EVROPSKI UNIVERZITET BRČKO
FAKULTET ZDRAVSTVENIH NAUKA-FARMACIJA
NACRT NAUČNE ZAMISLI
na temu: Infektivne bolesti usne šupljine
Iz predmeta Metodologija naučnog istraživanja
Profesor: Student:
Brčko, novembar2019.
1
NACRT NAUČNE ZAMISLI
na temu: Infektivne bolesti usne šupljine
1. FORMULACIJA PROBLEMA
Problem ovog istraživanja su
infektivne bolesti usne šupljine
1.1.
Osnovna istraživačka ideja
Infekcije glave, vrata i orofacijalne regije se često sreću u stomatološkoj praksi i, u težim
slučajevima, na urgentnim bolničkim odjeljenjima (Hupp, Ferneini, 2016).
Zdrava usna duplja (cavitas oris, cavum oris) je u normalnim uslovima kolonizovana
bakterijama, gljivicama i virusima. Procjenjuje se da u usnoj duplji postoji više od 600 vrsta
bakterija od kojih neke mogu biti patogene (uslovno patogene, oportunistički patogeni), dok
su druge u simbiotskom, ili komensalnom
1
odnosu sa domaćinom, to jest, čovjekom.
Poremećaj ravnoteže između oralnih mikroorganizama (bakterije, gljivice, virusi) i
imunoloških odbrambenih snaga organizma domaćina dovodi do prelaska iz stanja zdravlja u
stanje oboljenja, sa infekcijom, onflamacijom i oštećenjima lokalnih tkiva, sa često i opštim
(sistemskim) posljedicama (Marie, Pedersen, 2016).
1
Komensalizam
je tip simbiotskog odnosa dva organizma (u ovom slučaju bakterije i čovjeka) u kojem
jedanorganizamimakoristi, adruginemanikoristi, ništete.
2
Generalno, sa aspekta etiološkog faktora, to jest tipa mikroba (virusi, bakterije, gljivice, itd.)
infekcije orofacijalne regije, u vidu infekcija tvrdih tkiva (zubnih tkiva, alveolarne kosti,
kostiju orofacijalne regije) i mekih tkiva (oralne sluznice, tonzila, žlijezda, itd.) možemo
podijeliti na nekoliko kategorija:
-
bakterijske (dentalni karijes, parodontalna oboljenja, nekrotizirajući ulcerativni
gingivitis, streptokokni gingivostomatitis, šarlah, erizipelas, peritonzilarni apsces,
supurativni parotitis, itd.),
-
virusne (infekcije herpes virusima, varicela, male boginje, infektivna mononukleoza,
itd.),
-
gljivične (kandidijaza, histoplazmoza, itd.) (Laskaris, 1994).
1.2.
Značaj istraživanja
Odontogena (dentonogena) je najčešći tip oralnih infekcija uopšte. To je infekcija alveolarne
kosti, viličnih kostiju i drugih orofacijalnih struktura čiji je uzrok u zubu, ili u njegovim
potpornim strukturama
2
i predstavlja jednu od najčešćih vrsta infekcija u medicinskoj praksi.
Najčešći uzroci dentogenih infekcija su dentalni (zubni) karijes, komplikovano korijensko
liječenje, perikoronitis i parodontalna oboljenja (oboljenja potpornih tkiva zuba). Infekcija
počinje lokalno oko zuba i može ostati lokalizovana za dati region gdje je nastala, ali može i
da se proširi u susjedne regije, ili čak i u udaljene organe. Tok dentogene infekcije zavisi od
virulencije bakterija, otpornosti (imunoloških snaga) domaćina i od regionalne anatomije
(Ogle, 2017).
Infekcije oralne mukoze (bakterijske, virusne, gljivične) najčešće nastaju kod određenog vida
imunosupresije, kada inače neškodljivi mikroorganizmi usne duplje, usljed pada
odbrambenih sposobnosti organizma, bilo lokalnih (recimo lokalne mehaničke povrede, ili
oštećenja posle lokalne radioterapije), ili sistemskih (imunokomprotimovanost sa velikim
brojem različitih etioloških faktora) postaju patogeni (Dahlén, 2000).
2
Praktično, to je akutna komplikacija pomenutih oboljenja zuba sa znatno ozbiljnijom kliničkom slikom, težim
liječenjem i lošijom prognozom, urgentne prirode.
4
Širiti se mogu u parafaringealni i retrofaringealni prostor, ugrožavajaći disanje i ostale
funkcije, a teška komplikacija širenje gnoja i infekcije u medijastinum, što rezultira, nažalost
čak i danas, u 21. vijeku (sa svim terapijskim modalitetima) najčešće fatalnim ishodom, sa
infaustnom prognozom. I druge, po život opasne komplikacije su širenje infekcije preko
kavernoznog sinusa u kranijalnu duplju,, zatim, Ludvigova angina, erozija velikih arterija
glave iv rata, itd. (Jacquet, Page, 2016).
Infekcije oralne mukoze i ostalih mekih tkiva predstavljaju poseban i specifičan problem,
posebno među starijom populacijom u većini zemalja. Sve veća starost populacije i sve veća
učestalost velikog broja oboljenja, korišćenja medikamenata (često na potpuno neracionalan,
štetan način, kao što je nelogična upotreba antibiotika) i drugih modaliteta terapije i
dijagnostike, su uzročnici smanjenja otpornosti domaćina i povećanja učestalosti različitih
oportunističkih mukoznih infekcija. Ovakve, oportunističke infekcije usne duplje su teške za
liječenje, najviše zbog velike učestalosti antibiotske multirezistencije među mikrobima
uzročnicima (Dahlén, 2000).
Teorija fokalne infekcije, iako samo sa empirijskim temeljima, tvrdi da ‘’fokusi’’ infekcije
bilo gdje u tijelu, a među najčešćim lokacijama su orofacijalna tkiva (hronični inflamatorni
procesi oko zuba, u kostima, tnozilama, itd.) dovode, određenim patofiziološkim
mehanizmima, do iritacije udaljenih tkiva i organa dovodeći do različitih poremećaja
(kardiovaskularna i cerebrovaskularna oboljenja, dijabetes mellitus, peptički ulkus, problemi
sa trudnoćom, čak i određene vrste maligniteta), sa svom svojom biološkom, ekonomskom i
socijalnom težinom (Li, Kolltveit, Tronstad, Olsen, 2000).
1.3.
Rezultati prethodnih istraživanja
U ovom dijelu rada, biće dat pregled određenog broja naučnih radova i istraživanja na temu
orofacijalnih infekcija i njihovog značaja za izazivanje i pogoršavanje različitih opštih
oboljenja, kao i za kvalitet života i životni vijek modernog čovjeka generalno.
