PANEVROPSKI UNIVERZITET „APEIRON“
FAKULTET ZDRAVSTVENIH NAUKA
Redovne studije
Smjer „Fizioterapija“
Predmet:
UVOD U MEDICINU I ZDRAVSTVENU NJEGU
SEMINARSKI RAD
INDIJSKA MEDICINA
Predmetni nastavnik:
Student:
Prof. dr Radojka Bijelić
Zelić,
Božana
Broj indeksa:
58-24-FZNFT1-240
1
četiri humora(tjelesna soka) i obuhvata dijetetiku, fitoterapiju i hirurgiju. Sidha
medicina, koja se pretežno praktikuje u južnoj Indiji, naročito među tamilskim
stanovništvom, ima sličnosti s ajurvedom, ali posjeduje vlastite medicinske
teorije i farmakološke sisteme.
(2)
U ovom radu biće predstavljena tri sistema: ajurveda, sidha i junani, kako
bi čitaoci dobili osnovne informacije i bili podstaknuti da istražuju ovu temu. Cilj
rada je prikaz ajurvede, junani i sidha medicine kroz analizu njihovog istorijskog
razvoja, osnovnih principa, dijagnostike i terapijskih metoda u savremenoj Indiji.
Takođe, rad će uporediti ove sisteme s modernom medicinom, ističući sličnosti i
razlike.
2.
AJURVEDA
Ajurveda doslovno znači „nauka o životu“. Pretpostavlja se da su osnovni i
primijenjeni principi ajurvede bili organizovani i izloženi oko 1500. godine prije
nove ere. Do srednjeg vijeka, ajurveda je vjerovatno bila jedini zdravstveni sistem
dostupan na indijskom potkontinentu. Uživala je nepodijeljenu podršku naroda i
njihovih vladara. Ovo se može smatrati zlatnim dobom ajurvede jer je većina
rada na osnovnim konceptima, formulacijama i principima nastala tada. Tokom
srednjeg vijeka, usljed nestabilnih političkih prilika i invazija stranaca, podrška
ajurvedi je opala. Tokom britanske vladavine, važnost je data alopatskoj medicini
putem zvanične podrške. Početkom 20. vijeka interesovanje za ajurvedu se
obnovilo kao dio pokreta za nacionalno oslobođenje. Predstavnici naroda u
britanskoj Indiji i kneževskim državama počeli su tražiti mjere za razvoj
ajurvede na naučnim osnovama.
(3)
2
Većina tradicionalnih sistema Indije, uključujući ajurvedu, ima svoje
korijene u narodnoj medicini. Međutim, ono što ajurvedu razlikuje od ostalih
sistema jeste to što posjeduje jasno definisan konceptualni okvir koji je ostao
dosljedan kroz vijekove. Kada je riječ o konceptualnim osnovama, ajurveda je
možda bila veoma razvijena i ispred svog vremena. Bila je jedan od prvih
medicinskih sistema koji je zagovarao integrisan pristup pitanjima zdravlja i
bolesti.
(2)
Još jedna važna karakteristika koja razlikuje ajurvedu jeste to što je, za
razliku od drugih medicinskih sistema koji su svoj konceptualni okvir razvijali na
osnovu rezultata postignutih upotrebom lijekova i terapija, ajurveda je prvo
uspostavila filozofski okvir koji je određivao terapijsku praksu s dobrim
rezultatima. Njen filozofski temelj djelimično je preuzet iz pravaca indijske
filozofije Samkhya i Nyaya Vaisheshika. To joj je omogućilo da se vrlo rano
razvije u racionalan medicinski sistem i da se distancira od religijskog uticaja .
Ajurveda je veliki naglasak stavljala na vrijednost senzornih dokaza i ljudskog
rasuđivanja.
(2)
U Indiji, ajurveda se ne smatra samo etnometodom, već potpunim
medicinskim sistemom koji uzima u obzir fizički, psihološki, filozofski, etički i
duhovni aspekt čovjeka. Filozofska osnova ajurvede zasniva se na
fundamentalnoj doktrini prema kojoj sve što postoji u Univerzumu mora biti
prisutno i u tijelu. Konceptualizovano je da je Univerzum sastavljen od pet
osnovnih elemenata: Prithvi (zemlja), Jala (voda), Teja (vatra), Vayu (vjetar) i
Akash (Prostor/Etar). Ljudsko tijelo je sastavljeno od tih elemenata koji se
kombinuju i formiraju takozvane "Tri doše" (humori)-Vata, Pita i Kapha. Ove doše
upravljaju i kontrolišu osnovne psihobiološke funkcije tijela.
(3)
3
