Odlomak

UVOD

Organizovani kriminal danas predstavlja jednu od najvećih prijetnji sigurnosti građana svih država svijeta. Organizovani kriminal kao društveno negativna pojava, vješto, brzo i uspješno se transformiše i prilagođava promjenama u društvu, na tržištu, i u zakonodavstvu, pa je danas borba protiv organizovanog kriminala u svakoj pojedinačnoj zemlji, ali i na globalnom planu teška i nezavisna.

Organizovani kriminal više ne poznaje granice država i režima. Ne postoji jedna, općeprihvaćena krivično-pravna definicija organizovanog kriminala, uprkos njegovoj rasprostranjenosti, možda i zato što se različito manifestuje u različitim dijelovima svijeta. S obzirom da su glavni ciljevi organizatora sticanje ekonomske, a potom i političke naravi, jasno je da se organizovani kriminal mora odvijati uz češće ( korumpiranih) pojedinaca iz raznih oblasti političkog, privrednog i pravnog života. To, naravno dodatno zadaje veće probleme, čineći ga perfidnim i konspirativnim, a samim tim teškim za otkrivanje i suzbijanje.
U cilju borbe protiv svih vidova organizovanog kriminala, donijeto je niz važnih međunarodnih dokumenata: međunarodnih, multilateralnih, regionalnih i bilateralnih konvencija i ugovora, deklaracija, rezolucija zajedničkih stavova.

Cilj ovog rada je da sakupi i sistematizuje materijal uglavnom iz domaće literature za organizovani kriminal, da razmotri pojavne i karakteristične oblike organizovanog kriminala

 

 

 
POJAM I DEFINICIJA ORGANIZOVANOG KRIMINALA

Definiciju pojma organizovanog kriminala kao kriminalističkog pojma je vrlo teško dati, a da se ne nabrajaju njegova obilježja koja ga karakterišu. Bez pretjerivanja možemo reći od momenta kada je prvi upotrijebljen izraz – organizovani kriminal, jedan je od najkontroverznijh pojmova kojim se operiše u humanitarnim naukama. Njegovo porijeklo nas vodi u Englesku s početka 18. vijeka kada je djelatnost jedne bande kradljivaca na čijem se čelu nalazio Jonathan Wild nazvana upravo tim imenom. Kriminalnih bandi bilo je i ranije, ali ova je pokazala neke specifičnosti: Wild-ovi ljudi su prvo krali stvari, da bi ih ”gazda” kasnije pronalazio i vračao vlasnicima uz veliku naknadu, u protivnom, prodavao ih je preko svoje mreže ne samo u Engleskoj, nego i u Francuskoj, Holandiji, Belgiji. Wild je imao zaštitu tadašnjeg engleskog kralja George-a Prvog i tek kada je ovaj umro, biva optužen i obješen 24. maja 1729. godine. Tako je djelatnost jedne bande koja je kriminalne djelatnosti obavljala kao biznis, sa međunarodnim vezama i pod zaštitom najviše vlasti dobio naziv ”organizovani kriminal”, da bi se kasnije ovaj izraz počeo upotrebljavati u najrazličitijem kontekstu, što često stvara veliku konfuziju.

Današnje stanje organizovanog kriminala čini borbu protiv te društveno patološke pojave vrlo složenom i teškom. Organizovani kriminal ima svoju specifičnu fizionomiju, višeslojnost, prirodu i intenzitet njegove društvene opasnosti. Naravno, kako se mijenjaju opće prilike u svijetu, sam način života i mnoge druge društvene promjene tako se mijenja i pristup ovom problemu.

Društvo na kraju 20. i početku 21. vijeka suočava se sa kriminalom takve vrste i intenziteta koji poprima apsolutno alarmantne razmjere. Ovo naročito pogađa države koje nemaju stabilnu ekonomsko-političku situaciju, odnosno zemlje u tranziciji tzv. Zemlje trećeg svijeta. Za organizovani kriminal državne granice ne predstavljaju prepreke, tako da on predstavlja i globalni problem. Kako globalizacija utiče na sve segmente života, tako utiče i na organizovani kriminal koji koristi trenutnu situaciju prelazeći granice, izlazeći iz okvira države i postaje globalni transnacionalni problem u kojem gotovo da nema države koja nije obuhvaćena ovim problemom. Teroristički napad na Sjedinjene Američke Države 11. septembra 2001. godine je razotkrio da su terorizam, korupcija i podmićivanje instrumenti organizovanog kriminala koji prijeti da poprimi planetarni značaj, i da ugrozi opstanak čovjeka, ekonomije i životne okoline, kao i osnovana dostignuća i vrijednosti ljudske civilizacije.

Konvencija protiv transnacionalnog organizovanog kriminala koja je potpisana u Palermu 2000. godine sadrži definiciju grupe za organizovani kriminal u kojoj se navodi: ” to je grupa koja se sastoji od tri ili više lica, koja postoji jedno izvjesno vrijeme i koja djeluje sa ciljem izvršenja jednog ili više ozbiljnih krivičnih djela, radi neposrednog ili posrednog ostvarivanja naučne ili neke druge materijalne koristi. ”

Organizovani kriminal se može opisati kao oblik vladavine nezakonitog tržišta. U biti, radi se o kriminalcima pojedincima koji rade u mrežama i koji djeluju na legitimnom i nelegitimnom tržištu.” Organizovani kriminal je vrsta bezakonite radnje u kojem postoji organizacijska struktura slična korporaciji ili udruženju ” . Osnovni cilj organizovanog kriminala je sticanje materijalne koristi ili dohotka. Primjeri kriminalnih organizacija su: TALIJANSKA MAFIJA, JAPANSKE JAKUZE, PIRATI itd. Dohodak se stiče prodajom droge, prostitucijom, krijumčarenjem oružja, švercom, piratstvo u muzici i filmovima, pornografiji, trgovanje sa zemljama pod embargom i ostalim zabranjenim radnjama.

Najobuhvatniju definiciju organizovanog kriminala dala je Evropska Unija 1994. godine. Ona sadrži 11 zahtjeva, od kojih barem 6 moraju biti ispunjeni da bi se jedan krivični slučaj mogao nazvati organizovanim kriminalom.

No votes yet.
Please wait…

Prijavi se

Detalji dokumenta

Više u Pravo

Više u Seminarski radovi

Više u Skripte

Komentari

Click to access the login or register cheese