UNIVERZITET ZA POSLOVNE STUDIJE
FAKULTET PRAVNIH NAUKA
SEMINARSKI RAD
Predmet: PRAVNO NORMIRANJE
Tema: ZAKONODAVNI POSTUPAK U BIH
STUDENT: MENTOR:
Istočno Sarajevo, novembar 2020.
Seminarski rad: Zakonodavni postupak u BiH
4
2. PRAVILA ZA IZRADU ZAKONA I DRUGIH PROPISA REPUBLIKE
SRPSKE
Pravilima za izradu zakona i drugih propisa Republike Srpske uređuju se načela i pravna
tehnika za izradu zakona, podzakonskih propisa i drugih opštih akata; struktura i
sistematika propisa; izrada amandmana, izmjena i dopuna, prečišćenog teksta i ispravke
propisa; stupanje propisa na snagu; struktura i sadržaj obrazloženja; normativni oblik,
jezik, stil i način pisanja propisa; planiranje izrade propisa i organizacija normativnih
poslova. Pravila su dužni primjenjivati prilikom izrade propisa ovlašteni predlagači za
donošenje zakona, Vlada, republički organi uprave i organi jedinica lokalne samouprave.
1
Ako se propisom uređuju pitanja koja zahtijevaju njegovu posebnu strukturu ili formu,
nadležni organ jedinice lokalne samouprave može odstupiti od pravila koja se odnose na
zakone i podzakonske propise utvrđene Pravilima, a predlagač propisa je dužan da razloge
za to posebno obrazloži. Pravila obezbjeđuju da se u izradi propisa poštuju ustavne
odredbe o podjeli vlasti i podjeli nadležnosti, o ustavnosti i zakonitosti, jednakosti i
ravnopravnosti, objavljivanju i stupanju na snagu propisa, zabrani povratnog dejstva i
prestanku važenja propisa. Pravila obezbjeđuje poštovanje načela jednoobraznosti i
međusobne usklađenosti propisa, čije norme treba da odražavaju skladnu, jedinstvenu,
jasnu, preciznu, sažetu i logičnu cjelinu. Zakonom se ne mogu urediti pitanja koja se
uređuju Ustavom Republike Srpske.
STRUKTURA ZAKONA
Član
je osnovna klasifikaciona jedinica u zakonu, a sadrži jednu ili više pravnih normi
koje se mogu zaokružiti u jednu logičnu cjelinu. Zakon sadrži najmanje dva člana. Član se
označava riječju: „Član“ sa odgovarajućim arapskim brojem iza koga se stavlja tačka,
počevši od broja jedan, a zatim po redosljedu do poslednjeg člana u zakonu. Članovi mogu
imati nazive, s tim da svaki član u zakonu ima naziv. U zakonu koji prema složenosti
izrade i obimu sadržaja predstavlja sistemski zakon, članovi obavezno imaju nazive. Naziv
člana je kratak i odgovara njegovoj sadržini, a piše se malim podebljanim slovima iznad
odgovarajućeg broja člana. Član koji sadrži više pravnih normi raspoređuje se na stavove.
Stav
počinje novim redom i označava se arapskim brojem u obostranoj zagradi počevši od
broja jedan. Ako član sadrži samo jedan stav, ne vrši se brojčano obilježavanje.
Svaka rečenica koja predstavlja novu misaonu cjelinu, odnosno koja sadrži novu pravnu
normu, piše se u pravilu, kao novi stav. Stavovi se mogu dijeliti na tačke koje se
označavaju arapskim rednim brojem sa jednostranom zagradom počevši od broja jedan.
1
Pravila za izradu zakona i drugih propisa Republike Srpske, Član 2.
Seminarski rad: Zakonodavni postupak u BiH
5
Tačke
se mogu dijeliti na podtačke koje se označavaju arapskim brojem sa tačkom počevši
od broja jedan. Član i stav se završavaju tačkom, a tačke, podtačke i alineje zapetom.
3. KRITERIJUMI ZA STVARANJE PRAVA PUTEM ZAKONA
Da bi se određeni društveni odnosi pretvorili u pravne odnose putem zakona, potrebno je
da budu ispunjene sljedeće pretpostavke:
Da postoji ovlašćenje u Ustavu da se određena pitanja uređuju zakonomi da je za to
određena nadležnost zakonodavnog organa;
Da se utvrde prava, dužnosti ili ograničenja i zabrane za sve ili većinu građana;
Da se trajnije utvrde prava, dužnosti, ograničenja i zabrane;
Materija koja se utvrđuje zakonom morala bi biti takva da se može tekstualno izraziti kao
pravna norma;
Da se utvrde sankcije za povedu pravnih normi.
Zakonodavni odbor Narodne skupštine Republike Srpske razmatra nacrte i prijedloge
zakona u pogledu primjene ovih pravila, a u skladu sa Poslovnikom Narodne skupštine.
Stručni nadzor nad primjenom ovih pravila u pogledu izrade nacrta i prijedloga propisa
koji se upućuju Vladi na razmatranje, vrši Republički sekretarijat za zakonodavstvo Vlade.
Stručne službe jedinica lokalne samouprave vrše nadzor nad primjenom ovih pravila u
pogledu izrade propisa jedinica lokalne samouprave.
4. REDOVNI POSTUPAK U DONOŠENJU ZAKONA
Redovni postupak
u donošenju zakona je onaj u kome se primjenjuju sve propisane faze.
Počinje predlaganjem zakona, a pravo na predlaganje zakona imaju narodni poslanici,
predsjednik Republike, Vlada i najmanje trihiljade birača, dok inicijativu za donošenje
zakona mogu dati skupštine opšina, preduzeća, političke organizacije, druge organizacije,
udruženja i građani. Postupak za donošenje zakona se pokreće podnošenjem nacrta
zakona.
2
Zatim se nacrt zakona razmatra u radnim tijelima, potom na sjednici Narodne
skupšine, a ukoliko je pitanje od posebnog značaja za građane, Narodna skupština se može
odlučiti da nacrt zakona stavi na javnu raspravu. Nakon toga, podnosi se prijedlog zakona i
to u obliku u kome se donosi zakon i mora biti obrazložen. Prijedlozi o izmjenama i
dopunama odn. amandmani se podnose najkasnije 24 časa pre razmatranja prijedloga
zakona. Prijedlog zakona se razmatra u radnim tijelima i Narodnoj skupštini. Do donošenja
zakona dolazi izglasavanjem u Narodnoj skupštini.
2
https://www.narodnaskupstinars.net/?q=la
- Narodna skupština RS
