Visoka zdravstveno–sanitarna škola strukovnih studija “Visan”, Beograd
Seminarski rad
Zdravstvena nega
KONTRAKTURE I ATROFIJE NASTALE ZBOG
SMANJENE POKRETLJIVOSTI
Beograd, Novembar 2021.
2
2. Pojam kontrakture i atrofije
Kretanje je jedna od najvažnijih čovekovih potreba u životu. Bez funkcije kretanja čovek bi bio
prinudjen na tudju negu i pomoć. Kontrakture i atrofija mišića su direktna posledica
nepokretnosti. Kretanje je neophodno da bi se izvršavale dnevne obaveze i fiziološke potrebe.
Kada dodje do kontrakture i atrofije mišica dolazi do gubitka mišićnog tkiva i kočenja zglobova,
zbog čega svako kretanje postaje otežano, a ponekad čak i ne moguće. Kontraktura nastaje
skraćenjem mekih periartikularnih tkiva, ligamenata i tetiva, a atrofija gubitkom mišićne mase.
Lokomotorni sistem omogućava pokretljivost celog tela ili pojedinih njegovih delova. Ovaj
sistem ima i mnoge druge uloge kao što su: davanje oblika i pravilno držanje tela, zaštita i
mehanička potpora ostalim organima, itd. Ako neki deo lokomotornog sistema ima oštećenu
funkciju nastaće smanjena pokretljivost ili nepokretnost, doći će do poremećaja rada drugih
organa, a i organizma kao celine. Lokomotorni sistem čine:
1. Kosti (os,ossis) čini tvrdo tkivo koje osigurava stabilnost tela i pruža dovoljnu otpornost na
pritiske i istezanje. Sve kosti u organizmu čine skelet.
2. Mišići (musculi) su sačinjeni od mekog i elastičanog mišićnog tkiva, koje ima sposobnost
nadražljivosti i reakcije na to, kontrakcije. Svojom kontrakcijom vrši pokret u zglobu.
3. Zglobovi (junctura) su skup elemenata pomoću kojih se kosti međusobno spajaju. Mogu biti
pokretni (diartroze, articulatio) i nepokretni (sinartroze). Pokretni su bitni za fizičku aktivnost.
Ograničena pokretljivost i nepokretnost bolesnika može biti posledica: organskih oštećenja tkiva
koja učestvuju u pokretima (npr.usled inflamacije i zastoja otoka, razvijanjem vezivnog tkiva,
fibroza, zbog skraćenja zglobne čaure, ligamenata, tetiva, fascija, mišića i drugih mekih tkiva
koja se nalaze oko zgloba), bola (zbog oštećenja unutrašnjeg organa), neke somatske bolesti,
medicinskih intervencija, imobilizacije ili zabrane kretanja.
1
1
Stojadinov Ilić, M. (2015) Zdravstvena nega, Visoka zdravstveno-sanitarna škola strukovnih studija "Visan",
Beograd.Str. 172
-177
.
3
2.1. Atrofija
Medicinski termin za ovaj problem je atrofija mišića, većina ljudi to prosto zove “gubitak mišićne
mase”. Postoje dve vrste atrofije mišića, i jedna od njih je daleko ozbiljnija od druge.
– Prvi tip je atrofija mišića zbog neaktivnosti,
– drugi tip je neurogena atrofija.
Mada su simptomi kod obe vrste atrofije slični, uzroci su različiti, a samim tim je i lečenje
drugačije.
2
Glavni simptom atrofiranih mišića je ruka ili noga koja je manja, ali ne kraća, od
druge ruke. Ovo se može desiti u slučaju kada određena bolest ili povreda otežavaju ili
onemogućavaju da osoba pomera ruke ili noge. Ukoliko se pacijent ne kreće, što znači da se
mišići nogu ne koriste, javlja se atrofija mišića nogu. Proces starenja često dovodi do spore, ali
progresivne atrofije mišića.
Slika 1. Starosna atrofija mišića
Izvor:
atrophy muscle definition - Bing
Ocenjivanje promena obima mišića važno je za dijagnozu bolesti ili težinu invalidnosti, kao i za
planiranje i praćenje rehabilitacijskih postupaka. U kliničkoj praksi za ocenu stanja pojedinačnih
mišića ili mišićnih skupina sprovodi se merenje snage i to manuelnim testom ili dinamometrijom
(kojom se vrši merenje obima mišića). Prema mišićnom manuelnom testu ocene za snagu mišića
su od 0 do 5.
3
2
Članak skinut sa sajta:
Simptomi bolesti – Simptomi, uzroci i lečenje bolesti
Tema:
Atrofija mišića (gubitak mišićne
mase) kada i kako se lako leči i sprečava
pristup sajtu 24.10.2021.
3
Berbić A. (2013) Fizioterapeutski pregle stanja- Odeljenje za fizikalnu medicinu i rehabilitaciju, Sarajevo.
