УНИВЕРЗИТЕT “Гоце Делчев”- Штип
Правен факултет
Применета политика и дипломатија
( втор циклус)
Predmet:
Човекови права и слободи
Tema:
Анализа на Универзалната декларација
ментор : кандидат :
проф.д-р . Јован Ананиев Раско Мишкоски
индекс бр. 207268
Штип, Јули 2012 год.
1. Вовед:
Поимот човекови права е релативно нов и во секојдневната
терминологија навлегува после втората светска војна и формирањето на
ООН.
Човековите права се највисок дострел во развојот на вредносниот
систем на човекот тие претставуваат сублимација на хуманата
димензија на сите претходни учења ( религиозни, филозовски , правни )
и мерило на достигнатиот развој на човештвото. Тие претставуваат
најуниверзално (од страна на најголем број на култури, теории и држави)
прифатен систем на вредности кој многу повеќе од прост збир од
вредности на составните делови и развојните конкуренти. Системот на
човекови права не нуди готови одговори и решенија кои можат да се
применат на секоја животна ситуација. Концептот треба да се свати пред
се како начин на гледање на работите систем од основни принципии
стандарди кои ја даваат најглобалната рамка во која се сместуваат
човечките односи. Тој е систем од ориентири кои го исцрпуваат
сопствениот простор на секоја индивидуа и ги трасираат патиштата на
односот со другите.
Човековите права се дефинираат како оние права кои се содржани
во меѓународните акти и документи и прифатен и од голем број на
држави како составен дел од нивната национална легистатива.
1
Појдовни точки на целиот концепт се: животот и достоинството на
човечкото битие. Тој е нуклеусот околу кој се гради целокупниот концепт
на човековите права и слободи.
Во член 1 од универзалната декларација стои:
„Site ~ove~ki su{testva se ra|aat slobodni i ednakvi po dostoinstvo i prava. Tie
se obdareni so razum i sovest i treba da se odnesuvaat eden kon drug vo
duhot na op{to ~ove~kata pripadnost„
1
Предавање 1 Полиција и човекови права Проф. Д-р Мирјана Најческа
2.2. Структура и правни последици
:
Документот е заснован на традицијата на граѓанските права и
содржи преамбула и триесет одредби. Универзалната декларација е
створена како цел на која би требало да се придржуваат владите и не е
правно обврзувачка. Декларацијата не претставува дел од
Меѓународното право, но претставува значајно оружје во примената на
дипломатските и моралните притисоци на владите кои ги кршат некои
или сите одредби на декларацијата. Меѓународната конференција на
Обединетите нации за правата на човекот во 1968 година одлучила
„декларацијата да претставува обавезна за сите членови на
Меѓународната заедница„. Декларацијата послужила како основа за
создавање на два правни пакти на Обединетите нации за правата на
човекот, Меѓународниот пакт за граѓанските и политичките права и
Меѓународниот пакт за економските и социјалните и културните права.
2.3. Главни принципи
:
Вкупно постојат триесет членови кои ги штитат човековите права,
но за најзначајни принципи се сметаат следниве:
Право на живот, слобода и сигурност на човекот,
Право на образование,
Право на вработување, славење на празници, заштита од
невработување и социјална сигурност,
Право на полно учество во културниот живот,
Заштита од тортура или свирепо, нечовечко третирање или
казнување,
Слобода на вера и вероисповед,
Слобода на изразување и мислење.
2.4. Критики:
Одредени кругови ја критикувале универзалната декларација за
човекоите права како спротивност на човековите права. Сметајќи дека
одредени „економски права„ неможат да бидат човекови права, затоа
што мораат да бидат обезбедени по пат на присила, на пример
наметнати. Сметале дека граѓанските права се оние што документот
тежел да ги уништи. Нацистичка Германија и комунистичкиот Советски
сојуз го примениле ова „економски права„ на својата влада и устав и
завршиле стварајќи колективно резиме одговорно за смртта на милиони
луѓе.
Капиталистите повремено се договарале документот да го
дадат за пример за Северна Кореја која високо варира во економските
права, додека Соединетите Држави спрема декларацијата ниско
варираат, иако Соединетите Држави далеку се поперспективни и
слободни отколку Северна Кореја.
Во Гинисовата книга на рекорди спаѓа и универзалната
декларација за човековите права како „најпреведен документ„ во светот,
до 2004 година, преведена на 321 јазици и дијалекти.
2.5. Универзалност:
Формално новата фаза од развојот на концептот за човековите
права и слободи, започнува со создавањето на Обединетите нации (во
1945) и со донесувањето на универзалната декларација за човековите
права и слободи во 1948 година. Појдовна синтагма на ООН, потоа
разработена во универзалната декларација е: универзални права за сите
луѓе.
Универзалноста на концептот мора да биде сватена од нејзината
целокупност и полидимензионалност. Таа го опфаќа важењето на
правата за
секој
, го содржи просторниот елемент
секаде
, ситуационата
определба
секогаш
и се однесува на неделивоста на правата под
формулацијата
сите.
Привидот на едноставноста на овој принцип, кој го
дава апсолутната определба, всушност се судира со фактичката
сложеност на неговата промена во реалноста. Судирот со религиите,
културните модели, традициите,
е
само дел од проблемот. Најголем е
проблемот на апсолутноста на важењето која е најсвојствена за
секојдневната перцепција на луѓето и поделеноста на луѓето во групи по
најразлични основи и принципи. Меѓутоа,
токму
инсистирањето на овој
апсолут придонесло за постигнување на такво ниво на доследност во
апликацијата на концептот, која го издигнала на
нивото
на заеднички
