UNIVERZITET UNION, BEOGRAD
FAKULTET ZA PRAVNE I POSLOVNE STUDIJE DR LAZAR VRKATIĆ,
NOVI SAD
UBISTVO I TEŠKO UBISTVO
ZAVRŠNI RAD
Mentor:
Student:
Doc.dr Tatjana Skakavac
Boško Radojev
38/12
Novi Sad, 2016
lica. Za postojanje ubistva nije od velikog značaja da li je nanesena povreda sama po sebi
smrtonosna, niti da li je smrt mogla biti otklonjena blagovremenom hirurškom
intervencijom. Bitno za utvrđivanje krivičnog dela ubistva jeste postojanje uzročne veze
između povrede i smrti.
Što se tiče učinioca ovog krivičnog dela, to može da bude svako lice. U pogledu vinosti, na
strani učinioca traži se umišljaj, koji može da bude direktni ili eventualni. Sadržina
umišljaja kao subjektivnog sadržaja ovog krivičnog dela ogleda se u svesti učinioca o
njegovom delu, kao i njegovom htenju ili pristajanju, saglašavanju sa njegovom
posledicom.
Život i telo čoveka kao zaštitni objekat spadaju u dobra pojedinca i na skali vrednosti
dobara koje krivično pravo štiti zauzimaju najviše mesto.
2. KRIVIČNA DELA PROTIV ŽIVOTA I TELA
Pod pojmom krivična dela protiv života i tela, odnosno kako se u kriminalistici nazivaju
krvni delikti, podrazumevaju se krivična dela uperena protivprotiv fizičkog integriteta
ličnosti, delikti izvršeni primenom sile i nasilja, napadom na osnovnu vrednost - život i
telesni integritet čoveka. U ovu oblast spadaju svi oblici dela koja za posledicu imaju smrt
ili telesne povrede, te neka dela imovinskog karaktera izvršena nasilnim deliktima.
Svakako, najteži delikt iz pomenute grupe krivičnih dela je ubistvo. Ubistvo je jedan od
najstarijih ljudskih grehova, poznatih još iz biblijskih mitova i predanja. Ono predstavlja
najteži oblik krivičnih dela, poznat kroz celokupnu ljudsku istoriju kao delikt suprotan
običajima, moralu i pravnoj normi i sankcionisan najtežim krivičnim sankcijama.Zaštitni
objekt je život i telo čoveka kao najveći izraz sistemu vrednosti. U osnovna dela spadaju
ubistvo, teško ubistvo, ubistvo na mah, nehatno lišenje života, ubistvo deteta pri porođaju,
lišenje života iz samilosti, navođenje na samoubistvo i pomaganje u samoubistvu,
nedozvoljen prekid trudnoće, teška telesna povreda, laka telesna povreda, učestvovanje u
tuči, ugrožavanje opasnim oruđem pri tuči i svađi, izlaganje opasnosti, napuštanje
nemoćnog lica, nepružanje pomoći
2.
Kako postaviti granice kriminalne zone kod pojedinih inkriminacija, šta predvideti kao
kvalifikovane, a šta kao privilegovane oblike, da li je opravdano propisivati neke
inkriminacije kojima se samo posredno štiti život, kakav krivično pravni status dati
eutanaziji, samo su neka od spornih pitanja koja bi se u ovoj oblasti mogla postaviti. Neka
krivična dela koja sam gore naveo, nemaju univerzalni karakter u smislu da ih poznaju sva
savremena krivična zakonodavstva. Tako, navođenje i pomaganje u samoubistvu nije
predviđeno kao krivično delo u nekim važnim evropskim zakonodavstvima, kao što je na
primer Nemačka. Poznato je kakve rasprave izaziva eutanazija. Naš zakonodavac je do sada
smatrao da ovaj oblik ubistva ne treba posebno izdvajati u smislu njegovog privilegovanja.
Međutim, KZ usvaja ono rešenje koje je danas najčešće u stranom zakonodavstvu, a to je
da se ubistvo iz milosrđa propisuje kao privilegovano krivično delo.
2
Bošković Milo,
Krivično pravo (opšti deo)
, FPPS Novi Sad, 2009, str 138.
nanete projektilom ispaljenim u grudi, uzeto je da postoji krivično delo ubistva iako je smrt
nastupila devet meseci nakon izvršenja dela.
Poseban problem u praksi u vezi sa utvrđivanjem umišljaja postoji kod pokušaja krivičnog
dela ubistva, a takođe i u vezi sa razgraničenjem sa krivičnim delom teške telesne povrede
kvalifikovane smrću. Kod pokušaja ubistva potrebno je da umišljaj učinioca obuhvata smrt
kao posledicu krivičnog dela ubistva. U vezi sa tim u praksi nije, jednostavno postaviti
granice pokušaja ubistva i pokušaja telesne povrede. Izostajanje posledice komplikuje
utvrđivanje oblika krivice tj vinosti u odnosu na nju. Postojanje mišljenja u odnosu na
posledicu se utvrđuje preko objektivnih elemenata, odnosno radnje izvršenja. Tako, ako
učinilac iz neposredne blizine puca iz pištolja na drugo lice u pravac određenih vitalnih
organa pa promaši postojaće pokušaj krivičnog dela ubistva, a ne pokušaj telesne povrede.
Umišljaj se utvrđuje na osnovu svih okolnosti samog događaja. Osim umišljaja na
subjektivnom planu za ubistvo ne zahteva i neki drugi elemenat. Pitanje postojanja
određenog motiva koji se u sudskoj praksi postavlja, nije od značaja za postojanje
krivičnog dela ubistva. Na utvrđivanje motiva se ipak mora obratiti pažnja ali ne zbog toga
što je on relevantan za postojanje običnog ubistva, već zato što se u slučaju postojanja
određenih motiva obično ubistvo prerasta u teško ubistvo.
