VISOKA SKOLA STRUKOVNIH STUDIJA ZA
MENADZMENT U SAOBRACAJU NIŠ
SEMINARSKI RAD
Tema:Stanje I karakteristike razvijenosti drumskog
Saobraćaja u Srbiji
Predmet:Ekonomika saobraćaja
Student:Zoran Nikolić
Mentor:
Br.indeksa 115-P Mr.Ljubica Blažević
1
UVOD
Ekologija je nauka o životnoj sredini. Ime nauke potiče od grčkih reči oikos - dom,
domaćinstvo i logos - nauka, izučavanje. Termin ekologija prvi put je upotrebio nemački
biolog Ernst Hekel 1866. godine. U laičkoj javnosti se ovaj termin često koristi kao
sinonim za pojam zaštite životne sredine, što nije ispravno jer je zaštita životne sredine
samo jedna od oblasti kojima se bavi ekologija.
U suštini, ekologija je naučna disciplina koja proučava raspored i rasprostranjenost živih
organizama i biološke interakcije između organizama i njihovog okruženja. Okruženje
(životna sredina) organizama uključuje fizičke osobine, koje sumarno mogu da se opišu
tzv. abiotičkim faktorima kao što su klima i geološki uslovi (geologija), ali takođe
uključuje i druge organizme koji dele sa njim njihov ekosistem, odnosno stanište.
Ekologija, koja se obično smatra granom biologije, opšta je nauka koja proučava živa
bića (organizme). Organizmi mogu biti proučavani na mnogim različitim nivoima, od
proteina i nukleinskih kiselina (u biohemiji i molekularnoj biologiji), do ćelija (u ćelijskoj
biologiji), jedinki (u botanici, zoologiji i ostalim sličnim naukama), i konačno na nivou
populacije, zajednica i ekosistema, do biosfere kao celine. Zadnje navedeni nivoi su
glavni predmeti ekoloških istraživanja. Ekologija je multidisciplinarna nauka. Zbog
usredsređenosti na više nivoe organizacije života i na međuodnos organizama i njihove
okoline. Ekologija ima snažan upliv na mnoge druge naučne grane, pogotovo na
geologiju i geografiju, zatim meteorologiju, pedologiju, hemiju i fiziku. Zato se za
ekologiju kaže da je holistička nauka i da objedinjuje tradicionalne nauke (kao npr.
biologiju) koje, na taj način, postaju njene subdiscipline i sve zajedno omogućavaju
daljnji razvoj ekologije.
Kao grana nauke, ekologija ne propisuje šta je "ispravno" a šta "pogrešno". Ipak, učenje o
biološkoj raznovrsnosti i s tim povezanim ekološkim temama omogućilo je naučno
postavljanje ciljeva envajormentalizma i dalo mogućnost da se s tim povezane teme
izražavaju naučnom metodologijom, merenjima i terminologijom. Štaviše, holistički
pristup proučavanju prirode podjednako je zastupljen i u ekologiji i u envajormentalizmu.
Pogledajmo na koji način ekolog može proučavati život pčela:
•bihejvioralni odnos među jedinkama neke vrste naziva se bihejvioralna ekologija; na
primer, proučavanje pčele matice i njenog odnosa prema pčelama radnicima i prema
trutovima.
•svrsishodna aktivnost vrsta naziva se društvenom ekologijom; na primer, aktivnost pčela
obezbeđuje oprašivanje biljaka. Pčelinja društva proizvode med koje u ishrani koriste
druge vrste, kao npr. medvedi.
•Odnos između prirodne sredine i živih vrsta naziva se ekologijom prirodne sredine; na
primer, način na koji promene u prirodnoj sredini utiču na aktivnost pčela. Pčele mogu
početi ugibati zbog promena u prirodnoj sredini. Dakle, prirodna sredina je istovremeno i
uzrok i posledica ovih promena i samim tim je povezana sa opstankom vrsta.
Ekologija, kao nauka širokog polja proučavanja, može se podeliti na nekoliko glavnih i
sporednih subdisciplina: glavne subdiscipline su (poređane po "gnezdima" od manje
obimnih ka obimnijim):
2
