Predmet : „ Bankarstvo „
Školska godina 2006 / 07 .
Seminarski rad :
„Komercijalno bankarstvo“
1
SADRŽAJ
2
1. UVOD .........................................................................................................................
1.1. Uopšte o
bankarstvu .....................................................................................
2. POJAM KOMERCIJALNOG BANKARSTVA .........................................................
2.1. Vrste
banaka .................................................................................................
2.2. Djelatnost
banaka .........................................................................................
2.3. Organizacija
banaka .....................................................................................
2.4. Bilansi
banaka ..............................................................................................
2.4.1. Bilans
stanja .......................................................................................
2.4.2. Bilans
uspjeha .....................................................................................
2.5. Bankarski
agregati ........................................................................................
3 . INSTITUCIJE BANKARSKOG SISTEMA U
BiH ..................................................
4. POSLOVNE PERFORMANSE BANAKA U
FBIH .................................................
4.1. Struktura bankarskog
sektora ...............................................................................
4.1.1. Status, broj i poslovna
mreža ......................................................................
4.1.2. Struktura
vlasništva .....................................................................................
5. FINANSIJSKI POKAZATELJI POSLOVANJA BANAKA U BiH
30.09.2006. ....
5.1. Bilans stanja bankarskog sektora
FBiH .......................................................
5.1.1. Aktiva i kvalitet
aktive .......................................................................
5.1.2.
Krediti .................................................................................................
5.1.3.
Pasiva ..................................................................................................
5.1.4. Kapital i adekvatnost
privatizacija je bila gotovo jedini dio uspješne privatizacije u BiH , napravljena
je učinkovita kontrola poslovanja banaka , komercijalne banke uspješno su
preuzele platni promet u zemlji , uvele su nove savremene bankarske
proizvode i tehnologiju na naše tržište , a stvorile su i jaku međusobnu
konkurenciju . Uspješnosti banaka doprinos je dao i institucionalni okvir za
njihov rad . Napravljena je i uspješna kontrola banaka , Centralna banka
provodi dosljednu monetarnu politiku i održava propisani iznos obaveznih
rezervi . Aktiva komercijalnih banaka na kraju 2006 . god . dostigla je 7 , 3
milijarde eura što je u odnosu na 2005 . god . povećanje od 1 , 33 milijarde ili 22
% . Dobit u prošloj godini komercijalnih banaka je 45 miliona eura što je za 7 ,
7 miliona više nego u 2005 . godini ili za 20 % . Guverner CBBH Kozarić Kemal
ističe da se aktiva komercijalnih banaka uvećala za tri puta u odnosu na 2001 .
god . kada je iznosila 2 , 3 milijarde . Sadašnja aktiva od 7 , 3 milijarde eura u
odnosu na ukupni bruto nacionalni dohodak prošle godine od 8 , 02 milijarde
eura je 90 % . U novostvorenoj vrijednosti dobit komercijalnih banaka čini 4
% . U bankama u zemlji zaposleno je 8950 radnika što je 1 , 3 % od ukupnih
zaposlenih radnika u zemlji . Kad se aktiva komercijalnih banaka podjeli sa
brojem zaposlenih u toj djelatnosti onda na svakog zaposlenog pripada 0 , 82
miliona eura , ističe guverner CBBH Kemal Kozarić . Aktiva po zaposlenom u
odnosu na kraj 2005 . god . uvećana je za 15 % . Krediti građanstvu čine 49 %
ukupnih odobrenih kredita , preduzećima 50 % , a 1 % je za vladine i javne
institucije . Ukupno ima 4 , 55 milijardi eura odobrenih kredita što je za 26 %
više nego u 2005 . god .
Banke predstavljaju najveću i najznačajniju grupu depozitnih finansijskih
institucija. Prema klasičnim shvatanjima banka je finansijska institucija koja
do sredstava dolazi putem prikupljanja depozita kako bi kasnije odobravala
kredite . Suština poslovanja je da kamata na odobrene kredite bude veća od
kamate koju banka plaća na depozite svojim deponentima . Iz te zarade banke
pokriva svoje troškove i ostvaruje zaradu . Međutim , poslovanje banaka nije
bez rizika , mora se voditi računa o rezervama , o likvidnosti i sl .
