Šira definicija produktivnosti smatra da je produktivnost mjera ekonomske efikasnosti koja
predstavlja količnik autputa (proizvodi ili usluge) i inputa, kao raspoloživih
resurasa(zemljište,rad,kapital,materijal,građevinski objekti)

Posmatrana u užem smislu, produktivnost je usjmerena na produktivnost rada, odnosno
prikazuje efikasnost tekućeg rada, da se sa što manje uloženog rada ostvare što bolji
rezultati.

Produktivnost definišemo kao kvantitativni izraz između obima proizvodnje, usluga ili
prometa i količine utrošene radne snage, što bismo mogli prikazati opštom formulom:

P=produktivnost rada; Q=obim proizvodnje; L=broj zaposlenih

; q=ostvarena proizvodnja po

jedinici rada

Osim toga, produktivnost možemo predstaviti i inverzno, tj.izračunavajući koliko je utrošeno
rada za proizvodnju jednog proizvoda:

t=utrošeno vreme po jedinici proizvoda

Ova definicija produktivnosti je izvedena iz osnovnog ekonomskog principa: ostvariti maksimalni
rezultat sa minimalnim ulaganjima koji je moguće postići na dva načina:

povećanjem ukupne mase proizvoda ili

povećanjem radnog učinka.

L=broj radnika broj dana u datom periodu od 8 sati rada

2.2. Faktori produktivnosti

U faktore produktivnosti spadaju sve one činjenice koje na bilo koji način mogu da utiču na
radni učinak, tj. na odnos između ostvarenog rezultata proizvodnje i utroška radne snage u
proizvodnji. Proizvodnju obavlja čovek određenim sredstvima za proizvodnju, koja su
tehnička kategorija. Pri tome, čovek je društvena jedinka, a sam proces proizvodnje obavlja
se u određenoj društvenoj sredini. Iz ovoga proizilazi da se faktori koji uslovljavaju
produktivnost mogu da grupisati u dvije osnovne kategorije i to:

objektivne faktore i

subjektivne faktori

Objektivni faktori:

Objektivni faktori su oni faktori na koje preduzeće ne može da utiče i da ih mijenja u toku
procesa poslovanja.To su tehnički i društveni faktori.

Tehničke faktore čine sva materijalna i tehnička sredstva koja služe proizvodnji,kao i
određena naučna i tehnička dostignuća koja se ne primjenjuju ,ali za koje postoji ekonomska
mogućnost korišćenja. Najznačajniji tehnički faktori su:

a) tehničke karakteristike proizvoda na osnovu kojih se izrađuju normativi rada izrade

proizvoda;

b) karakteristike proizvodnog proces koji zahtevaju određen utrošak radne snage pri

njegovom izvođenju;

c) karakteristike sredstava za rad,čija savremenost i tehnička usavršenost uslovljavaju u

velikoj meri i produktivnost rada;

d) tehničke karakteristike materijala koji se koristi u proizvodnji;
e) radna sredina i uslovi rada u njoj, nezavisno da li se radi o prirodno uslovljenim ili

veštački stvorenim uslovima rada;

f) ostvareni obim proizvodnje;
g) vid organizacije svojim nivoom direktno utiče na produktivnost i
h) nivo organizacije koji se ogleda u tehničkoj opremljenosti i dr.

U društvene

faktore produktivnosti spadaju sve društvene institucije ,kao i mjere države,koje

preko instrumenata i odluka ekonomske politike,djeluju na uslove rada i poslovanja
preduzeća.Ti odnosi i regulativa društva opredeljuju društveni položaj preduzeća i
zaposlenih,a dio tih ,društvenih ciljeva,ugrađen je u ciljeve preduzeća.