Pravo Evropske Unije – Načelo slobode kretanja kapitala

FAKULTET ZA MENADŽMENT VALJEVO

PRAVO I REGULATIVA EU

SEMINARSKI RAD:

NAČELO SLOBODE KRETANJA KAPITALA

PROFESOR:

STUDENT:

Seminarski rad

Strana

Prof.Dr.Slavoljub Vukićević

Jakovljević Stepan F/236-

Šabac Septembar 2011

Uvod

Svaka ekonomska aktivnost javnopravnog tela, pa tako i aktivnosti
javnopravnog   tela   na   dodeli   javnog   ugovora   poslovnom   partneru,
podleže   pravilima   o   tržišnom   nadmetanju.   Da   bi   se   osiguralo
slobodno tržišno nadmetanje i tržišno delovanje javnopravnog tela,
Evropska   zajednica   svojim   pravilima   ograničava   delovanje   javne
vlasti i prisiljava je da se u svojim ekonomskim aktivnostima ponaša
tržišno. To je posebno izraženo u postupcima dodele javnih ugovora
bilo o javnoj nabavi, o koncesiji ili o javno-privatnom partnerstvu.

Pravna imovina Zajednice koja se odnosi na dodelu javnih ugovora (o
javnoj nabavi, o koncesiji ili o javno-privatnom partnerstvu) temelji
se na

opštim načelima

koja proizlaze iz Ugovora o osnivanju

Evropske zajednice, te iz sudske prakse Evropskog suda pravde.

Skladno praksi Evropskog suda pravde i različitim interpretativnim
priopštenjima i drugim aktima Evropske komisije, na javnu nabavu,
na   koncesije   i   na   razne   oblike   javno-privatnog   partnerstva
primenjuju   se   pravila   koja   vrede   za   tržišno   nadmetanje,   pa
javnopravna tela mogu obavljati javnu nabavu, dodeljivati koncesije
ili   odabirati   partnera   za   sklapanje   ugovora   o   javno-privatnom

Seminarski rad

Strana

davanja

;

drugi deo

se odnosi na

eliminaciju necarinskih

kvantitativnih ograničenja i sličnih barijera

;

treći deo

se odnosi

dejstva autorskih prava i industrijske svojine

Zajednica se zasniva na carinskoj uniji koja se odnosi na svu robnu
razmenu i obuhvata zabranu carina na uvoz i izvoz između država
članica i svih dažbina koje imaju isto dejstvo, kao i uvođenje
zajedničke carinske tarife u njihovim odnosima sa trećim zemljama.
Dalje, niti jedna država ne može na proizvode iz drugih država
članica naplaćivati bilo kakve unutrašnje poreze radi zaštite drugih
proizvoda. Savet je nastojao da harmonizuje suštinski važno pitanje
dodatnih poreza, jer su oni najveći deo prioda Zajednice.

Da bi se obezbedila

sloboda

kretanja

roba, nužno je bilo eliminisati

kvantitativne restrikcije

i mere ekvivalentne njima. Kvantitativne

restrikcije predstavljaju

numerička ograničenja trgovine robama

između država

, a kao sinonim se upotrebljava naziv Kvota.

Izuzeci

od principa slobode kretanja roba: moguća su ograničenja

uvoza, izvoza ili tranzita robe, ako su ona opravdana razlozima
javnog morala, javnog poretka, javne bezbednosti, zaštite zdravlja i
života ljudi, životinja ili biljaka, zaštite nacionalnog kulturnog dobra
umetničke, istorijske i arheološke vrednosti ili zaštite industrijske i
trgovačke svojine.

2. Sloboda

kretanja

lica

- sadrži više elemenata, a najbitniji deo je

sloboda

kretanja

radnika

. Posle II svetskog rata postojala je

veoma izražena protekcionistička politika u pogledu
zapošljavanja straih radnika koje su smatrali igrantima. Oni su,
po pravilu, imali nesiguran položaj i suočavali su se sa brojnim
restrikcijama i ograničenjima. Posle Rimskih ugovora (1957.

