Odlomak

UVOD
Ono što je zajedničko verovatno svim tehnološkim revolucijama u istoriji čovečanstva jeste da su, u izvesnim krugovima, davale zamajac očekivanjima da bi moglo doći do korenitih društvenih promena. I, dok su tehnooptimisti ili, kako ih Ričard Koin (Coyne, 1999) naziva tehnoromantičari, verovali da se na krilima ovih inovacija može stići u jedno bolje I pravednije društvo, tehnopesimisti su bili skloniji da vide naznake otvaranja Pandorine kutije. Utopističko viđenje značaja razvoja interneta predviđa da će građansko društvo budućnosti koje će zahvaljujući njemu nastati, biti društvo u kome će biti dostupna skoro neograničena količina informacija, u kome će donošenje odluka postati daleko otvorenije i transparentnije, a granice nacionalnih država će se urušiti budući da će ljudi stvarati virtuelne zajednice u kojima rade, uče, provode slobodno vreme, prevazilazeći tradcionalne prostornovremenske okvire. Procene kažu da u svetu trenutno ima više od 1 000 000 000 korisnika interneta. Iako sam broj deluje impozantno, to znači da je samo oko 16% stanovnika naše planete privilegovano mogućnošću da koristi ovaj medij. U ovom trenutku najveći deo korisnika živi u Aziji i u Evropi. I, dok u zemljama sa visokom stopom penetracije broj korisnika prevazilazi ¾ ukupnog stanovništva, u nerazvijenim zemljama ovi procenti su najčešće jednocifreni. Logično je pretpostaviti da uticaj koji internet ima na razvoj društva nije isti u zemljama sa ovako drastičnim razlikama u stopi penetracije. Postoje brojni ralozi zbog kojih bi se moglo tvrditi da bi internet doba moglo da potkrepi razlike koje postoje između razvijenih postindustrijskih društava koja su u centru i periferijskih društava nerazvijenih regiona (Taylor, 1993). Mnogi autori ističu da bi se osnovni problem koji postoji mogao adekvatno opisati poznatom biblijskom rečenicom: “Ko ima, daće mu se”. Ukoliko investiranje u digitalne tehnologije može da podstakne rast produktivnosti, napredne ekonomije poput švedske, australijske i ekonomije SAD koje predvode tehnološku revoluciju, mogle bi višestruko da povećaju svoju prednost nad većinom siromašnih društava koja ozbiljno zaostaju, opterećena dugovima i bolestima, i koja bi, gledano na duži rok, mogla da u potpunosti izgube šansu da ikada uhvate priključak (Norris, 2001). Lideri Svetske banke, Evropske unije, Ujedinjenih nacija i predstavnici G-8 u više navrata su naglašavali problem isključenosti iz ekonomije zasnovane na znanju, u kojoj na mestu teritorije i kapitala u temelju rasta i razvoja stoji ono što nazivamo know-how – set praktičnih znanja, veština. Pokrenut je niz incijativa za rešavanje ovog problema, ali su razlike u distribuciji informaciono-komunikacionih tehnologija veoma duboke što nam govori da ih neće biti lako iskoreniti ili barem ublažiti.

 

 

 

Pojam digitalne podele

Debata svetskih razmera koja se još uvek vodi o pitanjima uticaja interneta kako na društva tako i na pojedince, nije samo od akademskog značaja. Kreatori praktičnih politika u raznim sferama neretko o internetu razmišljaju kao o potencijalnom katalizatoru svestranog socioekonomskog razvoja, dok korporacije u razvoju interneta vide otvorenu priliku za sticanje profita. Sa razvojem interneta, dolazi do porasta kako broja korisnika, tako I mogućnosti za njegovu primenu. Veoma brzo nakon što se razvila svest o tome da internet postaje globalni fenomen, postalo je takođe jasno da se rađa još jedna veoma bitna dimenzija globalne podele – digitalna podela, odnosno digitalni jaz ( digital divide). Koncept digitalne podele najčešće se vezuje za neravnomernu raspodelu mogućnosti pristupa internetu i informaciono-komunikacionim tehnologijama u širem smislu. Za razmatanje ovog problema, treba pogledati jednu definciju digitalne podele koju iznosi Pol Gorski (Gorski, 2001):
“The term “digital divide” has traditionally described inequalities in access to computers and the Internet between groups of people based on one or more social or cultural identifiers. Under this conceptualization, researchers tend to compare rates of access to these technologies across individuals […] based on race, sex, disability status, and other identity dimensions. The “divide” refers to the difference in access rates among groups. The racial digital divide, for example, describes the difference in rates of access to computers and the Internet […] between those racial groups with high rates of access (White people and Asian and Asian- American people) and those with lower rates of access (Black people and Latina(o) people). Similarly, the sex- or gender digital divide refers to the gap in access rates between men and women. ”
Ova definicija koju daje Gorski obuhvata samu srž onoga što se uobičajeno podrazumeva pod digitalnom podelom, ali neophodno je napraviti jednu distinkciju. Radi se o distinkciji između digitalne podele u užem smislu, I globalne digitalne podele. Kao što to i Gorski navodi, digitalna podela u užem smislu označava nejednakosti u prisustvu internetu koje su markirane određenim karakteristikama kao što su pol, uzrast, rasa, etnička pripadnost, obrazovanje, visina prihoda. Proširenjem obima pojma digitalna podela na globalnu digitalnu podelu ukazuje se i na razlike koje postoje između zemalja i regiona sveta u pogledu pristupa internetu. Kako Vilson (Wilson, 2000) kaže, ovakve razlike dovele su do pojave “da između dve ili više populacija postoji supstancijalna asimetrija u distribuciji i efektivnoj upotrebi informacionih i komunikacionih resursa”. Manuel Kastels (Castells, 2001) takođe zapaža:
“Differences in Internet access between countries and regions in the planet at large are so considerable that they actually modify the meaning of the digital divide, and the kind of issue to be discussed”.
Dakle, možemo reći da termin globalna digitalna podela odražava širi kontekst međunarodnih društvenih i ekonomskih odnosa.

No votes yet.
Please wait…

Prijavi se

Detalji dokumenta

Više u Ekonomija

Više u Seminarski radovi

Više u Skripte

Komentari