Univerzitet u istočnom Sarajevu
Saobraćajni fakultet
Doboj
S e m i n a r s k i r a d
Predmet: Saobraćajna psihologija
T
ema: Uticaj emocija na bezbijednost vozača
Student: Predmetni nastavnik/asistent:
Stanković Slaviša 310/07 dr Aleksandar Miličić,doc.
Sanja Đedovac, dipl.psih.
Sadržaj
1. Uvod.......................................................................1
2. Metodologija..........................................................2
2.1 Predmet......................................................2
2.2 Ciljevi........................................................2
2.3 Hipoteze.....................................................2
2.4 Varijable.....................................................3
2.5 Instrumenti.................................................3
2.7 Uzorak........................................................3
2.8 Procedura....................................................3
3. Rezultati..................................................................4
4. grafički prikaz dobivenih rezultata.........................7
5. Zaključak.................................................................11
6. Prilozi......................................................................12
7. Literatura..................................................................13
0
Stankovic Slaviša Uticaj emocija na bezbijednost vozača
2. Metodologija
2.1. Predmet
Uticaj emocija na bezbijednost vozača nije izražen velikoj mejeri kao neki drugi
uticaji kao što su: alkohol, psihoaktivne supstance, agresivnost, stres, neiskustvo vozača i dr.
Ali pored toga vozačima pod uticajem jakih emocija npr. tuge u velikoj mjeri može da se
odvrati pažnju od samoga saobrćaja. Pri tome vozač uopšte nije usresređen na saobraćaj i na
pravila u saobraćaju kao ni na samu vožnju, nego je zaokupljen svojim emocijama. Takođe
emocije uzrokuju određene fizološke promjene kao što su ubrzan rad srca, premor i dr. Pod
ovakvim fizološkim promjenma vozač ne može imati npr. isto vrijeme reagovanja to jeste
kočenja.
Prosečno vrijeme kočenja kada vozač očekuje da treba da zakoči je 0.5-0.7 sekundi.
Dok prosečno vrijeme kočenja kada je vozač usresređen na nešto drugo, zokupljen, zamišljen
itd. iznosi 1.4-1.8 sekundi. Imajući u vidu prosečnu brizinu kretanja od 20 metra po sekundi
(72km/h), jasno se vidi da je reakcija kočenja zakašnjela za 1 sekundu iznosi 20 metara
kasnog zaustavljnja. Na osnovu ovoga možemo zaključiti da posledice ovakvih stanja vozača
mogu biti i katastrofalne to jeste sa smrtnim ishodom.
2.2 Ciljevi
Utvrditi kao emocije i u kojoj mjeri mogu da utiču na bezbijednost vozača.
Ispitati ponašanje vozača pod uticajem emocija.
Ustanoviti da li pojedine emocije imaju pozitivan uticaj na vozače i u kojoj mjeri.
Utvrditi ponašanje emocionalno nestabilnih osoba u saobraćaju.
Poštovanje saobrćajnih pravila po uticajem emocija.
2.3. Hipoteze
Prepostavlja se da jake emocije mogu da utiču na bezbijednost vozača samim tim
što emocije u večini slučajeva se teško kontrolišu i vozači postaju manje oprezni u
saobraćaju.
Smatra se da vozači pod uticajem jakih emocija ponašaju se tako da obraćaju
manju pažnju na saobraćaj i saobraćajne propise kao i da sporije reaguju.
Takođe postoje i emocije koje u nekoj meri mogu da pozitivno utiču na vozače kao
što je npr. radost koja daje određenu opuštenost u vožnji i smanjuje strah od same
vožnje ali sve dok se vozač pridržava saobraćajnih propisa.
Poznato je da su emocijanlno nestabilne osobe sklone afektivnom ponašanju
(burno i nekontrolisano reagovanje) i takvo ponašanje u saobraćaju može da
izazove niz saobrćajnih prekršaja kao i sukob sa bezbijednosnim organima.
Poštovanje saobraćajnih pravila kada su vozači pod jakim emocijama može u
velikoj meri da bude umanjeno. Tako kada je vozač u emocijalnom stanju npr.
srdžba sve mu smeta i saobraćajni znaci mu prestavljaju smetnju kaoi drugi vozači
2
Stankovic Slaviša Uticaj emocija na bezbijednost vozača
2.4. Vraijable
Nezavisne varijable su vozači pod uticajem emocija. Vozači mogu da budu različiti
(pol. starosna dob, društveno i ekonomsko stanje, stepen obučenosti vozača itd,) svi
oni mogu biti pod određenim uticajem emocija što ih čine nezavisnim varijablama.
Zavisne varijable su načini na koji utiču emocije na vozače. Emocije na mogu da utiču
različito na vozače i urazličitoj mjeri što se na kraju može i različito manifestovati.
2.5 Instrumenti
Kao instrumenti za ovo istraživanje su korišteni:
Posamtranje vozačima i njihovi oblici ponašanja, zatim utisci i iskustva u vožnji
posmatranih vozača pod jakim emocijama.
Razgovora sa saobraćajnim policajcem Draganom Šljivićem o oblicima prekršaja koje
prave osobe koje su pod uticajem emocija.
Anketiranje pojedinih vozača na osnovu kojih se dobija slika o uticaju emocija na
vozače.
2.6 Uzorak
o
Posamtrano je 10 vozača izabranih metodom slučajnog uzorka.
o
Anketirano je 30 vozača od čega je 15 žena i 15 muškaraca.
Starosan dob anketiranih vozača je podeljena u tri grupe i to mladja (20-30
godina), srednaj (31-44 godina) i starija (45- 60 godina).
2.7 Procedura
Posmatranje je izvršeno na nekoliko nezavisnih lokacija gde je jasno viđeno ponašanje vozača
pod uticajem emocijama. Takođe posmatranje je vršeno u okviru društvenih događaja kao što
su: svadba, sahrana i slično.
Razgovor je obavljen sa saobraćajnim policajcem je bio neformalne prirode i gde su dobiveni
određeni konkretni statistički podaci.
Anketiranje vozača je izvršeno u određenom vremenskom periodu tako što su vozači
popunjavali anketu, koja će biti na kraju rad prezentovana.
3
