2
3. Uvod
Arterijska hipertenzija (povišen krvni pritisak) je, po definiciji Svetske zdravstvene
organizacije, stanje u kome je sistolni (gornji) pritisak povišen preko 140mmHg a dijastolni
(donji) preko 90mmHg. Ova definicija se odnosi na sve osobe koje su starije od 18 godina.
Može se javiti kao izolovana sistolna ili dijastolna hipertenzija a najčešće su povišena oba
pritiska.
3.1.Učestalost
Arterijska hipertenzija se jedna od najčešćih bolesti današnjice. Smatra se da jedna
trećina odrasle populacije ima pritisak koji bi se morao liječiti, a ovaj procenat se mijenja po
regijama u zavisnosti od načina ishrane, fizičke aktivnosti i životne dobi.
3.2.Uzrok nastanka
Hipertenzija se najčešće javlja kao idiopatska, što znači da se ne zna razlog njenog
pojavljivanja. U malom procentu (3-5%) hipertenzija je posledica bolesti drugih organa i
sistema. Na krvni pritisak utiču mnogi faktori kako u organizmu, tako i van njega. Krvni
pritisak povećavaju prekomjerna upotreba soli i tečnosti, gojaznost, preterani unos alkohola i
kafe, pušenje, fizička neaktivnost.
3.3.Simptomi
Povišen krvni pritisak je vrlo često bolest koja protiče sa vrlo malo simptoma, ili se
oni čak i odsutni. Pacijenti sa povišenim krvnim pritiskom mogu imati vrlo raznolike
simptome, zavisno od toga da li je još neki sistem organa napadnut i oštećen dugogodišnjom
hipretenzijom. Organi koji najviše trpe i stradaju u hipertenziji su: srce, oči, bubrezi i krvni
sudovi. Ne treba smetnuti sa uma da je hipertenzija vrlo važan faktor kardiovaskularnog
rizika i da bolesnici koji imaju hipertenziju obolijevaju od koronarne bolesti desetak godina
ranije od svojih vršnjaka koji je nemaju. Simptomi koje najčešće imaju bolesnici sa
povišenim krvnim pritiskom su:
glavobolje
(naročito u potiljačnom predjelu),
nesvestica,
zujanje u ušima, nestabilnost pri hodu, bol
,
nedostatak vazduha, osećaj ubrzanog ili
nepravilnog rada srca
i tako dalje.
3.4.Dijagnoza
Dijagnoza hipertenzije se postavlja relativno lako. Veoma je važno mjerenje krvnog
pritiska u kućnim uslovima jer je dokazano da pacijenti imaju veći pritisak kod ljekara nego u
kući. Pritisak treba mjeriti po mogućstvu u istom položaju, na istoj ruci i istim aparatom.
Bolesnicima sa hipertenzijom treba uraditi laboratorijske analize (da se utvrdi prisustvo
oštećenja bubrega), pregled očnog dna, EKG, a po potrebi i rendgenski snimak pluća i srca i
ultrazvučni pregled srca. Takođe, pacijent treba da bude pregledan od strane kardiologa koji
će predložiti plan ispitivanja i terapiju.
