INTERSTERALEN PROSTOR I MEGJUZVEZDENA MATERIJA

ОСУ „Св. Климент Охридски“ - Охрид

МАТУРСКА ПРОЕКТНА ЗАДАЧА ПО ФИЗИКА

Тема: 

ИНТЕРСТЕЛАРЕН ПРОСТОР И МЕЃУЅВЕЗДЕНА 

МАТЕРИЈА

Ментор: 

Изработила:

март, 2016

2

СОДРЖИНА:

ВОВЕД------------------------------------------------------------------стр.3

ГЛАВЕН ДЕЛ----------------------------------------------------------стр.4



ЅВЕЗДИ И ГАЛАКСИИ--------------------------------------------------стр.4



ШТО Е ИНТЕРСТЕЛАРЕН ПРОСТОР?------------------------------стр.5



МЕЃУЅВЕЗДЕНА МАТЕРИЈА И МАГЛИНИ------------------------стр.6



ТИПОВИ НА МЕЃУЅВЕЗДЕНА МАТЕРИЈА-------------------------стр.9



ТИПОВИ НА МАГЛИНИ----------------------------------------------стр.11



КОСМИЧКО ЗРАЧЕЊЕ------------------------------------------------стр.12

ЗАКЛУЧОК-----------------------------------------------------------стр.15

ИНТЕРСТЕЛАРЕН ПРОСТОР И МЕЃУЅВЕЗДЕНА МАТЕРИЈА

4

мистерии, а една од нив е интерстеларниот простор. Што се крие во тој простор? 
Од   што   е   составен?   Интерстеларниот   простор   претставува   клучен   дел   од 
универзумот бидејки зафака значаен дел од видливата материja.

ЅВЕЗДИ И ГАЛАКСИИ

ГАЛАКСИЈА

 е секој голем систем од ѕвезди, мегуѕвезден гас, прав и 

плазма во универзумот. Галаксиите се со различни облици и големини. Нашата 
галаксија се вика 

Млечен Пат

. Таа по облик е спирална и е поширока во центарот. 

Личи   на   огромна   лента   од   бледа   треперлива   светлина,   која   преку   небото   се 
протега од север кон југ. Дел од оваа галаксија претставуваат Сонцето заедно со 
околу   20   милијарди   ѕвезди.

Се   смета   дека   во   универзумот   има   барем   сто 

милијарди галаксии и секоја од нив содржи просечно по сто милијарди ѕвезди. 
Овие   галаксии   се   камен-темелник   на   универзумот   исто   како   што   атомите   се 
основните единки на 

сите супстанции.

 ЅВЕЗДИ

- Секоја ѕвезда на небото е огромна светлечка топка од гас. 

Нашето Сонце е ѕвезда со средна големина. Ѕвездите имаат свој т.н. живот, се 
создаваат, постојат, а потоа ги снемува. Нивниот живот трае десетици милијарди 
години, а тоа најмогу зависи од нивната маса, која е главен фактор на ѕвездената 
еволуција. 

                    Ѕвездата се рага кога се распага огромен облак од водороден гас, се  
додека   не   стане   доволно   врел   за   да   го   согори   нуклеарното   гориво 
(произведувајки огромна количина топлина и радијација).  

                                     Како што нуклеарното гориво се троши (во период од неколку  
милијарди години), ѕвездата се шири и јадрото се стврднува при што станува 
џиновска ѕвезда, која на крајот експлодира и се претвора во матен студен објект 

ИНТЕРСТЕЛАРЕН ПРОСТОР И МЕЃУЅВЕЗДЕНА МАТЕРИЈА

5

во   зависност   од   нејзината   почетна   маса.   За   време   на   фазата   на   експлозија   се 
формираат   сите   елементи   со   атомски   маси   поголеми   од   железо   и   заедно   со 
надворешните   слоеви   се   разнесуваат   во   околниот   мегуѕвезден   простор. 
Срцевината   на   неутрони   ја   формира  

неутронската   ѕвезда

  која   може   да   биде 

пулсар

. Доколку неутронската ѕвезда е преголема, таа ке колабира под дејство на 

големите гравитациони сили и продолжува да се собира што резултира со 

црна 

дупка

. Гравитацијата на овој систем е толку голема што ни тело, ни светлина 

неможе да го напушти.                   

ШТО Е ИНТЕРСТЕЛАРЕН ПРОСТОР?

                            Што   има   во   огромниот   мегуѕвезден   простор?   Во   астрономијата, 
интерстеларниот простор е материјата која постои помегу ѕвездените системи во 
некоја   галаксија.   Многу   луге   ја   сметаат   вселената   како   целосен   вакуум   без 
никакво присуство на некој материјал. Иако интерстеларните простори се многу 
подобри   вакууми   од   оние   постигнати   во   лабораториски   услови,   сепак   има 
материја. Тие простори имаат многу мала концентрација, во главно околу 99% од 
материјата е гас и прашина. Таа материја го исполнува интерстеларниот простор 
и совршено се вклопува во околниот интергалактички простор. Енергијата која го 
зафака истиот волумен во форма на електромагнетно зрачење е интерстеларното 
радијациско поле.

Се смета дека околу 15% од видливата материја на нашата 

галаксија е изградена од интерстеларен гас и прашина.

Интерстеларен гас 

-   

Речиси 

99% од ИП се состои од интерстеларен гас 
кој се состои од водород во атомска или 
молекуларна форма (75%) и хелиум (25%). 
Интерстеларниот гас делумно се состои од 
неутрални атоми и молкули, но исто така се состои и од јонизирани атоми. Гасот е 
прилично   разреден,   со   просечна   концентрација   на   1   молекула   на   центиметар 
кубен.   За   споредба,   воздухот   кој   го   дишеме   има   концентрација   од   околу 
30,000,000,000,000,000,000 молекули на центиметар кубен. Интерстеларниот гас 
во главно може да се најде во две форми:

ИНТЕРСТЕЛАРЕН ПРОСТОР И МЕЃУЅВЕЗДЕНА МАТЕРИЈА