Seminarski rad

Strana

godine) bilo je jasno da će se uspostaviti

sloboda

kretanja

radnika po isteku tranzicionog perioda, do 1970. godine (završio
se godinu dana ranje).

Sloboda

kretanja

radne snage

ima nesumnjivo veliki politički,

socijalni i kulturni značaj. Poznato je da veliki broj radnika živi u
drugim državama duži period vremena i u tim sredimana organizuje
ukupan život i ostvaruje ogroman uticaj na socijalna dešavanaj.
Njihova deca nastavljaju da žive u tim sredinama, zapošljavaju se,
zaključuju brakove sa domicilnim stanovništvom - ove pojave su
naročito izražene u ovom vremenu i značajno doprinose da se EU
lagano približava stapanju različitih kultura kao osnova za promociju
evropskog građanstva.

U okviru ove slobode radnici, sa izuzetkom ograničenja koja nastaju
iz razloga javnog poretka, bezbednosti i zdravlja, imaju

pravo

prihvate stvarno učinjene ponude za zapošljavanje; da se u tu svrhu
slobodno  kreću  na  teritorijama  drđava  članica;  da  borave  u  jednoj
državi   članici   radi   zaposlenja   u   skladu   sa   zakonskim   i
administrativnim propisima koji regulišu zapošljavanje državljana tih
država   članica;   da   se   zadržavaju   na   teritoriji   države   članice   posle
zaposlenja u toj državi u skladu sa uslovima koje komisija utvrdi u
izvršnim uredbama

Izuzetak

od ove slobode čine radnici u

javnoj

upravi

. Predviđa se i pravo radnicima da ostanu na teritoriji države

članice posle gubitka posla u toj državi.

Ova sloboda se odnosi prve svega na radnike iz

država članica

, zatim,

od 1994. godine ta prava uživaju i radnici iz

Islanda, Lihtenštajna i

Norveške

, a od 1999. i radnici poreklom iz

Švajcarske

. U

ograničenom

smislu, ova prava imaju i radnici poreklom iz

Turske i Maroka

Seminarski rad

Strana

štetnost za dostizanje čvršćeg integracionog jedinstva, u Ugovoru o
Evropskoj zajednici iz 1957. godine predviđeno je postepeno ukidanje
restrikcija u slobodi

kretanja

kapitala

4. Sloboda

kretanja

usluga

- ne postoji način da se stvori

unutrašnje tržište, ukoliko se finansijska i komercijalna f-ja ne
obavljaju slobodno. Sloboda davanja i primanja usluga veoma je
značajna i zbog okolnosti što se na taj način omogućava
pojedincima da obavljaju profesionalnu delatnost unutar
Zajednice.

Pod

uslugama

se u smislu Ugovora podrazumevaju

one usluge koje se

obavljaju uz nadoknadu, ukoliko se na njih ne odnose odredbe o
slobodnom kretanju lica i slobodnom prometu robe i

kapitala

. Usluge

obuhvataju

delatnosti industrijskog, trgovačkog i zanatskog karaktera

i delatnosti slobodnih profesija

Rimski ugovor je označio proces harmonizacije propisa država
članica u ovoj sferi kao najvažnici cilj. Postojala je opšta ocena u
ranim fazama da uspeh integracije zavisi od sposobnosti država
članica da harmonizuju pravne sisteme.

2.Ugovor o EU

Potpisan   je   u   Mastrihtu   07.02.1992.   godine,   stupio   na   snagu
01.11.1993.   godine.   Mastrihtski   ugovor   je   nastao   posle   sloma
sovjetskog komunističkog sistema i ujedinjenja Nemačke. Uspostavio
je novi politički entitet nazvan Evropska unija, opisana kao

entitet

sačinjen od tri stuba

Prof. dr Ilija Babić, Pravo evropske unije - skripte, Univerzitet Singidunum, Fakultet za

finansijski menadžment i osiguranje. Str 116-133.

Seminarski rad

Strana