1
UNIVERZITET EDUKONS
FAKULTET EKOLOSKE POLJOPRIVREDE
SEMINARSKI RAD
Iz predmeta:BIOAGROTEHNICKE OSNOVE ORGANSKE
PROIZVODNJE
TEMA:INTEGRALNA PROIZVODNJA I ZASTITA,BIOLOSKE
MERE ZASTITE BILJAKA OD KOROVA,BOLESTI I STETOCINA
PROFESOR:Milenko Pavlovic
Student:Stefan Milanov
Skolska 2013/2014
Svilajnac
2
OSNOVE ORGANSKE PROIZVODNJE
Organska proizvodnja kao deo ekološkog, održivog razvoja obuhvata
proizvodnju hrane i namirnica (primarna poljoprivreda, prerada do
distribucije) ali i neke druge proizvode biljnog i životinjskog porekla
(tkanine, koža). Na osnovu bazicnih standarda, ona se zasniva na
primeni principa agroekologije. To je zakonski regulisana proizvodnja i
ukljucuje kontrolu i sertifikaciju proizvodnje i proizvoda.
Za naše uslove je znacajno da se u ekološki nenarušenim sredinama
razvija organska proizvodnja, specificna za razlicite regione. Organska
proizvodnja je sistem koji proistice iz bazicnih standarda formulisanih u
okviru IFOAM (International Federation of Organic Agriculture
4
Dugorocno održavanje i povecanje plodnosti zemljišta. Klimatski faktori
opredeljuju tip poljoprivredne proizvodnje i zajedno sa zemljištem cine
specificnost biotopa. Zemljište svojim fizickim, hemijskim i
mikrobiološkim svojstvima stvara uslove za rast i razvice biljaka
odnosno za proizvodnju hrane. Plodnost se održava sistemom
proizvodnje – plodoredom i u skladu sa tim je djubrenje a na bazi
plodnosti zemljišta (organska djubriva ali i druga dozvoljena), zatim
obrada zemljišta i druge mere.
Maksimalno korišcenje obnovljivih izvora energije u okviru proizvodnog
sistema. U organskoj proizvodnji je karakteristicna je reciklaža. Na taj
nacin se uspostavlja kruženje materije, inace prekinuto u
konvencionalnoj proizvodnji a uspostavlja se i energetska
uravnoteženost agroekosistema. Reciklaža obuhvata mikrobiološku
razgradnju organske materije iz poljoprivrede (biljni ostaci, stajnak,
živinsko djubrivo) van njive, odnosno na njivi pri korišcenju zelenišnog
djubriva i zelenog malca.
Osnovni cilj organskog gazdinstva je samoodrživost. Veoma je znacajno
da uravnoteženi odnos biljne i stocarske proizvodnje obezbedi dovoljno
hrane za ishranu domacih životinja, odnosno da stocarstvo obezbedi
organsko djubrivo. U proseku za 1 ha biljne proizvodnje potrebno je 1-2
uslovna grla krupne stoke (zavisi od vrste i intenziteta proizvodnje).
Samoodrživost se ostvaruje i multifunkcionalnom poljoprivredom
(raznovrsna proizvodnja) kao i multifunkcionalnošcu poljoprivrednog
gazdinstva posebno porodicnog tipa. To su eko-farme odnosno naši
salaši.
Domacim životinjama moraju se pružiti uslovi gajenja koji omogucavaju
ispoljavanje prirodnih funkcija i ponašanja jer one cine deo
5
agroekološkog sistema. U proseku oko 90 % hraniva domace životinje
ne iskoriste za svoje funkcije i proizvode vec ih vracaju u obliku tecnih i
cvrstih izlucevina - organskih djubriva bez kojih nema održivosti
zemljišta. U organskoj proizvodnji, domacim životinjama moraju se
pružiti odgovarajuci uslovi za uzgoj, racunajuci na njihovu dobrobit i
njihovo zdravlje a u skladu sa vrstom i rasom.
Na najmanju meru smanjivati sva zagadjenja koja proisticu iz
poljoprivredne proizvodnje. Voditi racuna o primeni djubriva,
mehanizaciji, prevoznim sredstvima (izduvni gasovi) i primeni nekih
hemijskih sredstava ukljucujuci biološka sredstva za zaštitu biljaka.
Održavanje genetske raznovrsnosti u poljoprivrednom sistemu i
ekosistemu ukljucujuci zaštitu biodiverziteta. Opšta karakteristika života
na planeti je raznovrsnost posebno živih bica. Biodiverzitet je složen
pojam koji obuhvata raznovrsnost biljnog i životinjskog sveta, zatim
geobiodiverzitet, antrobiodiverzitet, antropobiogeodiverzitet i
geobiodiverzitet. Ocuvanje biodiverziteta i geneticke raznovrsnosti daje
organskoj poljoprivredi širi i trajan znacaj u okviru mera zaštite
ekosistema (Thrupp, 1998). To je znacajno u integralnom sistemu
ruralnog razvoja i razvoja poljoprivrede, revitalizaciji i ocuvanju
poljoprivrednog pejzaža u skladu sa ekološkim principima što sve cini
deo ekološkog razvoja. Zato je u okviru bazicnih standarda IFOAM-a
data preporuka da tela za sertifikaciju postave standarde za minimum
poljoprivrednih površina koje ce se urediti na ekološkim principima
(eko-koridori, vetrozaštitni pojasevi, vodene površine i dr.). Za ovu
svrhu treba koristiti ekstenzivne travnate površine, zatim pašnjake,
mocvare, šumarke, vodotoke odnosno ono zemljište koje se ne koristi u
intenzivnoj rotaciji useva. Medjusobnim povezivanjem ovakvih
ekoloških jedinica uz intenzivne organske poljoprivredne površine,
