Barok u Francuskoj
Barokni klasicizam u Francuskoj predstavlja fascinantan period u umjetnosti i
arhitekturi koji se razvio tokom 17. i 18. vijeka. Ovaj stil kombinuje elemente
klasične estetike s bogatstvom i dramom baroka, stvarajući grandiozne,
simetrične i monumentalne obrasce. Francuska je bila epicentar ovog stila, koji
je bio temeljen na idejama reda, simetrije, i harmonije.
Francuska, sa svojim intelektualnim nasljeđem humanizma i racionalizma, nikad
neće strano privatiti uzbuđenje i dramatičnost italijanskog baroka. l Ona razvija
svoju specifičanu formu barokne umejetnosti, uravnoteženu smireniju, u većoj
mjeri zasnovanoj na klasičnim vrijednostima Antike Renesanse. Zato ćemo
umjetnost baroknog perioda u Francuskoj zvati klasicizam ali pošto taj
klasicizam ima i neke odlike baroka, zvaćemo ga
barokni klasicizam.
Francuska je pod Lujem XIV (1638-1715) postala najmoćnija nacija u Evropi,
vojno i kulturno, dok je njena prijestonica, Pariz, zamijenila Rim kao svjetska
umjetnička metropola. Vrhunac stvaralaštva je vezan za period Lujeve vladavine
od 1660. do 1685. kada su radovi na Versajskom dvorcu i drugim projektima koji
slave kralja bili u punom zamahu. U Francuskoj se stil tih godina naziva i stilom
Luja XIV, koji je najpribližnije opisan izrazom barokni klasicizam primenjivanim
prvenstveno na dvoru. Taj klasicizam počivao je više nego u drugim sjevernim
zemljama na italijanskoj renesansi, ali i na francuskom humanizmu i njegovom
nasleđu razuma i stoičke vrline. Najznačajniji slikari tog doba bili su:
George de
la Tour, Nicolas Poussin…
George de la Tour:
Rođen 13. Marta 1593. godine u Kneževini Lorejn - Francuskoj. Jedan od
naj
originalnijih baroknih slikara
koji je zbog svoje ograničene aktivnosti
prepoznat 200 godina kasnije
.
Niegove slike odišu Baroknim naturalizmom
kojeg možemo naći u delima Karavađa, slikao je uglavnom religiozne i žanr
motive. Dodijeljena mu je titula „Kraljevskog slikara". Započeo je karijeru
slikajući pitoreskne figure u duhu Jacquesa Callota, a potom se okrenuo rečitim
žanr scenama iz svakodnevnog Života (prevaranti, svađalice i prosjaci) u duhu
svojih nizozemskih savremenika Karavađista. Najpoznatiji je po svojim noćnim
svjetlosnim efektima koje, iako izvorno preuzeta od Karavađa, kod njega ta
svetlost poprima religijsku važnost. Ove slike je slikao u drugoj fazi svog života,
koristeći izrazito snažan kjaros-kuro, odmjerene geometrijske kompozicije
slikajući pojednostavljene oblike. Tokom karijere slikao je sve jednostavnije i
nepomičnije, te su njegove slike od izvornog uticaja Karavađa otišle u potpuno
drugom smjeru.Često je slikao vise varijacija istog subjekta i nije stvarao mnogo.
Nicolas Poussin:
Rođen 15. Juna 1594. godine u blizini Andelysa, bio je
najznačajniji francuski
slikar 17. vijeka, bio je
poreklo i vodeći slikar
klasicizma u baroknom
periodu
.
Bio
je najvažniji francuski slikar 17. vijeka; začetnik i vodeći slikar klasicizma u
periodu baroka. Uglavnom je djelovao u Rimu, a kraće vrijeme bio je dvorski
slikar kralja Luja XIII. u Parizu. Dobro je poznavao maniriste kao i djela Rafaela i
njegove škole. Isprva je radio pod raznim uticajima (italijanskih manirista,
fontembloške škole i dr.), potom inspirisan rimskim antičkim spomenicima,
Rafaelovim freskama i Tizianovim koloritom stvara svoj stil (Germanikova smrt,
1627.). Između 1630. i 1640. godine napušta barokni i prihvata strogo klasičan
stil naginjući racionalnoj jasnoći i arheološkoj preciznosti kakve nalazimo u
Otmici Sabinjanki. Uticao je na generacije francuskih slikara, pa će njegov lični
pristup formalnog savršenstva i rafinirane intelektualnosti dugo ostati
odrednicom francuske umjetnosti. Nikola Pusen je bio najistaknutiji predstavnik
klasične umjetnosti. Skoro čitavo je vrijeme radio u Rimu, a bio je učenik i
Venecijanske škole. Između 1630- 1640g. napušta barokni stil i prihvata strogo
klasični. Komponuje po horizontalama i vertikalama, sto su odlike Renesanse i
Klasicizma, a nema baroknih dijagonala. Svjetlost je ravnomjerno raspodijeljena
na slici, a koristi jak kolorit. Ima osjećaj za mjeru, jasnoću i red. U njegovom djelu
je sve namjerno i sračunato. Teme su mu: mitološke, biblijske scene i pejzaž.
Predstavlja ozbiljna i plemenita ljudska djela. Ona se moraju prikazati na logičan
i sređen način, ne onako kako bi se stvarno dogodilo, nego onako kako bi se
dogodilo da je priroda savršena. U tu svrhu umetnik treba da tezi za opštim i
tipičnim, treba da izbjegne jeftina sredstva, kao sto su žive boje, i da naglasi
oblik i kompoziciju.
