SEMINARSKI RAD
TEMA: OBAVEZNA OSIGURANJA
1
SADRŽAJ
UVOD...........................................................................................................................
..................4
1. OBAVEZNA
OSIGURANJA...................................................................................................5
2. OBAVEZNA OSIGURANJA PUTNIKA U JAVNOM SAOBRAĆAJU OD
POSLEDICA NESREĆNOG
SLUČAJA.............................................................................................................7
3. OSIGURANJE VLASNIKA, ODNOSNO KORISNIKA, MOTORNIH I
PRIKLJUČNIH VOZILA OD ODGOVORNOSTI ZA ŠTETU PRIČINJENU TREĆEM
LICU.....................8
3.1. Zelena
karta.........................................................................................................14
3.1.1. Međunarodna konvencije u osiguranju od auto-
odgovornosti..........15
3.1.1.1. Londonska
konvencija...........................................................15
3.1.1.2. Strasburška
konvencija.........................................................16
3.1.1.3. Haška
konvencija...................................................................16
2
Osiguranje se zasniva na iskustvu da se neke pojave u prirodi i društvu
dešavaju izuzetno, ali se ipak dešavaju. Ako se udruže svi oni koji su izloženi
takvim pojavama, štetne posljedice se mogu ekonomski ublažiti ili otkloniti.
Osiguranje može izvršiti svoju ekonomsku funkciju samo ako postoji masa
osiguranika. Osiguranje uključuje i preventivne mere, zbog toga su osiguravači
dužni pri utvrđivanju uslova osiguranja, odnosno prilikom zaključivanja ugovora
sa osiguranicima, predvidjeti i mere koje imaju svrhu otklanjanje uzroka i
smanjenja šteta (gubitak prava na naknadu, davanje premije pažljivijim i sl. )
Funkcija osiguranja je trojaka:
1 čuvanje imovine – preduzimanje preventivnih i represivnih mera, te
naknada štete
2 akumulacija novčanih sredstava – koja se stavljaju na raspolaganje
poslovnom svetu
3 socijalna sigurnost - ublažavanje materijalnih nezgoda
Ključne reči: Osiguranje imovine i luca, naknada štete, štetni događaj, rizik, uslovi
osiguranja
SUMMARY:
Insurance
is a
complex
activity directed at
the preservation and restoration of propertydamaged property, and when it
comes to personal insurance, then it is a system of measures for safeguarding
life, health and living standards. The objectives of ensuringthe
economic protection of property and persons, and those objectives are
achieved by paying compensation for damage and ruined things, and paying the
agreed amount oflife insurance when the insured event occurs. Insurance has
a psychological effect - creates a sense of security, assurance thatadverse events
are not damaged or too damaged. Adverse event also will have the effect
of totally unexpected event. The
risk passes
to
the community.
Insurance is based on the experience that some phenomena in nature and
society occurvery, but it is coming. If we join all those who are exposed to such
events, adverse
consequences can
be economically reduced or
eliminated. Insurance can make their economic function only if there is a mass
of the
insured. Insurance includes preventive
measures, because insurers are required to determine the conditions of
insurance, orwhen entering into contracts with insurers, and provide
measures that are intended toremove the causes and reduce the damage (loss of
rights to compensation, providingtighter premiums, etc.).
The function of insurance is threefold:
4
1.An asset preservation - preventative and
repressive measures,
and compensation
2 accumulation of funds - which are placed at the disposal of the business
world
3 Social security - reduction of material accidents
Keywords: Property and Luca, compensation, loss events,
risk, insurance requirements
1. UVOD
Osiguranje je udruživanje sredstava fizičkih i pravnih lica radi zajedničkog
snošenja rizika, sprečavanje nastanka šteta, osiguravanje društvene imovine i
života. Osiguravajuće organizacije, na principu uzajamnosti i solidarnosti,
obezbeđuje ekonomsku zaštitu imovine i lica od mogućih rizika. Osiguravanjem
imovine i lica obrazuju se sredstva i rezerve iz premije osiguranika, u skladu sa
ekonomskim interesima osiguranika i osiguravajućih organizacija. Osiguravajuće
organizacije obavljaju poslove osiguranja imovine i osiguranja života od
opasnosti, nastupanja smrti ili nesrećnog slučaja koji može da izazove trajan ili
povremen gubitak radne sposobnosti, kao i poslove, osiguranja za slučaj
doživljenja. S toga je osiguranje delatnost od posebnog društvenog interesa, koja
za svoje poslove obrazuje sredstva uplatom premija osiguranja, odnosno
reosiguranja i početnim rezervama.