U posljednje vrijeme uloga banaka se mijenja a mijenja se i shvatanje suštine
bankarskih poslova . Na to utiču mnogi faktori : internacionalizacija ,
globalizacija , povećanje broja finansijskih usluga , konkurencija , tehnologija i
sl . Sve navedene promjene su uticale na to da pojam klasične banke naprosto „
umre „ . Danas su banke složene finansijske institucije koje nude čitavu lepezu
ratličitih usluga namjenjenih vrlo širokoj kategoriji učesnika privrednog i
društvenog života .
Struktura bankarskog sistema jedne zemlje u principu evaluira u skladu sa
datim ekonomskim , demografskim , finansijskim i širim društvenim
okolnostima . Zemlje u razvoju se nalaze u različitim fazama transformacije , tj
. tranzicije od ranog modela tzv . socijalističkog bankarstva , koji je
4
karakterisalo isključivo državno vlasništvo u tržišno orjentisano bankarstvo ,
pa se često koristi termin bankarstvo u tranziciji . U tom pogledu najviše su
odmakle zemlje Centralne Evrope , od kojih su neke već u EU . U transformaciji
bankarskog sistema zemalja u tranziciji veliku ulogu igraju strane banke koje
dominiraju u procesu privatizacije ranijih državnih banaka i uvođenju novih
bankarskih proizvoda na ova tržišta .
2.1. Vrste banaka
Vrste banaka prema ročnosti poslova :
- Komercijalne banke ( kratkoročni poslovi ) – najrasprostranjeniji
oblik bankarskog organizovanja;
- Investicione banke ( dugoročni poslovi )
Veličina finansijskog potencijala:
- velike, srednje i male;
Veličina teritorije koju pokriva:
- lokalne, regionalne i nacionalne;
Prosječna vrijednost bankarskih depozitnih ili kreditnih operacija:
- “Retail banks” & “wholesale banks”
Prisustvo inostrane komponente u poslovanju:
- domaće i međunarodne
Uobičajena podjela banaka :
- emisione ili centralne
- depozitne ili komercijalne
- poslovne,
- investicione,
- univerzalne,
- ostale vrste banaka.
5
Brokersko-dilerski poslovi
Izdavanje garancija, avala i druga jemstva
Kupovina, prodaja i naplata potraživanja
Zastupanje u osiguranju
Poslovi na osnovu zakona i drugi srodni poslovi
Djelatnost domaćih banka:
1. Primanje svih vrsta novčanih depozita i drrugih novčanih sredstava,
2. Davanje i uzimanje kredita i finansijski lizing,
3. Davanje svih oblika novčanog jemstva,
4. Učešće, kupovina i prodaja instrumenata tržišta novca ili kapitala za svoj
ili tuđi račun,
5. Usluge platnog prometa i prenosa novca,
6. Kupovina i prodaja strane valute,
7. Izdavanje i upravljanje sredstvima plaćanja ( ukljujući kreditne kartice,
putne i bankarske čekove),
8. Pohranjivanje i upravljanje vrijednosnim papirima i drugim
vrijednostima,
9. Usluge finansijskom menadžmenta,
10.Kupovina i prodaja vrijednosnih papira,
11.Drugi poslovi .
2.3. Organizacija banaka
Vrste organizacija banaka
1. Organizacija pojedinačnog bankarstva
2. Organizacija banaka s podružnicama
3. Organizacija bankovnih holding kompanija
4. Korespondentno bankarstvo
5. Bankarske banke
6. Umrežavanje
7. Zajednička ulaganja
8. Međudržavno bankarstvo
Posljednji trendovi u organizaciji banaka:
• tendencija banaka da s vremenom postaju složenije organizacije
• povećavanje novih usluga i opreme, i modificiranje starih
7
