Vrste, mjesto i nosioci troškova

MATURSKI RAD

Tema:

Vrste, mjesto i nosioci troškova

Predmet:

Računovodstvo

Profesor: Učenik:

SADRŽAJ

UVOD

.................................................................................................................................................3

1.OBRAČUN TROŠKOVA I UČINAKA........................................................................................4

2.ULOGA OBRAČUNA MJESTA TROŠKOVA U SISTEMU OBRAČUNA TROŠKOVA ......5

2.1.Zadaci obračuna mjesta troškova.............................................................................................5

2.2.Pojam i izbor mjesta troškova................................................................................................. 5

3.OBRAČUN MJESTA TROŠKOVA PO RAZLIČITIM SISTEMIMA OBRAČUNA................7
.
3.1.Sistemi obračuna troškova i učinaka.......................................................................................7
3.2.Sistem obračuna po stvarnim troškovima...............................................................................8

3.2.1.Alokacija primarnih vrsta troškova

................................................................................9

3.2.2.Obračun i obuhvatanje sekundarnih troškova

...............................................................9

3.2.3.Utvrđivanje cene učinaka konačnih mesta troškova

................................................... 11

3.3.Sistem obračuna po standardnim (planskim) troškovima.....................................................12

3.3.1.Planiranje troškova

......................................................................................................13

3.3.2.Obuhvatanje troškova i učinaka u pogonskom obračunu po standardnim
troškovima

.........................................................................................................................................13

3.4.Sistem obračuna po standardnim varijabilnim troškovima...................................................14

ZAKLJUČAK

..................................................................................................................................15

LITERATURA

.................................................................................................................................16

1. OBRAČUN TROŠKOVA I UČINAKA

Obračun troškova i učinaka je dio računovodstvenog informacionog sistema koji
predstavlja računsku osnovu upravljačkog računovodstva.

Glavni ciljevi obračuna troškova i učinaka su:

1. obezbjeđenje informacija o cijeni koštanja učinaka za potrebe bilansiranja zaliha gotovih

proizvoda i nedovršene proizvodnje

2. obezbjeđenje informacije kratkoročnog analitičkog obračuna rezultata preduzeća za potrebe

planiranja i kontrole troškova, prihoda i rezultata preduzeća

3. obezbeđenje informacije za potreba formulisanja politike cijena i formiranje cijena proizvoda

i usluga preduzeća

4. obezbjeđenje informacije za potrebe donošenja poslovnih odluka.

U skladu sa prethodno definisanim ciljevima, obračun troškova i učinaka sadrži sledeća područja:
1. Obračun vrsta troškova za preduzeće u cjelini
2. Obračun mjesta troškova
3. Obračun nosilaca troškova
4. Kratkoročni analitički obračun rezultata

Koji su troškovi i u kom iznosu nastali u toku obračunskog perioda?
To je pitanje kojim se bavi obračun vrsta troškova
Osnovni zadatak ove faze obračuna troškova sastoji se u količinskom obuhvatanju utrošenih činilaca,
vrednovanju utrošaka i obezbjeđenju vrijednosnih podataka o troškovima za naredne faze obračuna
troškova i učinaka.
Riječ je o dijelu obračuna troškova koji obezbjeđuje podlogu za ostale faze obračuna.
Predmet obračuna u ovom dijelu su stvarni troškovi preduzeća u cjelini.
Obračun mesta troškova se bavi pitanjem: gde su koji i koliki troškovi nastali?
Pod mjestom troškova podrazumijeva se uži organizacioni dio preduzeća u okviru koga se obavljaju
srodni, odnosno homogeni poslovi.

Od obračuna mjesta troškova se očekuje:
- da preuzme od obračuna vrsta troškova odgovarajuće primarne troškove i da ih
veže za mjesta njihovog nastanka .
- da izvrši interni obračun između pomoćnih mjesta troškova i između pomoćnih i
glavnih mjesta troškova po osnovu internih učinaka
- da pripremi cijene učinaka, odnosno stope troškova glavnih mjesta troškova za
potrebe obračuna nosilaca troškova, u cilju što tačnije kalkulacije konačnih učinaka preduzeća,
tj.ispunjenja kalkulacionog zahteva.
Plansko-kontrolni zadaci obračuna mjesta troškova uslovljeni su decentralizacijom upravljanja.Za
mjesta troškova vezuju se svi stvarni troškovi koji im pripadaju a priznaje im se učinak mjesta
troškova obračunat po određenom sistemu troškova.

