Hemijske reakcije predstavljaju trajne promene u strukturi polaznih supstanci
(reaktanata ili reagujućih supstanci) i nastajanje novih supstanci (proizvoda) koje se po
sastavu i svojstvima razlikuju od polaznih supstanci.

Dva osnovna tipa hemijskih reakcija (po prirodi reaktanta i prizvoda reakcije) pri kojoj
se iz jednog reaktanta stvara više proizvoda. Sintezom se iz više reaktanata stvara jedan
proizvod. Adicija je reakcija pri kojoj se stvara samo jedan proizvod. Supstitucija je
reakcija zamene atoma ili atomskih grupa drugim atomima ili grupama, pri čemu se
uvek stvra najmanje dva proizvoda. Polimerizacijom se od malih molekula (monomera)
stvaraju veliki molekuli, polimeri.

Velika grupa reakcija su jonske reakcije. To su sve reakcije pri kojima dolazi do izmene
elektrona ili jona. U njih spada neutralizacija, dvostruka i jednostruka izmena, oksido-
redukcione reakcije...
Za određene grupe jedinjenja postoje specifične reakcije. Reakcije pri kojima se vezuje
energija su endoterme, a pri kojima se energija oslobađa su egzoterme.

Hemijske reakcije se dele u tri grupe i to:
-Oksido-redukcione reakcije
-Komleksne reakcije (menja se koordinacioni broj), koje se dele na tri podrgupe:

-kompleksne reakcije u užem smislu
-protolitičke reakcije
-reakcije precipitacije i rastvaranja

-Hemijske reakcije pri kojima dolazi do disocijacije i asocijacije molekula, atoma i jona.

Mehanizam procesa (kinetička šema hemijskog procesa) – sveukupnost stupnjeva
kojima se predstavlja hemijski proces. Elementarna hemijska reakcija – reakcija u kojoj
se u jednom stupnju od reaktanata dobijaju proizvodi reakcije.

Složena hemijska reakcija – reakcija koja se odvija preko niz međustupnjeva u kojima se
javljaju intermedijerne reakcione vrste. Mehanizam hemijske reakcije – svi stupnjevi u
jednoj složenoj hemijskoj reakciji.

Reakcije sinteze su hemijske reakcije pri kojima iz atoma i molekula različitih supstanci
nastaju molekuli novih supstanci, opšte jednačine:

A+B=AB

Reakcije analize su hemijske reakcije pri kojima se molekuli jedne supstance razlažu na
atome ili molekule drugih supstanci, opšte jednačine:

AB-A+B

Hemijski parametri radne i životne sredine Seminarski rad

Reakcije proste izmene su proste hemijske reakcije u kojima atomi proste supstance
zamenjuju atome elemenata u molekulima složene supstance, opšte jednačine::

AB+C=AC+B

Reakcije dvostrukih izmena su hemijske reakcije u kojima molekuli različitih supstanci
reaguju, a kao proizvod reakcije dobijaju se nove složene supstance.
Reakcije supstitucije su hemijske reakcije u kojima se jedan atom u molekulu zamenjuje
drugim atomom.
Reakcije adicije su hemijske reakcije kod kojih se vrši vezivanje molekula jedne
supstance na molekul druge supstance.
Reakcije polimerizacije su hemijske reakcije karakteristične za nezasićena jedinjenja, pri
kojima dolazi do izgradnje velikih molekula koji se sastoje iz nekoliko polaznih
molekula.

Hemijska reakcija je proces koji vodi transformaciji jednog seta hemijskih

supstanci u drugi. Mogu biti spontane (ako se dešavaju samo od sebe – bez aktiviranja
sa strane) i nespontane (ako je potrebno dodati energiju (toplota, svetlost, elektricitet)
da bi se reakcija dešavala.

Reaktanti – supstance koje inicijalno stupaju u hemijsku reakciju
Proizvodi – supstance koje nastaju kao posledica vršenja hemijske reakcije
Jednačina hemijske reakcije je način na koji može da se   prikaže hemijska reakcija.
Jednačina hemijske reakcije ne govori ništa o samom načinu  vršenja hemijske reakcije
već samo o stehiometrijskom  odnosu reaktanata i proizvoda reakcije. Sam mehanizam
vršenja   hemijske   reakcije   je   mnooogo     komplikovaniji   nego   što   je   to   predstavljeno
jednačinom hemijske reakcije.

Hemijske reakcije odigravaju se sa promenom supstanci i sa određenim

toplotnim efektom, pri čemu se oslobađa energija ili troši (vezuje ili otpušta). Ukoliko se
prilikom reakcije troši ili oslobađa toplota onda se govori o termohemijskim reakcijama.
Količina toplote koja se u toku hemijske reakcije oslobađa ili vezuje naziva se toplota
reakcije.
Hemijske   reakcije   koje   se   odigravaju   oslobađanjem   toplote   nazivaju   se   egzotermne
reakcije.   Hemijske   reakcije   koje   se   odigravaju   sa   vezivanjem   toplote   nazivaju   se
endotermne reakcije. Ako je hemijska reakcija u jednom smeru endotermna u drugom je
egzotermna i obrnuto.
U   hemijskim   reakcijama   jedna   supstanca   odgovara   (reaguje)   na   prisustvo   druge
supstance, na promenu temperature ili na neki drugi uticaj.
REAKTANTI → PRODUKTI

REAGENS je supstanca ili rastvor koji reaguje sa drugom supstancom

Kao poseban vid mogu se pomenuti egzotermne i endotermne reakcije. To su hemijske
reakcije cija se temperatura prilikom reagovanja menja, tj. raste ili opada.