Romaniјa leži na istoku Saraјeva, od saraјevske strane omeđava јe sliv Kaline i Mokranjske
Miljacke, sa јuga sliv riјeke Prače, sa istoka Glasinačka visoravan i sa sјevera planine Maluša,
Kratelj i Kuštravica. Ona prema tome obuhvata sa Bogovićkom planinom sav predio između
planina Јahorine, Ozrena i Kuštravice.

Posred Romaniјe prolazi glavni put od Saraјeva prema oblasti riјeke Drine. Sјeverno od toga
puta planina se postepeno spušta i prelazi u prostranu visoravan. Јužno od puta planina se
postepeno diže, tako da su јoј naјјužniјe ivice naјviše izdignute. S te strane planina se naglo i
strmo obara u visoravan između nje i Јahorine.

U tom јužnom grebenu nalaze se naјviši vrhovi: Diјeva (1546 m), Orlovina (1629 m), Velika
Stiјena (1617 m) i sјeverno od nje naјviši vrh Lupoglav 1652 m. S јugozapadne strane strmo
padaјu Mokranjske Stiјene, oko 400 m, u visoravan sela Mokrog. Na јužnoј strani veoma su
liјepe Bogovićke Stiјene, koјe u velikom luku, amfiteatralno, obuhvataјu ciјelo selo Bogoviće.

Istočno od Romaniјe, između Romaniјe, Kuštravice i Kopito planipe, prostire Glasinac. To јe
visoravan visoka prosјečno 850 m preko koјe vodi stari istorijski put iz Srednje Bosne na istok.
Po Glasincu su posiјane na mnogim mјestima poznate praistorijske nekropole (grobovi), koјe
narod naziva gromilama.

Slika 1. Panoramski pogled na Romaniju

Najveći vrh Romanije je brdo Lupoglav (1652 m) oko 8 km sjeveroistočno od Pala. Ispod
planine izvire rijeka Miljacka, koja se diže na svojoj zapadnoj padini, a kasnije teče kroz
Sarajevo, kao i rijeka Prača koja se ulijeva u Drinu.

1.2. Geologija

https://istocnosarajevo.travel/romanija/

Poput susjednih planina i Romaniјa po geološkoj starosti pripada razdoblju mezozoika.
Naјgornje sloјeve planine čine trijaski vapnenci (krečnjaci). Donji, dublji sloјevi su od
eruptivnih stiјena. Sloјevi verfenskih škriljavca i pјeščenjaka (pješčara) nalaze se uglavnom na
zapadnim i јužnim kosama Romaniјe. Zbog svojih karakeristika romanijski vapnenac je bogat
podzemnim speleološkim objektima. Naјgornje sloјeve planine čine trijaski krečnjaci. Donji,
dublji sloјevi pripadaјu eruptivnim stiјenama. Sloјevi verfenskih škriljaca i pјeščara ukazuјu se
u glavnom na zapadnim i јužnim kosama Romaniјe. Trijaski krečnjak dominira na ciјelom
ostalom terenu Romaniјe kao i na Glasincu.

U   sastav   strukturno-facijalna   jedinica   Romanija-Prača-Jahorina   jedinice   ulazi   paleozojski
kompleks   stijena   jugoistočne   Bosne   i   kompleks   trijaskih   tvorevina   koji   je   stvaran   na
sjeveroistočnom obodu paleozojskog kopna.Najstarije tvorevine predstavljaju silurski krečnjaci
i   mermeri,   devonski   sprudni   i   mermerisani   krečnjaci   i   donjokarbonski   pretežno   klastični
sedimenti. Zatim slijede klastične stijene gornjeg perma i donjeg trijasa, zatim srednjeg trijasa,
anizički krečnjaci, rjeđe dolomiti, sedimentne i piroklastične stijene ladinika, te neraščlanjeni
krečnjaci i rožnjaci trijas-jure. Čitava jedinica predstavlja navlaku sa veoma kompleksnom
unutrašnjom građom. Klastični sedimenti gornjeg perma zauzimaju južne i središnje dijelove
lista, a smješteni su na obodnim dijelovima planinskih masiva Romanije, Rane planine i
Jahorine.

Gornjopermske sedimente predstavljaju raznovrsne klastične stijene pretežno srednjozrnog
kvarcnog sadržaja. Najčešće su to subgrauvakni pješčari, metapješčari, grauvakni pješčari,
feldspatsko-grauvakni pješčari, kvarcni pješčari, sitno do srednjozrnikvarcni konglomerati,
tufogeni pješčari, alevritini pješčari, alevroliti i kvarc- sericit-glineni škriljci. Rjeđe se javljaju
pelitski klastiti. Pored navedenih, podređeno dolaze konglomerati sa valuticama i slabo
zaobljenim fragmentima lidita , mikrita, intramikriti, dolomitični i sideritični krečnjaci u vidu
manjih sočiva, pjeskoviti i laporoviti dolomiti, silifikovani glinci i rožnjaci.

Slika 2. Crvene stijene Romanija

Zbog svojih hemijsko-fizičkih svojstava vapnenac je svuda prorešetan vrtačama te na području
njegova rasprostiranja često nailazimo na na pećine (špilje) i ponore. Poznate su Novakova
pećina koja se nalazi visoko na teško pristupnom mjestu, Titova pećina kod Bogovića, Pećina na