Ona se oslanja na ekološke procese, biodiverzitet i cikluse prilagođene lokalnim uslovima,
umesto korišćenja resursa sa neželjenim efektima. Organska poljoprivreda kombinuje tradiciju,
inovaciju i nauku kako bi poboljšala okruženje, razvila fer odnose i dobar kvalitet života za sve
uključene.   Metode   orgаnske   proizvodnje   podrаzumevаju   primenu   prirodnih   postupаkа   i
supstаnci, а ogrаničаvаju ili potpuno eliminišu upotrebu veštačkih sredstаvа.
Organska   poljoprivreda   se   definiše   kao   sistem   upravljanja   poljoprivredom   koji   podržava   i
obogaćuje   prirodni   biodiverzitet,   koristi   procese   i   tehnologije   bazirane   na   biološkim
zakonitostima   bez   učešća   veštačkih   inputa,   odnosno   genetički   modifikovanih   organizama
(Willer   2014).   Nasuprot   konvencionalnoj,   organska   poljoprivreda   se   više   bazira   na
preventivnim   nego   na   korektivnim   merama.   Umesto   oslanjanja   na   sintetičke   inpute
(insekticide,   fungicide   i   herbicide),   organski   proizvođači   primenjuju   mere   integralne   zaštite
(Integrated Pest Management) i pesticide bazirane na organskim sastojcima. Umesto đubrenja
zemljišta   sintetičkim   mineralnim   đubrivima,   organski   proizvođači   obezbeđuju   plodnost
zemljišta   korišćenjem   prirodnih   produkata   kao   što   su   pokrovni   usevi,   stajnjak,   kompost   ili
organsko veštačko đubrivo.
Organska   poljoprivreda   predstavlja   visokoorganizovani   sistem   koji   funkcioniše   u   skladu   sa
propisanim   standardima,   koji   precizno   definišu   sve   karike   proizvodnje   uz   kontrolu   celog
procesa od strane ovlašćenih sertifikacionih tela.

3. ORGANSKA
POLJOPRIVREDA U
SVETU I REPUBLICI
SRBIJI

Sertifikovani   organski   proizvodi
zauzimaju   tek   oko   jedan   odsto
ukupnog svetskog tržišta hrane. Ipak,
stalni   rast   tražnje   za   organskim
proizvodima u svetu ukazuje na to da ovaj proizvodni metod može biti veoma profitabilan
ukoliko se na pravi način koriste prirodni resursi, znanje i proizvodno iskustvo. Proizvođači i
potrošači   širom   sveta   uviđaju
ekonomske i ekološke prednosti ovog
vida poljoprivrede.
U   svetu   je   43,1   miliona   hektara
poljoprivrednog

zemljišta

pod

organskom   proizvodnjom,   što   iznosi
1%   od   ukupno   korišćenog
poljoprivrednog zemljišta, a što se tiče
Evropske   Unije,   postoje   velike   razlike
među članicama po površinama koje su sertifikovane za organsku poljoprivredu. Prednjače
Austrija, Švedska i Češka sa 18,6, 15,8 i 13,1 % celokupnog poljoprivrednog zemljišta koje je

Grafikon 1 – udeo pojedinačnih kultura u organskoj

proizvodnji do 2013 godine u Republici Srbiji,

izvor - Marz

et al., “

Organska poljopriveda u Srbiji 2014.

” 2014

Godina

Površina (u ha)

2010

5.855

2011

6.335

2012

6.340

2013

8.228

Tabela 1 – površine pod organskom proizvodnjom u

Republici Srbiji i ukupan broj registrovanih

proizvođača organskih proizvoda

, izvor - Marz et al., “

Organska

poljopriveda u Srbiji 2014.

” 2014

sertifikovano za organsku poljoprivredu, a slede ih Grčka, Italija i Finska sa 11,1, 8,9 i 8,7%
organskog poljoprivrednog zemljišta

. Površine pod organskom poljoprivredom se sve više

povećavaju u svetu, a neke zemlje kao što je Danska žele celokupnu poljoprivredu da
preusmere na organsku proizvodnju

U Republici Srbiji postoji 9.430 ha pod organskom proizvodnjom, što je samo 0,28% ukupne
obradive površine. Trend je uzlazni sa povećanjem od preko 1.000 ha godišnje pod organskim
usevima (pogledati Tabelu 1) dok istovremeno raste i broj registrovanih poljoprivrednika koji se
bave organskom poljoprivredom. Tokom 2014. godine su površine pod žitaricama i voćem bile
najzastupljenije u ukupnoj proizvodnji sa 2.818, 3 ha, odnosno 2.202,1 ha a udeo ratarske
proizvodnje je iznosio 35%, zatim proizvodnja voća sa 28%, industrijskog bilja16% krmnog
bilja na 15%, povrća 2% (pogledati Grafikon broj 1). Najveći deo organske proizvodnje se
obavlja na teritoriji Vojvodine sa oko 6.240 ha a sledi region Južne Srbije sa oko 2.100 ha.
Što se tiče organskog stočarstva, uglavnom prednjači organski uzgoj ovaca, goveda i pčela
(pogledati Tabelu broj 2).

Tabela 2 – stočni fond Republike Srbije koji ima status perioda konverzije i organske poljoprivrede za

2013 godinu,

izvor - Marz et al., “

Organska poljopriveda u Srbiji 2014.

” 2014

Uzimajući u obzir trendove potrošača i poljoprivredne politike, pogotovo u zemljama EU,
organska proizvodnja predstavlja perspektivu za poljoprivredne proizvođače iz Srbije koji u
konvencionalnoj proizvodnji teško uspevaju da ostvare konkurentnost. Proizvodnja proizvoda
sa dodatom vrednošću predstavlja ulaznicu na inostrana tržišta. Uključivanjem u organsku
proizvodnju, našim proizvođačima otvaraju se vrata novih tržišta. Organska proizvodnja je
trenutno najbrže rastući prehrambeni sektor u koji se srpski poljoprivrednik, sa prosečnih 3,5
ha po poljoprivrednom domaćinstvu, veoma dobro može uklopiti.

Atlas der Globalisierung Weniger wird mehr,

Le MONDE diplomatique, 2015,

www.organicveganearth.com/the-great-denmark-to-become-a-100-organic-country/

na dan 09.03.2016.

Vrsta životinje

Period konverzije

Organski status

Ukupno

Ovce

1.238

2.793

4.031