3
1.UVOD
Korisnici Interneta sve vise imaju odnos prema web-u kao novom trzisnom prostoru.Potencijalni
kupci istrazuju prozivod I mogu proveravati njegovu dostupnost na razlicitim sajtovimaa samim
tim I na taj nacin voditi racuna o svojim finansijama.
Jedna od mogucnusti za online kupovinu su I online aukcije.Zive aukcije postoje vec dugo ali je
njihova prakticna primena bila ogranicena skupocom I te xskocom dovodjenja potencijalnih
kupaca na mesto kupovine u isto vreme.Internet nudi jedno bolje,jeftinije I efikasnije resenje
kroz online aukicije.Sajtovi kao sto su eBuy.com na jednom mestu okupljaju kupce I rpdavce iz
citavog sveta.Varijacije I novine koje donose ovakvi aukcioni portali su velike pa samim tim I
popularnost online aukcija je sve veca.Neki ajtovi daju kupcima mogucnost da predolaze
prodavcima cene o oni tada odlucuju da je ce tu cenu prihvatiti ili ne.Takodje moguce je da se
cene odredjuju prema broju ljudi koje zele da kupe neki proizvod I tada se gleda das to je veci
broj kupaca to je cena manja.
4
2.POJAM AUKCIJA
Stručna definicija glasi: “Aukcija je formalizovana procedura trgovine u kojoj partneri u trgovini
postupaju po specifičnim pravilima. Aukcioner nastupa kao posrednik u ovoj trgovini”.
Elektronske ili Internet aukcije su samo specijalan slučaj posredovanja.
Aukcija ili dražba je javno nadmetanje kupaca i prodavaca oko cene i drugih uslova
kupoprodaje robe. Najčešće se putem aukcije prodaju robe neujednačenog kvaliteta, i to:
sirova koža, krzno, neprana vuna, duvan, proizvodi crne metalurgije, industrijske sirovine,
kolonijalna roba i slično. Takođe na ovaj način prodaje se i zaplenjena i havarisana roba. Putem
aukcija prodaju se i antikviteti, umetničke slike, retki predmeti i slično, s tim što roba koja je
predmet kupoprodaje mora biti na licu mesta.
Prvu veliku međunarodnu aukciju organizovala je Istočno-Indijska britanska
kompanija u Amsterdamu, početkom XVII veka, radi postizanja najboljih uslova prodaje raznih
vrsta kolonijalne robe.
Aukcije mogu biti organizovane za prodaju na veliko i malo. Na veliko se organizuju za
raznovrsne nestardizovane proizvode, odnosno proizvode neujednačenog kvaliteta, a na malo
uglavnom za antikvitete, umetničke slike i retke predmete.
Aukcije mogu biti organizovane u svim oblicima vlasništva, a najčešće su u privatnom
vlasništvu. Pravilo je da obavezno unapred mora biti oglašeno mesto prodaje i naziv aukcije i
agenta kao komisionara. Pre održavanja aukcijskog sastanka, roba se sortira po vrstama u lotove
i u aukcijskim skladištima, odnosno na izložbenom mestima stavlja se na uvid zainteresovanim
kupcima. Svaka partija robe nosi oznaku (lot) i upisana je u aukcijski katalog koji se stavlja na
uvid potencijalnim kupcima, a najčešće su upisane i početne cene.
Po otvaranju aukcijskog sastanka, rukovodilac aukcije (koji je najčešće i njen vlasnik)
obaveštava o početnoj ceni robe, a onda nastaje takmičenje prisutnih kupaca (aukcijski senzali,
brokeri, makleri i slično) sve dok se ne postigne najveća cena robe. Roba se prodaje bez ikakve
naknadne garancije kvaliteta, takva kakva je viđena i ugovorena. O prodaji robe sačinjava se
zaključnica koja je osnov za plaćanje, a zatim se preuzima roba prodata na aukciji.
Aukcije mogu biti:
• Stalne
• Povremene
• Sudske
• Prisilne
6
3.VRSTE AUKCIJA
Kada govorimo o aukcijama, većina ljudi pomišlja na aukciju u kojoj cena proizvoda kreće od
cene koju je ponudio voditelj aukcije, pa se postepeno povećava. Takav tip, na koji smo svi
navikli, predstavlja Engleski tip aukcije.Medjutim, postoje i drugi tipovi. Holandski tip aukcije,
na primer, predstavlja aukciju u kojoj voditelj aukcije počinje sa visokom cenom, pa je snižava
do trenutka dok neki učesnik aukcije ne prihvati ponudu. Zatim, FPSB (First-price sealed-bid)
predstavlja aukciju zatvorenog tipa u kojoj učesnici daju svoju jedinu ponudu, najčešće u
pisanom obliku, a da pritom ne znaju koliko su ponudili drugi učesnici. SPSB (Second-price
sealed-bid), pobednik aukcije plaća prvu cenu ispod svoje (Vikrijeva aukcija). Postoje i aukcije
sa više jedinica istog proizvoda na kojima su, uslovno rečeno, svi pobednici. Sve ove aukcije
spadaju u tzv. primarni tip aukcija.U sekundarne tipove aukcija spadaju aukcije u kojima
učesnici moraju da plate njihove ponude, bez obzira jesu li dobili ili ne, kombinovana aukcija,
japanska aukcija, absolutna aukcija, itd.
Aukcije na internet.Pošto smo videli šta su to aukcije, možemo da napravimo definiciju da su
aukcije na internetu, aukcije u kojima učesnici licitiraju za proizvode i/ili usluge posredstvom
interneta. U aukcijama na internetu se uglavnom koristi Engleski tip aukcija. Funkcionalnost
aukcija na internetu se obezbeđuje korišćenjem aukcijskog softvera.
