4
2.2. Tražnja
za
uslugama
5
2.3. Formiranje
cijena
usluga
9
3. Zaključak
13
4. Literatura
14
Seminarski rad;
Strategije za globalno tržište - usluge
3
2. Strategija upravljanje uslugama u savremenoj ekonomiji
Ukupan nivo usluga u određenom privrednom sistemu predstavlja jedan od pokazatelja
blagostanja i napretka. Široko rasprostranjene, prihvaćene, pouzdane, dostupne, kontinuirane,
specijalizovane... usluge zaista u velikoj mjeri olakšavaju ukupno funkcionisanje jednog društva.
Na početku XXI vijeka najrazvijenije zemlje su postale „
uslužne ekonomije
“ sa oko dve trećine
BDP koji potiče iz sektora usluga koji je ujedno i dominantan generator zaposlenja.
0
10
20
30
40
50
60
70
1986
1988
1990
1992
1994
1996
1998
2000
2002
2004
Godina
%
B
D
P
Usluge
Proizvodi
Javni sektor
Grafikon br.1. - Učešće u stvaranju bruto domaćeg proizvoda SAD
Izvor: Bureau of ecnomic analysis, November 2004,
www.bea.gov
Seminarski rad;
Strategije za globalno tržište - usluge
4
2.1.
Priroda i karakteristike usluga
Područje koje pokriva reč „
usluga
“ je veoma široko, nejasno i gotovo se ne može definisati. Šta
je zajedinčki imenilac snabdevanju električnom energijom, popravci automobila, frizuri, vožnji
željeznicom, aranžmanu za godišnji odmor ili pružanju finansijskih usluga? Američko udruženje
za marketing AMA definiše usluge kao „
aktivnosti, korisnosti ili satisfakcije koje se nude na
prodaju ili se pružaju u vezi sa prodajom proizvoda
“
(AMA, 1960; preuzeto Ljubojević, 1998, str.
31).
Savremenu definiciju usluge daje Kotler (2001, str. 467) koji smatra da je usluga bilo koji čin ili
djelo koje jedna strana može ponuditi drugoj, koje je u osnovi neopipljivo i koje za posljedicu nema
nikakav vid vlasništva. I drugi autori su pokušali da daju svoj doprinos definisanju usluga, ali
uprkos njihovom ozbiljnom trudu do danas nije pronađena definicija koja bi bila opšteprihvaćena.
Jedino u vezi sa čim postoji konsenzus je razlog za ovakav pluralizam mišljenja, a to je promenljiva
priroda uslužne industrije
(Blankson, Kalafatis, 1999, str. 107)
.
Slika br. 1. - Kombinacije proizvodi-usluge
Izvor: Shostack, 1982, str. 50.
Treba primjetiti i da razlika između proizvoda i usluga nije samo semantička. Iako usluge
kao i proizvodi služe istoj svrsi – zadovoljenju potreba potrošača, one ipak pokazuju niz različitih
svojstava. Proizvod je opipljiv predmet koji postoji u vremenu i prostoru, usluga je čin ili proces, i
veza
element proizvoda
element
Ključ:
AUTOMOBIL
RESTORAN
BRZE HRANE
TRANSPORT
OPCIJE I
DODACI
VOZILO
HRANA
PRIPREMANJE
HRANE
