Zaštita biodiverziteta
1. Znacaj biodiverziteta
Globalni- kružni procesi hemijskih elemenata u biosferi su biogeohemijski
ciklusi, hemijski elementi koji ulaze u sastav živih organizama (formiranje
zemljišta),
Praktični- biodiverzitet obezbjeđuje hranu, doprinosi obnovi staništa,
omogućava razvoj lijekova, olakšava proces oprašivanja itd.
Ekonomski- doprinosi poboljšanju kvaliteta života i podržava privredne
grane poput ekoturizma, lova i ribolova,
Estetski- biodiverzitet obogaćuje kulturu življenja i doprinosi ljepoti
prirodnih pejzaža,
Etički – njegovim očuvanjem sprječavamo nepropisnu sječu šuma i
neplansku izgradnju, čime štitimo ekološku ravnotežu.
2. Praktični značaj biodiverziteta
Biodiverzitet je ključan za život jer obezbjeđuje hranu, doprinosi otpornosti
poljoprivrede i omogućava raznovrsne prehrambene proizvode.
Ekosistemi poput šuma i močvara pomažu u obnavljanju staništa,
pročišćavanju vode i zaštiti zemljišta od erozije. Mnoge biljke i
mikroorganizmi služe kao osnova za lijekove, uključujući antibiotike i
analgetike, čime direktno utiču na zdravlje ljudi. Šume i okeani apsorbuju
ugljen-dioksid i pomažu u regulaciji klime, smanjujući efekte klimatskih
promjena.
Biološka raznolikost omogućava ekološke usluge poput oprašivanja, razlaganja
materija i prirodne kontrole štetočina, što doprinosi ravnoteži u prirodi.
3. Uzroci smanjenja biodiverziteta?
Potpuno uništavanje (gubitak) prirodnih staništa,
Fragmentacija prirodnih ekosistema,
Parcijalne intervencije- narušavanje ekosistema
Prekomjerna eksploatacija vrsta
Introdukcija alohtonih vrsta (naročito invazivnih)
Neposredno ili posredno zagađenje vode, vazduha, zemljišta
Klimatske promene
4. Devet kategorija ugroženih vrsta?
1.
EX
-
extinct- izumrla
2.
EW- extinct in the wild- iščezla u prirodi
3.
CR- critically endangered- kritično ugrožena
4.
EN- endangered – ugrožena
5.
VU- vunerable- ranjiva
6.
NT- near threthened- skoro ugrožena
7.
LC- least concern- najmanje zabrinjavajuća
8.
DD- data deficient- bez dovoljno podataka
9.
NE- not evoluated- nije procenjivana
( R- rare – rijetka; K- insufficiently known – nedovoljno poznata)
5. Centri biodiverziteta?
Centri biodiverziteta su područja sa izuzetno bogatom biološkom raznolikošću,
često zbog specifičnih ekoloških uslova i geografske izolacije.
Visokoplaninske oblasti
,
primorske slatine
,
klisure i kanjoni
,
stepe na lesu i
pjesku, bare i močvare, visokoplaninske tresave i očuvane šumske zajednice.
6. Četiri tipa reliktnih vrsta?
Glacijalne- predstavljaju vrste koje su ostatak flore ledenih doba
rasprostranjene u najvisim regionima planina i hladnim stanistima (Salix
reticulata, Salix herbacea)
Borealne- prestavljaju vrste koje su ostatak flore tamnih cetinarskih suma i
tresetista iz perioda glacijacije i odredjenih faza interglacijacija
(Blechnum[ spicant, Betula pubescens)
Tercijarni- taksoni koji su se ocuvali od tercijarnog perioda do danas
(Castanea sativa, Picea omorika)
Kserotermne- stepski relikti- ostatak stepske flore koja je za vrijeme
relativno toplog i suvog postglacijalnog perioda, oznacenog kao kseroterm,