Zakonom o osnovama sistema osiguranja imovine i lica i Zakonom o
izmenama i dopunama Zakona o osnovama sistema osiguranja imovine i lica
omogućen je institucionalni prelazak na tržišno poslovanje u oblasti osiguranja.
Zakon dopušta osnivanje novih organizacionih oblika pravnih subjekata u oblasti
osiguranja u formi akcionarskog društva i mešovitog akcionarskog društva za
osiguranje sa ciljem da se poveća konkurencija na tržištu ponude usluga
osiguranja imopvine i lica. Akcionarsko društvo za osiguranje osnivaju domaća
pravna i fizička lica, usvajanjem odluke o osnivanjuakcionarskog društva za
osiguranje i ulaganjem sredstava u početni fond sigurnosti društva.
Vrste i oblici osiguranja danas su izuzetno razgranati pokrivajući gotova sva
područja čovekovog delovanja. Osiguranje podrazumjeva ne samo zaštitu života i
5
4)
osiguranje depozita građana kod banaka i drugih finansijskih
organizacija.
Osnovno pravilo je da je zaključivanje ugovora o osiguranju dobrovoljno.
Međutim, u svim razvijenim zemljama postoje osiguranja koja se moraju
zaključiti sa osiguravajućom organizacijom, s obzirom da se samo na taj način
može se uspostaviti potpuna zaštita određenih dobara i određenih kategorija lica.
U odnosu na prethodni zakon, ističe se da se u Zakonu, pored tri već klasična vida
osiguranja, uvodi i obavezno osiguranje depozita građana kod banaka i drugih
finansijskih organizacija.
Obavezno osiguranje se sastoji iz dva pravna odnosa. Jedan je odnos
između lica na koja se proteže obavezna osiguranja i organizacije za osiguranje.
Taj odnos, nastaje zaključivanjem odgovarajućeg ugovora. Ako lice na koje se
proteže obaveznost osiguranja nije zaključilo ugovor o osiguranju sa
organizacijom za osiguranje, neće uživati osiguravajuće pokriće. Drugi odnos je
odnos između organizacije za osiguranje i putnika, odnosno trćeg oštećenog lica.
Taj je odnos uređen zakonom (propisima o obaveznom osiguranju i propisima o
odgovornosti za štetu).
Pod prestankom organizacije za osiguranje treba podrazumevati prestanak
zbog likvidacije ili stečaja. U takvom slučaju vlasnik prevoznog sredstva mora
zaključiti ugovor o obaveznom osiguranju sa drugom osiguravajućom
organizacijom, jer vozilo koje nije obuhvaćeno osiguranjem ne sme učestvovati u
saobraćaju. Ukoliko upotrebom takvog vozila bude prouzrokovana šteta,
postupiće se kao da je u pitanju neosigurano vozilo.Organizacija za osiguranje
koja se bavi obaveznim osiguranjem dužna je da zaključi ugovor o obaveznom
osiguranju pod uslovima pod kojima se obavljaju ta osiguranja.
Ako je jedno lice s obzirom na situaciju u kojoj se nalazi dužno da zaključi
ugovor o osiguranju, organizacija za osiguranje ne sme odbiti njegovu ponudu,
razume se ukoliko ponuda odgovara uslovima pod kojima ona obavlja takva
osiguranja. Čitav sistem obaveznog osiguranja mogao bi biti doveden u pitanje
ako bi se ostavilo osiguravačima koji su se opredelili da se bave obaveznim
osiguranjem da sami odlučuju koja će lica primiti u osiguranje a koja neće. To bi
moglo voditi i odbacivanju pojedinih lica koja žele da izvrše jednu dužnost koja
im je nametnuta zakonom.
Ipak, u uslovima za obavezno osiguranje bi moglo biti predviđeno da
određene kategorije lica ne mogu za određeno vreme zahtevati da budu
osigurane, kao na primer: vlasnici motornih vozila koji su više puta bili osuđeni
7
