Nedavni napredak u tehnologiji matičnih ćelija za liječenje raka Pregled

NEDAVNI NARPREDAK U TEHNOLOGIJI MATIČNIH ĆELIJA ZA

LIJEČENJE RAKA

S A D R Ž A J

1. UVOD................................................................................................................................1

1.1. Historijski razvoj ćelijskih terapija................................................................15

2. CILJEVI I HIPOTEZE...................................................................................................17
3. METODOLOGIJA IZRADE..........................................................................................22
4. REZULTATI I DISKUSIJA............................................................................................27

4.1. Pluripotentne matične ćelije (PSC).................................................................29
4.2. Adultne matične ćelije (ASC)...........................................................................30
4.3. Matične ćelije raka (CSC)...................................................................................31
4.4. Osnovni mehanizmi djelovanja matičnih ćelija kod karcinoma...........31

4.4.1. Odlazak do koštane srži.............................................................................32
4.4.2. Tumorsko-tropski efekat............................................................................33
4.4.3. Kapacitet lučenja i diferencijacije parakrinih faktora......................34
4.4.4. Signalizacija u CSC-ima..............................................................................36

4.5. Potencijalna primjena terapije matičnim ćelijama kod pojave
karcinoma.....................................................................................................................39

4.5.1. HSC transplantacija.....................................................................................43
4.5.2. Transplantacija MSC nakon liječenja raka...........................................43
4.5.3. Matične ćelije kao potencijalni terapijski nosioci...............................46

4.5.3.1. Genetski modificirane matične ćelije..............................................47
4.5.3.2. Nanočestice (NP) – matične ćelije kao nosači.................................50
4.5.3.3. Matične ćelije kao nosioci onkolitičkih virusa (OV)....................53
4.5.3.4. Egzozomi izvedeni iz matičnih ćelija kao terapeutski nosioci.54

SAŽETAK

Nedovoljna i nespecifična djelotvornost tradicionalnih terapijskih

pristupa u liječenju raka često dovodi do rezistencije na terapiju i recidiva
raka. Tokom proteklih decenija, brojna otkrića o biologiji matičnih ćelija
pružila su nove potencijalne pristupe za izlječenje pacijenata sa
karcinomom.

Matične ćelije posjeduju jedinstvene biološke karakteristike,

uključujući samoobnavljanje, usmjerenu migraciju, diferencijaciju i
modulatorne efekte na druge ćelije, koje se mogu koristiti kao agens u
regenerativnoj medicini, postati terapeutski nosači, biti dio ciljanje terapije
lijekovima i učestvovati u stvaranju imunih ćelija.

Terapija matičnim ćelijama bazirana na korišćenju matičnih ćelija

uzetih iz pune krvi pupčanika, odmah po rođenju djeteta – predstavlja

dokazano i najefikasnije oružje u borbi sa rakom. U toku su istraživanja i
klinička   ispitivanja   koja   otkrivaju   i   potvrđuju   ogroman   potencijal
regenerativne   medicine   u   liječenju   i   prevenciji   više   formi   ove   razorne
bolesti.   Naučnici   najviše   proučavaju   način   korišćenja   matičnih   ćelija   iz
pupčanika kao potencijalnog lijek forme maligne bolesti.

Od iznimnog značaja je spoznati za mnoge mehanizme koji su u

osnovi upotrebe različitih tipova matičnih ćelija u liječenju raka. Osim toga,
sumirati nedavni napredak u kliničkoj primjeni matičnih ćelija, kao i
uobičajene rizike ove

terapije.

Ključne riječi:

matične ćelije, liječenje raka, mehanizmi, primjena.

ABSTRACT

The insufficient and unspecific target of traditional therapeutic

approaches in cancer treatment often leads to therapy resistance and cancer
recurrence. Over the past decades, accumulating discoveries about stem cell
biology have provided new potential approaches to cure cancer patients.