JAVNA USTANOVA SREDNJA MEDICINSKA ŠKOLA
TUZLA
Maturski rad iz predmeta:
Zarazne bolesti
Tema:
Sars coV-19
Učenik: Mentor:
Enida Hasifić Dr. Vernesa Hadžimuhamedović Selimović
Tuzla, januar 2023. Godina
Prezime i ime učenika:
Enida Hasifić
Škola:
Javna ustanova Srednja medicinska škola Tuzla
Tema:
Sars coV-19
Maturski rad iz predmeta:
Zarazne bolesti
Sastav komisije:
1. ______________________
2. ______________________
3. ______________________
Mentor: dr. Vernesa Hadžimuhamedović Selimović
CILJ
Svrha ovog maturskog rada je da se pobližnje upoznamo sa zaraznim bolestima, te
najnovijom bolesti COVID-19 koja je zahvatila cijelu Bosnu i Hercegovinu, ali i svijet. U
prvom dijelu ovog rada objasnit ću kakvi su to korona virusi, kako su građeni, te njihove
kliničke slike. Kao glavni dio ovog rada navest ću osnovne podatke o coV-19, kliničku sliku,
dijagnostiku, te liječenje i kontrolu liječenja ovog virusa.
1. UVOD
Emergentne zarazne bolesti su one koje se pojavljuju prvi put, odnosno koje se pojavljuju u
novom domaćinu, značajno se šire na nova područja ili im se incidencija naglo povećava.
Iako se ove bolesti razlikuju po uzročniku, epidemiološkom trendu i kliničkoj slici, imaju
neke zajedničke karakteristike. Uzrok i način prenošenja bolesti je na samom početku
nepoznat, širi se globalno i uzrokuje visok mortalitet, a zdravstveni sistem nikada nije
dovoljno spreman da odgovori na novonastalu situaciju. Ovakve epidemije ne štede ni
zdravstvene radnike. Nadalje, istraživanja pokazuju da se veliki dio pacijenata zarazi u
zdravstvenim ustanovama (čak 41%), a zdravstveni radnici čine čak 29% ovih slučajeva. Svi
ovi faktori utiču na povećan percipirani rizik i najčešće dovode do psihičke krize, straha i
anksioznosti, koja se kod različitih ljudi manifestuje na različite načine.
Emergentne zarazne bolesti su u porastu posljednjih decenija, a to je najizraženije u pandemiji
COVID-19. Neupitno je da će ova pandemija imati, i već ima, veliki uticaj na mentalno
zdravlje stanovništva, a posebno na mentalno zdravlje zdravstvenih radnika, koji su u
direktnom kontaktu sa pacijentima i izloženi ljudskoj patnji.
Ljudski korona virusi uglavnom se šire kapljicama koje sadrže virus ili aerosolima koje
izbacuju zaraženi pojedinci kada pacijenti kašlju, glasno razgovaraju ili kišu. Izravni kontakt
sa stvarima kontaminiranim virusom također je put prenošenja ljudskog korona virusa.
Ljudski korona virusi smatrani su relativno benignim i obično su izazivali blage infekcije
gornjih disajnih puteva, kao što je prehlada, sve do teškog akutnog respiratornog sindroma
(SARS), a kasnije i bliskoistočnog respiratornog sindroma (MERS). Posljednja dva korona
virusa mogu rezultirati ozbiljnom infekcijom donjih respiratornih puteva, poput upale pluća,
te uzrokovati hiljade slučajeva i stotine smrtnih slučajeva u brojnim zemljama. U decembru
2019. godine pojavila se pandemija visoko zarazne upale pluća uzrokovane novim korona
virusom i ubrzo postala glavna prijetnja globalizacije.
2.1 Građa korona virusa
Korona virusi su kuglasti RNA virusi veličine 8o do 160 nm u prečniku. Genom virusa je
jednolančana, linearna, pozitivna, ne segmentirana RNA molekula veličine 27-32 kb što ovaj
virus čini virusom s najvećim genomom među RNA virusima. Sadrži četiri do šest strukturnih
proteina, od kojih su najvažniji matriks-protein (M), protein nukleokapside (N), protein
omotača (E) u nekih virusa hemaglutinin-esteraza protein (HE) i glikoprotein korona-izdanka
(S). Proteini strše na vanjskoj strani omotača virusa poput izdanaka, i upravo su oni odgovorni
za adsorpciju na stanicu domaćina.
2.3 Klinička slika i liječenje
Akutna febrilna bolest gornjih disajnih puteva (u obliku prehlade) je najčešća klinička
manifestacija infekcije korona virusom. Inkubacija traje od 2 do 5 dana. Simptomi su slični
onima kod infekcije rinovirusom, a to su curenje iz nosa, začepljenost nosa, grlobolja, opća
slabost. Glavobolja, kašalj i groznica se rijetko javljaju. Bolest obično traje oko sedam dana i
prolazi sama. Pneumonija je najčešća komplikacija, ali se vrlo rijetko razvija, posebno kod
dojenčadi. Kod osoba s astmom ili hroničnim plućnim bolestima respiratorni simptomi se
mogu pogoršati.