Obračun nosilaca troškova bavi se pitanjem: u vezi sa čim su koji troškovi nastali i u
kom iznosu?
Nosioci troškova su konačni učinci preduzeća namijenjeni prodaji ili internom aktiviranju. U fazi
prodaje nosioci troškova postaju nosioci uspjeha.

U zavisnosti od toga iz koje proizvodne djelatnosti potiču, razlikujemo:



nosioce troškova osnovne djelatnosti,



nosioce troškova sporedne djelatnosti i



nosioce troškova pomoćne djelatnosti.

Obračun nosilaca troškova uključuje jedinični obračun nosliaca troškova, tj. kalkulaciju učinaka, i
vremenski (periodični) obračun, tj. zbirni obračun troškova po nosiocima za pogonsko-obračunski
period.

Periodični obračun podrazumijeva:
1. uključivanje početne nedovršene proizvodnje kao ishodišne vrednosti nosilaca troškova u

njihovom obračunskom periodu

2. vezivanje direktnih troškova odnosnog perioda za odgovarajuće nosioce troškova
3. posrednu alokaciju opštih troškova na nosioce i odvajanje toškova koji se ne uključuju u

vrijednost zaliha

4. završnu podjelu ukupnih troškova nosilaca na završenu i nezavršenu proizvodnju na kraju

obračunskog perioda.

Kratkoročni analitički obračun rezultata nastoji da, koristeći podatke obračuna nosilaca troškova
i   svoje   analitičke   podatke   o   prihodima   od   prodaje   proizvoda   i   usluga,   obračuna   rezultate
organizacionih   dijelova,   grupa   proizvoda,   proizvoda   i   sl.,   odnosno   njihove   doprinose   ukupnom
poslovanom   rezultatu   preduzeća,   na   način   da   njihove   informacije   posluže   u   svrhe   planiranja   i
kontrole rezultata preduzeća.

2. ULOGA OBRAČUNA MJESTA TROŠKOVA U SISTEMU OBRAČUNA TROŠKOVA I
UČINAKA

2.1. Zadaci obračuna mjesta troškova

Osnovni zadatak obračuna mjesta troškova koji određuju njegovu ulogu je da :
1. obezbijedi što tačnije kalkulacije učinaka preduzeća za potrebe bilansiranja, politike formiranja

prodajnih cijena i analitičkog obračuna rezultata;

2. obezbijedi podlogu za kontrolu troškova po područjima odgovornosti za troškove;
3. obezbijedi podatake o relevantnim troškovima za odlučivanje, kada su u pitanju odluke o

dijelovima preduzeća.

Prvi zadatak se odnosi na informaciono opsluživanje narednih faza obračuna troškova i učinaka.Taj
se zadatak ostvaruje:



vezivanjem opštih troškova za mjesta troškova,



internom realokacijom troškova između mjesta troškova,



utvrđivanjem diferenciranih kalkulacionih kvota opštih troškova po mjestima troškova u
svrhe daljeg prenosa njihovih troškova i



upućivanjem opštih troškova prema nosiocima troškova kojima pripadaju.

Druga dva zadatka se odnose na neposrednu informacionu podršku menadžmenta u ostvarenju
njegovih aktivnosti sistematske upravlajčke kontrole i donošenja poslovnih odluka.

2.2. Pojam i izbor mjesta troškova

„Mjesto troškova je uži organizacioni dio preduzeća, fabrike ili pogona, za koje je moguće,
svrsishodno i isplativo obračunati troškove i učinke.“

Mjesta troškova treba da budu izabrana tako da:

Stevanović, N.,

Sistemi obračuna troškova ,

Beograd: Centar za izdavačku delatnost Ekonomskog fakulteta u

Beogradu