Remont dizel motora KTA-38 C 1200

Mješoviti Holding „Elektroprivreda Republike Srpske"

Matično preduzeće a.d. Trebinje

Zavisno preduzeće „Rudnik i Termoelktrana

Uglјevik" a.d. Uglјevik

STRUČNI RAD

REMONT DIZEL MOTORA KTA-38 C 1200

Mentor:

Kandidat:

Dragolјub Marinković, dipl. inž.maš.

Gajić Božidar, VKV Mehaničar

Uglјevik, Jun 2022. godine.

Mješoviti Holding „Elektroprivreda Republike Srpske“ Matićno preduzeće a.d. Trebinje

Zavisno preduzeće „Rudnik i Termoelektrana Ugljevik“ a.d. Ugljevik

Ugljevik bb, 76330 Ugljevik, Republika Srpska – BiH, tel: +387(55)774600, faks: +387(55)771451

Internet prezentacija:

www.riteugljevik.com

; JIB:4400449490005; IB:400449490005

Registrovano kod Okružnog privrednog suda u Bijeljini – MBS: 1-321 Matični broj: 01059769

POTVRDA

Kojom se potvrđuje da je kandidat

Božidar Gajić VKV mehaničar

samostalno uradio radio pismeni

rad za polaganje stručnog ispita sa temom: „Remont DIZEL motora KTA 38C 1200“.

MENTOR:

Ugljevik, Jun, 2022 godine

__________________

1. UVOD

Prvi radovi na iskopavanju uglja početi su krajem XIX vijeka – 1899. godine i do današnjeg dana

se neprekidno odvijaju. Rudnik i TE Ugljevik su izgrađeni na području ugljevičkog basena, koji
raspolaže ukupnim rezervama od 462 miliona tona uglja. Preduzeće je smješteno u međurječju rijeka
Drine i Save u sjeveroistočnom dijelu Bosne i Hercegovine – Republika Srpska. Lokacija
termoelektrane Ugljevik udaljena je od grada Bijeljine oko 18 kilometara, a od Tuzle 45 km. Glavni
radovi na izgradnji Rudnika i TE Ugljevik I su započeti u novembru 1976. godine, a okončani su u
maju 1985. godine. Probni pogon Termoelektrane započeo je u maju 1985, a redovan pogon u
novembru 1985 godine. Osnovna djelatnost preduzeća je proizvodnja električne energije i uglja.

RiTE Ugljevik organizovno je iz tri radne jedinice i dva sektora i to:

Radna jedinica Rudnik

Radna jedinica Termoelektrana

Radna jedinica Intervencije

Sektor za Ekonomsko – finansijske poslove

Sektor za Organizaciono – pravne poslove

Radna jedinica Rudnik organizovana je isključivo za proizvodnju uglja, za potrebe Termoelektrane. U
sastavu RJ Rudnik su radne cijeline za:

Proizvodnju uglja,

Otkrivke,

Elektromašinsko održavanje,

Plan, intervencije i projektovanje.

Eksploatacija se trenutno vrši na površinskom kopu „Bogutovo Selo“. Rudnik godišnje proizvede

oko 1,8 miliona tona uglja i 8,3 miliona m

čvrste mase. Preko 95% proizvodnje uglja završi u ložištu

Termoelektrane, a ostatak ide u komercijalnu prodaju. Na površinskom kopu Bogutovo Selo
primjenjena je raznovrsna rudarska mehanizacija i oprema, kako po vrsti i tipovima mašina, tako i po
radnim karakteristikama. To su više vrsta i tipova bagera, kamiona, buldozera, utovarivača, dozera,
grejdera, kombinovanih mašina i dr. Damper Belaz 75135 je namjenjen za prevoženje uglja i jalovine
na površinskom kopu Bogutovo selo.

Damperi su izrađeni po najvećim standardima tehnologije i kao takvi zahtjevaju kvalitetno

održavanje, dobre puteve sa jakom podlogom i dovoljnom širinom puta. Kao preduslov dužeg vijeka
dampera potrebno je osposobiti radnike, kao što su vozači dampera kvalifikovane radnike različite
struke kao što su: radnici za održavanje i servisiranje, radnici za remontovanje, radnici elektro struke i
ostalog zanimanja. Da bi sve to pravilno funkcionisalo potrebno je osposobljavanje stručnih kadrova:
rudarskih, mašinskih i elektro inžinjera. Osim stručnog osposobljavanja, radnici su obavezni da prođu
obuku zaštite na radu. Polaganje zaštite na radu je preduslov kvalitetnog rada, zaštite mašina i od
sopstvenog povređivanja.

Tema remont dizel motora

CUMMINS KTA-38 C

ne odnosi se samo na popravku, nego na

cijelokupan proces rada, kao što su: organizacija i priprema za rad, mjesto i način obavljanja poslova,
način korištenja mašina i alata, pomoćnih sredstava u cilju uspješnog obavljanja poslova. Radna
organizacija zalaže se da u svojim mogučnostima omogući što bolje uslove za rad, kao što su; stručno
osposobljavanje, odijevanje, nabavljanje mašina, alata za brz i kvalitetan rad.

