Turbina   je   mašinski   uređaj   namijenjen   pretvaranju   energije   radnog   fluida   u
mehaničku energiju obrtanja. Radni fluid može biti voda, vodena para, gas ili
vazduh, a njegova energija (kinetička, potencijalna ili toplotna) se pomoću turbine
prenosi   na   vratilo,   koje   dalje   može   pokretati   različite   mašine   ili   električni
generator.   Turbine   spadaju   u   najznačajnije   energetske   mašine   i   predstavljaju
osnovu savremenih sistema za proizvodnju električne energije.

Osnovna namjena turbina jeste efikasno iskorišćavanje energije fluida koji je u
kretanju   ili   pod   pritiskom.   Kada   fluid   prolazi   kroz   turbinu,   njegova   energija
djeluje na lopatice rotora, izazivajući njegovo okretanje. Na taj način se energija
fluida   pretvara   u   mehanički   rad.   Ovaj   mehanički   rad   se   u   najvećem   broju
slučajeva koristi za pogon električnih generatora, čime se ostvaruje proizvodnja
električne energije. Pored energetske primjene, turbine se koriste i u industriji,
saobraćaju i tehnici uopšte. Gasne turbine se, na primjer, koriste u avionskim
motorima i industrijskim postrojenjima, dok se parne turbine široko primjenjuju
u   termoelektranama   i   industrijskim   procesima   gde   je   dostupna   vodena   para.
Hidraulične   turbine   se   koriste   u   hidroelektranama   za   iskorišćavanje   energije
vodenih tokova. Zbog velike snage, pouzdanosti i dugog vijeka trajanja, turbine
imaju izuzetno značajno mjesto u mašinstvu i energetici

1.2.Istorijski razvoj turbina

Razvoj turbina vezan je za čovjekovu potrebu da iskoristi prirodne izvore
energije, prvenstveno energiju vode i vjetra. Najraniji oblici turbinskih uređaja
mogu se pronaći još u antičkom periodu, kada su korišćeni vodeni točkovi za
mljevenje žita i pogon jednostavnih mašina. Iako vodeni točak ne predstavlja
turbinu u savremenom smislu, on je bio preteča razvoja savremenih
turbomašina.

Pravi razvoj turbina započinje u 19. vijeku, paralelno sa razvojem industrije i
parnih mašina. Razvoj parnih turbina omogućio je znatno efikasnije korišćenje

Benišek, Miroslav, Hidraulične turbine, Mašinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2020

— obimna monografija koja obrađuje teoriju, proračune i primenu hidrauličnih turbina