Visoka zdravstveno–sanitarna škola strukovnih studija “Visan”,
Beograd
Seminarski rad
ZDRAVSTVENA NEGA U INTERNOJ MEDICINI
Tema: Zdravstvena nega kod hematoloških i
gastroenteroloških bolesnika
Profesor:
Student:
Beograd, April 2023.
SADRŽAJ:
1. UVOD.................................................................................................................................... 2
3
2. HEMATOLOŠK I GASTROENTEROLOŠKI BOLESNICI
Hematologija i gastroenterologija su dve vrste nauka od kojih svaka ima svoje karatkeristike,
dijagnoze i različite analize koje se rade u toku dijagnoze kao i kasnije u toku lečenja
bolesnika. Medicinske sestre skoro u sličnoj meri imaju važnost za pacijenta kao doktor, jer
za izlečenje kao i za normalno funkcionisanje tokom bolesti neophodno je da pacijenti budu
dobro negovani i upućeni u način zdrave ishrane, fizičkih aktivnosti i u sve negativne faktore
koji utiču na pogoršanje stanja bolesnika. Broj bolesnika se rapidno povećava i ove bolesti
postaju ne samo lični problem pacijenta i njegove porodice, već i društva u celini.
2.1. Hematološka oboljenja
Hematologija je grana interne medicine koja se bavi brojnim bolestima krvi i krvotvornih
organa, odnosno crvenih krvnih ćelija, belih krvnih zrnaca, krvnih pločica, krvne plazme,
krvnih sudova, kostne srži, limfnih čvorova, slezine i proteina koji su uključeni u krvarenje i
koagulaciju.(2) Krv je tečnost koja teče kroz sistem cirkulacije i predstavlja poseban oblik
vezivnog tkiva sastavljenog od krvnih zrnaca i krvne plazme. Nauka koja proučava krv
naziva se hematologija (grč. haima – krv, logos nauka). Ona se bavi proučavanjem staničnog
dela krvi, preko funkcija i života u cirkulaciji i tkivima do propadanja ili utroška ćelija tokom
obavljanja funkcija i organizmu. Zapremina krvi u telu je 6-8% telesne težine, odnosno
odrasla osoba ima 3,8-5 litara krvi. Među krvotvornim organima glavno mesto pripada
koštanoj srži, dok limfno tkivo i slezina u manjoj meri učestvuju u proizvodnji krvnih zrnaca.
Početni interes ove nauke bila je samo krv i može se reći da je tadašnja hematologija bila
najbliža onome što danas zovemo laboratorijska hematologija. Upoznavanjem i
proučavanjem ćelija krvi, razvojem tehnike, dijagnostike te razvitkom medicinskih nauka
hematologija je tokom istorije obuhvaćala rad u klinici i rad u laboratoriju.
Hematolog je doktor koji se bavi dijagnostikom i lečenjem poremećaja krvi, u rasponu od
anemije do raka krvi. Hematolog je zadužen i za opšte kontrolisanje osobe koja pati od
izvesnog poremećaja krvi. Otkriva uzrok abnormalnosti u formiranju krvi i drugih
poremećaja krvi. Vrši dijagnozu različitih poremećaja vezanih za krv i raka krvi, pomoću
laboratorijskih testova i drugih ispitivanja i leči pacijente sa bolestima krvi ili hematološkim
bolestima. Kada nešto nije u redu sa krvlju, to može da utiče na ukupno zdravlje. Zato je
4
važno da znate koji su to uobičajeni poremećaji krvi ili hematološke bolesti koje mogu da
utiču na vas.(3)
Razgovor sa lekarom opšte prakse je prvi korak da se posavetujete u vezi potencijalnog
oboljenja krvi koje imate. Ako se dijagnostikuje poremećaj krvi, lekar može da vas uputi na
hematologa. Najpoznatije hematološke bolesti i oblasti delovanja hematologa su:
Anemija usled nedostatka gvožđa i druge vrste anemija, poput anemije srpastih ćelija
ili anemije povezane sa traumom
Policitemiju ili višak proizvodnje crvenih krvnih zrnaca
Mielofibroza
Leukemija
Poremećaj trombocita i krvarenja, kao što su: hemofilija, idiopatska
trombocitopenična purpura i Von Villebrand-ova bolest
Mijelodisplastični sindromi
Hemoglobinopatije poput talasemije i anemije srpastih ćelija
Multipli mijelom
Maligni limfomi
Transfuzija krvi
Transplantacija matičnih ćelija koštane srži.
2.1.1. Hematološke analize
Hematološke analize uključuju utvrđivanje različitih parametara krvi, što se može uraditi
korišćenjem ili elektronske kvantifikacije ili ručne kvantifikacije. Elektronska kvantifikacija
može biti učinjena uz korišćenje određene mašine i ovako se može analizirati oko 15
parametara, dok ručna kvantifikacija kao PCV, na primer, koristi mikro hematokritsku
centrifugu. Ova Mikro hematokrit centrifuga se koristi za određivanje PCV-a (upakovani
volumen ćelija), iz kojeg se može dobiti mnogo drugih parametara.
Svakako da je najbolje koristiti elektronsku kvantifikaciju, jer ona daje tačne rezultate, dok je
ručno brojanje eritrocita zastarelo i netačno.
