VISOKA ŠKOLA ZA PRIMIJENJENE I PRAVNE NAUKE
„PROMETEJ“
ZELENE POVRŠINE U NASELJU
SEMINARSKI RAD
Student: Mentor:
Svjetlana Delić (TI-566/2019) Prof. dr Aleksandar Blagojević
Transportno inženjerstvo
Banja Luka, 2022. godina
1.ZNAČAJ GRADSKOG ZELENILA
Zelene površine urbanih sredina predstavljaju značajan faktor koji obezbeđuje i poboljšava
vizuelni izgled i kvalitet života u urbanim sredinama. Zastupljenost i razmještenost, funkcije i
ostale odlike zelenih prostora uslovljeni su prirodnim, antropogenim, prostornim i ostalim
faktorima. Utvrđivanje planerskih elemenata, u procesu planiranja zelenih prostora, predstavlja
prvi korak uključivanja ovog segmenta u integralni planerski proces urbanih sredina. U urbanim
sredinama značaj zelenila je višestruk: • poboljšava klimatske uslove u urbanoj sredini, • utiče
na regulaciju temperature vazduha, pritisak i vazdušna strujanja, • smanjuje nivo komunalne
buke, • povećava vlažnost vazduh, • sprečava pojavu erozije zemljišta, • štiti od pretjeranog
osunčavanja, itd. U zoni stanovanja preovlađuje ekološko - biološka funcija sistema zelenila,
dopunska je rekreativna a prateća estetska funkcija. Efikasnost sistema ozelenjavanja grada
zavisi od međusobnog odnosa sa njegovim okruženjem a posebno sa slobodnim prigradskim
šumskim prostorima i zelenilom u njima. Grad i njegova prigradska zona se zato razmatraju kao
jedinstvena prostornoplanerska i prediona cjelina.
(URL:
https://www.google.com/search?q=JAVNEZELENEPOVRŠINE
)
1
1
(URL:
https://www.google.com/search?q=JAVNEZELENEPOVRŠINE
)
2.UTICAJ VEGETACIJE NA VJETAR
Zelene površine se koriste kao važan faktor za poboljšanje mikroklime urbanih struktura. Veći
masivi zelenila deluju kao filtri u prečišćavanju vazduha, obnavljaju kiseonik u atmosferi, utiču
na povoljniji toplotni i radijacioni režim, povećavaju vlažnost vazduha, apsorbuju prašinu i čađ,
umanjuju refleksiju, ublažavaju dejstvo ulične buke, itd. Kompleksi visokog zlenila koriste se u
urbanističkom projektovanju kao zaštita protiv jakih i hladnih vjetrova. Strujanje vazduha se
može povećati ili smanjiti postavljanjem vegetacije oko objekta, tako da usmjerava povjetarce
ka njemu u toku ljeta ili djeluje kao zaštita od sjevernih vjetrova u toku zime. Položaj zelenih
zasada u odnosu na pravac dominantnog vjetra, na lokalitetima sa različitom klimom prikazan je
na slici 1. Ublažavanje negativnih klimatskih uslova, na određenoj lokaciji, u različitim
godišnjim dobima postiže se kombinovanom sadnjom četinarskog i listopadnog drveća. Na ovaj
način postiže se osjenčenje objekta i sprečava udar vjetra. Visoka vegetacija može znatno da
smanji brzinu vjetra pri tlu. Drveće efikasno apsorbuje energiju vjetra za razliku od čvrstih
prepreka kao što su teren i građevine koje ga odbijaju.
Slika 1. Zaštita objekata od dejstva vjetra zelenilom na lokalitetima sa različitom
klimom: a) hladna klima, b) umerena klima
Na slici 2. a. dat je profil brzine vetra u borovoj šumi i profil brzine vetra na otvorenom
prostoru. Na slici 2. b. prikazan je uticaj lišća u hrastovoj šumi na brzinu vjetra.
