VISOKA ŠKOLA MODERNOG BIZNISA
BEOGRAD
SEMINARSKI RAD
Predmet:
Turizam i održivi razvoj
Tema: Turizam i razvoj seoskog turizma
Mentor: Student: Anita Đerđ
Dr. Adriana Radosavac
Br. indeksa:
NOVI KNEŽEVAC, januar 2021.
S A D R Ž A J
UVOD …………………………………………………………………………..1
1. OPŠTI POJMOVI ……………………………………………………………2
1.1 Definisanje turizma ………………………………………………….2
1.2 Osnovne karakteristike turizma ……………………………………...2
2. SEOSKI TURIZAM………………………………………………………….3
3.STANJE I PERSPEKTIVE RAZVOJA RURALNOG TURIZMA U
REPUBLICI SRBIJI…………………………………………………………….4
3.1 Stanje u ruralnog turizma u Srbiji danas …………………………….5
3.2 Neke od aktivnosti neophodnih za unapređenje ruralnog turizma …..7
3.3 Održivost i ekološka očuvanost kao pretpostavka razvoja ruralnog
turizma…………………………………………………………………………..8
4. PLANIRANJE I UPRAVLJANJE RAZVOJEM SEOSKOG TURIZMA ….9
5. ZAKLJUČAK ............................................................................................... 13
6. LITERATURA .............................................................................................. 14
1. OPŠTI POJMOVI
1.1 Definisanje turizma
Turizam je skup odnosa i pojava koje proizizlaze iz putovanja i boravka posetilaca
nekog mesta, ako se tim boravkom ne zasniva stalno prebivalište i ako sa takvim boravkom
nije povezana nikakva njihova privredna delatnost.
1
Turizam predstavlja delatnost koja svoj razvoj bazira na zadovoljavanju potreba turista. S toga
se on svrstava u uslužne a ne proizvodne delatnosti, iako se u današnje vreme često govori o
turističkoj industriji, turističkom proizvodu, itd.
Analizom ove definicije se može uočiti da turizam nije jednoznačna pojava,već
predstavlja splet odnosa društvenog i ekonomskog karaktera. Takođe, može se uočiti da je
posmatrano s jedne strane, definisan putovanjem, a s druge, privremenim boravkom u nekom
turističkom mestu. To mesto privremenog boravka je turističko odredište ili destinacija koje
poseduje resurse (prirodne i antropogene) zbog kojih posetilac bira upravo tu destinaciju za
mesto privremenog boravka. Posetilac se ne smatra turistom ako za vreme svog boravka
obavlja neku lukrativnu delatnost, što znači da njegov boravak mora biti finansiran sredstvima
pribavljenim negde drugde.
2
1.2 Osnovne karakteristike turizma
Turizam se može definisati kao kombinacija odnosa, usluga i ostalih pogodnosti koje
koriste turisti, stvorenih iz potrebe za privremenim premiještanjem ljudi.
Sistemi (agregati) koji sačinjavaju turizam:
–
saobraćaj (putnički) – avioprevoz, željeznica, riječni, morski, drumski
–
ugostiteljstvo (hoteli, restorani i drugi ugostiteljski objekti)
–
putničke – turističke agencije
–
trgovina (suveniri, novine, knjige, tekstil, cvijeće, voće, povrće, parfimerije,
saloni za uljepšavanje, prodavnice antikviteta i sl.)
–
komunalne djelatnosti (saobraćaj, taksi)
–
zanatstvo (proizvodnja raznih predmeta)
–
banke i osiguravajuće institucije
–
pomoćna zanimanja (razne sportske institucije, vodiči ..)
–
institucije za zabavu
3
Karakteristike turizma su:
-
heterogenost
-
sezonski karakter poslovanja na turističkom tržišstu
-
neproizvodnost karaktera rada u turizmu
1
Marković S. – Turizam kao faktor privrednog razvoja Jugoslavije, Beograd 1968.
2
Prof.dr Zoran Njegovan – Ekonomika turizma i seoskog turzima, Novi Sad 2016.
3
doc.dr Danica Petrović – Ekonomika turizma , Beograd 2016.
2
-
specifičnost sastavnih elemenata turističkog tržišta
4
Heterogenost turizma
Heterogenost turizma je jedna od njegovih izraženih karakteristika. Primenjujući
teoriju sistema (sistemski pristup), može se reći da je turizam složeni sistem, sastavljen iz
većeg broja podsistema. U suštini, turizam čini čitav niz privrednih ali i neprivrednih
delatnosti i aktivnosti.
Sezonski karakter poslovanja na turističkom tržišstu
Turizam predstavlja radno intenzivnu uslužnu delatnost koja u većem obimu koristi
sezonsku radnu snagu, beleži visok udeo ženske radne snage i ostvaruje visok nivo fluktuacije
radne snage. Osnovna karakteristika rada u turizmu ističe njegov neproizvodni karakter,
odnosno orijentisanost na pružanje turističkih usluga.
Neproizvodnost karaktera rada u turizmu
Da bi se objasnila specifičnost turizma koja se sastoji u neproizvodsnosti rada
neophodno je utvrditi karakter rada u svim delatnostima koji ga čine.
Specifičnost sastavnih elemenata turističkog tržišta
Turistička ponuda podrazumeva vremensko i prostorno sinhronizovanje atraktivnih,
komunikativnih i receptivnih faktora.
2. Seoski turizam
Najjednostavnije rečeno, seoski turizam se može definisati kao turizam koji se odvija
u selu. Međutim, u vezi sa njegovim definisanjem, u literaturi, kod različitih autora, mogu se
naći značajne razlike u mišljenju. One najčešće proizilaze iz nemogućnosti da se preciznije
definiše pojam selo, sa aspekta značenja, sadržaja i prostora koji obuhvata, pa se za seoski
turizam koristi još pojam ruralni turizam i agrarni ili agro turizam. Otuda, da bi se pojedini
pojmovi na najprihvatljiviji način objasnili, i zatim definisali, neophodno je, pre svega, ući
u njihovu suštinu i sadržaj. Stoga se u nastavku vrši analiza pojmova selo i rural sa aspekta
značenja i sadražaja, i navode definicije i za selo/seoski, i za rural/ruralni.
5
Najjednostavnije rečeno, ruralna/seoska područja su ona područja koja se ne mogu
klasifikovati kao urbana i koja su često van jurisdikcije opštinskih i gradskih komunalnih i
ostalih preduzeća (Singh, 1986).
Stilovi života u ruralnim/seoskim područjima su drugačiji nego u urbanim, uglavnom
zbog tradicije, ali i relativne limitiranosti usluga, posebno, javnih usluga. Državne usluge kao
što su primena prava, škole, biblioteke, i drugo, mogu biti limitirane, udaljene ili čak možda i
nedostupne ruralnim područjima. Dostupnost vode, kanalizacije, uličnog osvetljenja i javnog
4
Prof. dr Eva Tomić – Osnove turizma, S. Kamenica 2010.
5
Prof.dr Zoran Njegovan – Ekonomika turizma i seoskog turzima, Novi Sad 2016
3
