Zdravstvena edukacija o prevenciji hroničnih bubrežnih bolesti predstavlja
prioritet   javno-zdravstvenih   ustanova,   s   obzirom   da   ove   bolesti
predstavljaju progresivno stanje koje pogađa više od 10% opštee populacije
u   svetu,   što   iznosi   preko   800   miliona   ljudi.   Osnovna   uloga   bubrega   je
filtracija otpadnih supstanci i tečnosti iz krvi, koji se zatim uklanjaju putem
urina   (1).   Kod   hronične   bubrežne   bolesti   dolazi   do   postupnog   gubitka
funkcije   bubrega   što   posledično   može   uzrokovati   nakupljanje   opasnih
količina tečnosti, elektrolita i otpada u ljudskom telu. Lečenje je usmereno
na   usporavanje   napredovanja   oštećenja   bubrega,   obično   kontrolisanjem
uzroka.

Sa   ciljem   očuvanja   i   napretka   zdravlja   cele   populacije   kao   i   prevencije
oboljenja, potrebno je sistemsko i kontinuirano širiti svest o obrazovnim
sadržajima koji se vežu uz bubrežna oboljenja, što je osnovni cilj ovog rada.
Zdravstvena   edukacija   se   provodi   na   nivou   primarne   prevencije   u   vidu
edukacije stanovinštva o zdravim načinima  života i na nivou sekundarne
prevencije, kod bolesnika kod kojih je bolest već nastupila. Uloga ove vrste
edpukacije je davanje potrebnih informacija za donošenje ispravnih odluka
o   vlastitom   zdravlju   i   dobrobiti,   za   prepoznavanje   ličnih   problema   i
problema iz okruženja kao i za podsticanje na traženje podrške što je pre
moguće kada se problemi pojave (1, 2).

2. ANATOMIJA I FIZIOLOGIJA BUBREGA

Bubreg (

Slika 2

) je parni tubularni, žlezdani organ koji filtriranjem iz krvi

izlučuje mokraću i održava unutrašnju ravnotežu održavanjem stalne
količine vode i soli u organizmu. Smešten je retroperitonealno, na način da
je desni smešten malo niže od levog. Bubreg je smešten koso na granici
gornje i srednje trećine dvanaestog rebra, njegova uzdužna osovina ne leži
uporedo sa kičmom, nagnuta je tako da su gornji polovi udaljeni jedan od
drugog 7 cm, a donji 11 cm. Prednja strana je vrlo malo izbočena i dolazi u
dodir sa organima trbušne duplje, a zadnja strana je ravna. Lateralni deo je

vrh prema hilusu. Piramide su na preseku uzdužno isprugane, to je u vezi sa
njihovom građom bubrežnih kanalića. Sa baze piramide odlaze ka kortesku
tj. nastavku medule. Na vrhu piramide se nalazi šupljikava zona na kojoj se
pojavljuju sitni otvori (7). Bubrežna piramida zajedno sa delom korteksa se
naziva

lobus renalis

. Piramide su crvenkasto-plave boje, a kortikalni deo je

žućkast i sadržava crvene tačkice koje odgovaraju Malpighijevim telešcima,

corpus renalis

Nefron je osnovna strukturna i funkcionalna jedinica bubrega. Svaki nefron
je   sposoban   samostalno   stvarati   mokraću,   pa   se   tako   funkcija   bubrega
objašnjava preko građe i funkcije svakog pojedinačnog nefrona. Glomerul je
početni deo osnovne anatomske i funkcionalne jedinice u bubregu koja se
zove nefron. To je klupko kapilara, smešteno u udubljenju početnog dela
bubrežnih   kanalića,   koje   zajedno   sa   čaurom   (Bowmanova   kapsula)   čini
Malpighijevo telašce. Sastavni delovi nefrona su bubrežno (Malpighijevo)
telašce i sekretni kanalići. Bubrežno telašce se sastoji od klupka arterijskih
kapilara-glomerula,   koje   leže   u   invaginiranom   proširenju   sekretnog
kanalića-Bowmannovoj kapsuli (7).

Slika br. 3. Anatomija bubrega (8)