Univerzitet za poslovne studije
Istočno sarajevo
Međunarodne organizacije kao subjekti kao subjekti međunarodnog
poslovnog prava(GAT I STA)
Prof .Mile Račić Student:
Sadržaj:
UVOD.....................................................................................................................1
SUBJEKTI MEĐUNARODNOG POSLOVNOG (PRIVREDNOG) PRAVA....................2,3,4
OPŠTI SPORAZUM O CARINI I TRGOVINI (GATT)....................................................5,6,7,8,9
SVJETSKA TRGOVINSKA ORGANIZACIJA ( STO )....................................................10,11,12
ZAKLJUČAK.............................................................................................................13
LITERATURA...........................................................................................................14
SUBJEKTI MEĐUNARODNOG POSLOVNOG
(PRIVREDNOG) PRAVA
Kao subjekti međunarodnog (privrednog) prava pojavljuju se:
međunarodna zajednica, država kao i preduzeća i društva koja
obavljaju određene delatnosti. Međunarodna zajednica nije
subjekt prava, samim tim i nije subjekt međunarodnog
poslovnog prava, ali vrlo često indirektno postaje značajni
faktor međunarodnog poslovnog (privrednog) prava.
Međunarodna zajednica ima velike ingerencije i ovlašćenja u
odnosu na međunarodni poslovni (privredni) promet, putem
ekonomskih blokada, zabrana barijera, otežavanja prometa
roba i usluga i dr.
Država je subjekt međunarodnog prava, samim tim i
međunarodnog poslovnog (privrednog) prava, Ona stupa sa
drugim državama u mnoge ekonomske i poslovne odnose,
zaključuje u vezi sa tim ugovore, državne sporazume, u vezi sa
ekonomskom razmenom robe i usluga.
Na bazi ovih ugovora, preduzeća društva konkretizuju nizom
ugovora generalne ugovore, tj. opšte ugovore između dve ili
više država. U poslednje vreme naša država je zaključila niz
međunardonih poslovnih, privrednih i ekonomskih ugovora sa
Kinom, Rusijom, Makedonijom i dr. na osnovu kojih ugovora
pojedini privredni subjekti iz naših i tih država zaključuju
posebne ugovore o realizaciji opštih ugovora između država.
Svaka država ima svoju ekonomsku teritoriju, koja se najčešće
poklapa sa državnom teritorijom jedne države. Ekonomska
teritorija predstavlja teritoriju na kojoj važi i ekonomska vlast tj.
ekonomski suverenitet određene države. Pod ekonomskim
suverenitetom se podrazumeva pravo svake države da dozvoli
ili zabrani, potpunu ili delimično svaku trgovinu sa inostrastvom
ili privrednu ili trgovačku delatnost stranih lica na svojoj
ekonomskoj teritoriji države uređuje i pitanje sredstava
plaćanja, novca i dr.
Ekonomska teritorija se ne poklapa uvek sa državnom
teritorijom. Ti izuzeci se ogledaju putem instituta carinskih unija
i slobodnih carinskih zona. Kod carinskih unija dolazi do
spajanja dve ili više ekonomskih teritorija u jednu teritoriju i sa
zajeničkom vlašću, odnosno zajedničkom carinskom tarifom.
Kod nepotpunih carinskih unija ne mora doći do ujedinjavanja
carinskih teritorija tj. ekonomskih teritorija, ali se omogućava
uvećanje robne razmene stvaranjem zajedničke carinske tarife i
nizom drugih carinskih pogodnosti.
Kod slobodnih carinskih zona ne mora doći do podudarnosti
teritorije zone i ekonomke teritorije određene države, već to
mogu biti i instituti carinskih isključaka i carinskih priključaka
određenoj teritoriji. Tako je slučaj bio i sa slobodnom zonom u
Solunu, koja je postala sporazumom između ranije naše države
Kraljevine SHS i Grčke, o stvaranju lokalne zone u Solunu.
Slobodna zona u Solunu je ustupljena na period od 50 godina
na{oj zemlji i sporazum zaključen 1923 godine gde je državna
teritorija Grčke (Solun), predstavljala u ekonomskom smislu reči
teritoriju naše države i gde su se primenjivala ekonomska
i carinska vlast, odnosno suverenitet naše države.
Međutim u slobodnoj zoni u Solunu primenjivala se grčka vlast
tj. policijska, sudska i upravna vlast države Grčke, što se tiče
današnjih savremenih slobodnih zona sa aspekta ekonomske
teritorije i ekonomske vlasti u međunarodnom poslovnom pravu
imaju dvojak karakter.
Jedan deo zemalja osnivanjem slobodnih zona daju karakter
ekonomske eksteritorije odnosno carinskog isključka, pa se u
njima tj. slobodnim zonama i ne primenjuje ekonomska vlast
terotirije države gde se zona nalazi. Da je država u svetu imala
tretman slobodnih zoni, kao sastavnog dela carinskom području
države na kojem se nalaze i na kojima se primenjuje carinski
suverenitet te države. U zonama koje se smatraju carinskim
isključivo primenjuju se državni propisi postoji dosta olakšica u
vezi sa proizvodnjom, uvozom i dr.
