*************
Razvoj savremenih logističkih operatera
-SPECIJALISTIČKI RAD-
Predmet
: *******************
Student:
***************
Mentor:
*******************
Br. Indeksa:
***************
decembar 2022. godine
4
2. POJAM I VAŽNOST LOGISTIKE
Logistika je naziv koji je na područje proizvodnje preuzet iz vojnog naziva. Potiče od
grčke riječi logistikos što znači biti vješt iskusan u računanju tj. vođenju rata. Prema drugim
tumačenjima, tvrdi se da pojam logistika potiče iz francuskog jezika i vezuje se za reč loger,
što znači “nastaniti”, “stanovati”, “noćiti pod vedrim nebom”.
2
Kao i kod svih pojmova postoji više definicija koje su se na neki način uskladile pa se danas
pod pojmom logistika podrazumijeva upravljanje tokovima i skladištenje materijala. Odnosno
logistika je sistem menadžmenta cjelokupnog snabdijevačkog lanca od premiještanja sirovina,
poluproizvoda, reprodukcijskog materijala do distribucje gotovih proizvoda krajnjim
potrošačima. Logističke aktivnosti doslovno su stare hiljade godina i datiraju od najjranijih
formi organizovane trgovine. Ranih 1900-tih logistika je bila značajna kao način podupiranja
organizacije poslovne strategije. Integracijski pristup logistici predstavlja treću evoluciju 90th
godina i podrazumijeva širenje koncepta logistike izvan okvira individualne kompanije.
Takav opsežan pogled na arhitekturu sistema nudi mogućnost sagledavanja odnosa s
korisnicima na različitim putevima formirajući dio kanala. Sudionici kanala povećavaju
konkurentske prednosti kroz poboljšanje cjelokupne efikasnosti kanala redukujući rizike
uticaja okoline. Logističke kompanije doživljavaju značajne promjene u određivanju funkcija
distribucionog i materijalnog menadžmenta te se javlja pojam integrisane logistike.
Integrisana logistika podraazumijeva potpuni spektar aktivnosti koje učestvuju u kretanju
materijala, uključujući informacije i sistem kontrole. Logistika sadrži sve tradicionalne
funkcijske odgovornosti- od nabavke sirovine do isporuke proizvoda. Sadrži tradicionalnu
odgovornost fizičke distribucije i materialnog menadžmenta. Logistika kao nauka ili
umjetnost ima za cilj zadovoljiti zahtjeve i potrebe svih zainteresovanih za učestvovanje u
saobraćajnom procesu.
3
Integrisana logistika organizacijske strukture pruža mnoge prednosti, kroz niže cijene i veće
profite, ističući vezu između isporučitelja i kupaca i dodatnu vrijednost snabdijevačkog
lanca.
4
2
https://plutonlogistics.com/povuci-rucnu/kako-je-nastala-rec-logistika/
3
Vučetić, Biljana 2017 , Značaj i uloga logističkih operatora u funkcionisanju logistike luka, s.4
4
Vučetić, Biljana 2017 , Značaj i uloga logističkih operatora u funkcionisanju logistike luka, s.5
5
2.1 Logistički lanac
Logistički lanac označava skup međusobno interesno povezanih logističkih i
nelogističkih subjekata udruženih sa ciljem ostvarivanja zajedničkog poslovnog poduhvata.
Aktivnosti logističkog lanca započinju narudžbom kupca, a završavaju kada zadoovoljeni
kupac plati za isporučenu robu i ispostavi račun. Optimalna organizacija i funkcinisanje
nacionalne, regionalne i globalne logističke i ekonomije sistemabila bi nezamisliva bez
njegove prostorne uključenosti u regionalnu i globalnu logističku mrežu. Uključenost u
logističku mrežu osigurava se uspostavom efikasnih logističkih lanaca. Nastanak logističkih
lanaca se vezuje uz globalnu ekonomiju i velike kompanije. Ne smije se smetnuti sa uma
činjenica da prerastanje špeditera i prevoznika u logističke operatore dodatno pridonosi
uspostavi i međusobnoj konkurenciji logističkih lanaca na svjetskom tržištu. Prema tome
logistički lanci obuhvataju sve sudionike i procese koji su direktno ili indirektno uključeni u
ispunjavanje zahtjeva kupca. Osim proizvođača i dobavljača logistički lanac uključuje i
transport, skladištenje, veleprodaju, maloprodaju i kupce. Svi oni predstavljaju integralni dio
logističkog lanca.
Tehnološki pomaci nude mogućnost razgradnje tradicionalne strukture logističkih lanaca i
izgradnju nove strukture koju čine: dobavljači, proizvođači, logistički operator i kupac. U
skladu s tim sve se više govori o virtuelnoj logističkoj mreži business web ili b-web. Pored
interneta koji služi kao infrastruktura, sastavnim dijelom infrastrukture treba posmatrati i
logističke operatere bez kojih uspostavljanje takvih mreža ne bi imalo smisla. Logističkii
posrednici u većini država svjetske periferije ograničenog su djelovanja jer se uglavnom
oslanjaju na organizaciju transportnih i špediterskih aktivnosti dok se ostale logističke usluge
ne nude u dovoljnoj mjeri ili se uopšte ne nude.
Prema tradicionalnom pristupu logistički lanci su linearni sistemi kojima je sirovina- ulaz a
gotov proizvod u rukama kupca izlaz.
5
5
Vučetić, Biljana 2017 , Značaj i uloga logističkih operatora u funkcionisanju logistike luka, s.6
7
3. PLANIRANJE LOGISTIČKIH PROCESA
Logistika se može shvatiti kao sistem toka robe, materijala i energije, koji povezuju
nabavna tržišta s proizvodnim i potrošačkim mjestima. Sistemni elementi logistike su ljudi,
dobra i informacije. Logistički sistemi su sistemi prostorno – vremenske transformacije
dobara, a procesi koji u njima teku su logistički procesi. U logističkim sistemima je bitna
povezanost procesa kretanja s procesima zadržavanja. Procesi kretanja i procesi zadržavanja
mogu se predstaviti mrežom. Objekti se kreću mrežom, zadržavaju se u čvorovima i prevode
na put koji otuda vodi. Čvorovi se mogu različito povezati te se objekt može različito kretati.
Osim dobara, mrežom se kreću još i energija, informacije i ljudi. Prema toj ideji mreže, mogu
se razlikovati osnovne strukture logističkih sistema, koje se odnose na:
Jednostepene logističke sisteme
Višestepene logističke sisteme
Kombinovane logističke sisteme u kojima se pojavljuje istovremeno elementi i
jednostepenog i višestepenog sistema.
U jednostepenom sistemu prostor i vrijeme premošćuju se izravnim tokom dobara između
tačke isporuke i tačke prijema. U tački isporuke se dobra pripremaju, a u tački prijema se
upotrebljavaju.
Slika 1: Struktura logističkog procesa
8
8
http://predmet.sinergija.edu.ba/pluginfile.php/2593/mod_folder/content/
1/3_Integrisani%20lanac%20snabdevanja.pdf?forcedownload=1