2. SIMPTOMI KVARA DIZEL MOTORA CUMMINS KTA-38 C

Kako radne mašine na „PK Bogutovo Selo“ rade u kontinuiranom radu, i to u tri smjene u dan,

tokom čitave godine, one odrade veliki broj radnih sati  ( oko 4.000 – 4.500 MČ ( moto časova )), te
su   izložene   raznim   kvarovima.   Neki   od   kvarova   koji   se   događaju   na   mašini   su:   kvar   mjenjača,
ventilatora, curenje hladnjaka, kvar na hidrauličnom sistemu, mehanička oštećenja, ili čak kvar na
motoru – koji i jeste predmet ovog rada. Kako se desi havarija – kvar na motoru ili mašina izradi
veliki broj radnih sati, čak i više nego što je proizvođač propisao pristupa se remontu istog. Najčešći
kvarovi motora ili uzroci radi kojih se nekad radi i remont motora, a da nije planski remont ( koji se
radi nakon određenog broja moto sati koje je proizvođač motora propisao) su:

Motor neće da startuje (transfer pumpa, gorivo ne dolazi u cilindre, nepodešen moment
ubrizgavanja goriva),

Motor neravnomjerno radi (nizak pritisak goriva u sistemu, nepravilno porešeni zazori
ventila, vazduh u sistemu za gorivo),

Motor se pri malom broju obrtaja „guši“ (nizak pritisak goriva, nepravilan rad ventila,
nepravilan rad injektora, mali broj obrtaja motora u praznom hodu),

Nedovoljna snaga motora (loš kvalitet goriva, nizak pritisak goriva, nepravilan rad ventila,
nepodešen moment ubrizgavanja goriva),

Udari pri sagorjevanju (loš kvalitet goriva, neispravni ventili, neispravna pumpa za
ubrizgavanje goriva),

Ulje u rashladnom sredstvu (curenje u hladnjak ulja motora),

Mehanički uradi u motoru (problem sa letećim ležajevima, oštećeni zupčanici razvoda,
oštećena radilica),

Prekomjerna potrošnja goriva (curenje goriva u sistemu za napajanje gorivom, nepodešen
moment ubrizgavanja goriva),

Preveliki i premali zazori vratila (nedovoljno podmazivanje mehanizma ventila, istrošene
klackalice, istrošenost bregaste osovine, istrošenost sedišta ventila),

Prekomjerno habanje komponenti motora (zaprljano ulje u sistemu podmazivanja motora),

Previše crnog ili sivog dima (nedovoljna količina vazduha pri sagorjevanju , nepodešen
moment za ubrizgavanje goriva, loša regulacija odnosa goriva i vazduha),

Previše bijelog ili plavog dima (prevelika količina ulja za podmazivanje motora,
neravnomjeran rad motora, istrošenost vođica ventila, istrošenost klipnih prstenova (karika),
prisustvo rashladne tečnosti u izduvnim gasovima),

Nizak pritisak ulja za podmazivanje motora (zaprljan hladnjak ulja motora, prisustvo goriva u
ulju za podmazivanje, veliki zazor između osovine klackalica i klackalica, veliki zazor
između radilice i ležajeva radilice, veliki zazor između bregaste osovine i njenih ležajeva),

Prekomjerna potrošnja ulja za podmazivanje motora (curenje ulja, previsoka temperatura ulja,
istrošene vođice ventila, istrošeni klipni prstenovi),

Prevelika temperatura rashladne tečnosti (nedovoljna količina rashladne tečnosti, zaprljan
hladnjak, smanjen protok rashladne tečnosti kroz saća, nedovoljan broj obrtaja ventilatora),

I tako dalje...

Radove koje je potrebno izvršiti na demontaži motora KTA-38C su:

Sa obje strane motora skinuti zaštitne limove,

Ispustiti motorno ulje i rashladnu tečnost iz sistema,

Demontirati hladnjak motora,

Otpojiti elektro instalacije i zaštititi ih od nečistoća,

Skinuti cjeli sklop prečistača vazduha,

Skinuti izduvni lonac,

Skinuti sva crijeva; a dovod i povratak goriva, pumpe za sistem pogona ventilatora, crijeva za
dovod i odvod tečnosti za grijanje kabine, crijeva hidraulike i drugo,

Odvrnuti zavrtnjeve i osloboditi prednji i zadnji nosač motora,

Postaviti dizalicu za izgradnju motora, te motor izgraditi iz mašine, izgradnju motora vršiti uz
vizuelni pregled motora, te da li je izvršena kompletna demontaža svih strojeva i priključaka,
kako bi motor bez poteškoća i oštećenja uspješno bio izgrađen iz mašine,

Postavka motora na odgovarajuće držače i postolja za rad,

Kada je motor izgrađen vozi se na pranje, a potom vrši demontaža, defektaža, remont i
montaža istog.