FAKULTET ZA TEHNIČKE STUDIJE
UNIVERZITET U TRAVNIKU
GRAFIČKO INŽENJERSTVO I DIZAJN
PROIZVODNJA I KARAKTERISTIKE BOJA
KOJE SE KORISTE U GRAFIČKOJ INDUSTRIJI
-Seminarski rad-
Profesor: dr Salim Ibrahimefendić
Student: Jelena Šljukić
Travnik, jul 2018. godine.
2
SADRŽAJ:
1.
UVOD
3
2.
OSNOVNE KOMPONENTE GRAFIČKIH BOJA
4
2.1. Pigmenti
4
2.2. Veziva
5
2.3. Punila
5
2.4. Rastvarači
5
2.5. Sikativi (sušila)
6
2.6. Dodaci grafičkim bojama
6
3.
SVOJSTVA GRAFIČKIH BOJA
6
4.
SUŠENJE GRAFIČKIH BOJA NA OTISKU
7
5.
PROIZVODNJA GRAFIČKIH BOJA
7
6.
VRSTE I OSOBINE BOJA ZA POJEDINE TEHNIKE ŠTAMPANJA
8
6.1. Boje za visoku štampu- tipoštamparske boje
8
6.2. Boje za fleksografsku štampu
9
6.3. Boje za ravnu štampu
9
6.4. Boje za duboku štampu
10
6.5. Boje za propusnu štampu
11
6.6. Specijalne boje
11
7.
ZAKLJUČAK
11
8.
LITERATURA
12
4
Potrošnja boje u različitim tehnikama štampe zavisi od:
Građe štamparskog elementa
Svojstva boje za pojedine tehnike štampe
Načina otiskivanja (direktna ili indirektna štampa)
Red veličine filma boje u različitim tehnikama štampe je:
Ofeste štampa: 2μ
Tipoštampa: 3μ
Duboka štampa 12μ
Konvencionalna sitoštampa 60μ
2.
Osnovne komponente grafičkih boja
Za grafičke boje može se reći da je to složena, koloidna, testasta masa sa tačno definisanim
svojstvima. To je disperzni sistem gde ulogu disperznog sredstva igra vezivo, adisperzne faze
bojene čestice- pigmenti. S obzirom da se radi o složenoj disperziji koja , zavisno od namene,
ima različita svojstva, za grafičare je jako važno i dobro poznavanje svih boja. Osnovne
komponente grafičkih boja su: pigmenti, veziva i punila, a pomoćne: rastvarači, sikativi i razni
dodaci.
2.1. Pigmenti
Pigment je obojena, hemijski stabilna, čvrsta čestica, nerastvorna u vodi, uljima i
organskim rastvaračima. Oni daju obojenja grafičkim bojama. Pokrivna moć pigmenta
određuje količinu boje koja se nanosi štampanjem radi postizanja određenog kontrasta.
Kvašenjem pigmenta prekidaju se kohezione sile između pigmentnih čestica, a uspostavljaju
adhezione sile na granici faza: čvrsto- tečno. Tekstura pigmenta je izraz kojim je obuhvaćen
niz svojstava: relativna tvrdoća i mekoća pigmenta, veličina i oblik čestica, mogućnost
dispergovanja… Što su čestice pigmenta manje, to im je specifična površina veća, pa je i
sposobnost kvašenja veća. Najpovoljnije su čestice optimalne veličine koje daju pigment
najveću pokrivnu moć.
U zavisnosti od načina dobijanja pigmenti se mogu podeliti na prirodne i veštačke, a prema
poreklu na organske (ftalocijanini, indigo, alizarin) i neorganske (barit, oker, barijumsulfat,
hromna zelena i dr.).
Od sintetičkih neorganskih pigmenata najpoznatiji su oksidi metala, čađi i metalni prahovi
(bronze). Najviše korišćeni, iz ove grupe, su: hromni pigmenti i titandioksid- beli pigment.
