SADRŽAJ
UVOD .................................................................................................................... 3
1. POJAM I POJAVA NARKOKRIMINALA I NARKOTIKA ......................... 4
2. NARKOMANIJA I KRIMINALITET ............................................................. 6
2.1. Nedozvoljena trgovina narkoticima .............................................................. 6
2.2. Putevi ilegalne trgovine drogom i podjela tržišta ......................................... 9
3. STANJE U OBLASTI TRGOVINE NARKOTICIMA U CRNOJ GORI ...... 12
4. KRIVIČNO PRAVNI ASPEKT ...................................................................... 14
4.1.
Međunarodna zajednica .............................................................................. 14
4.2.
Nacionalno zakonodavstvo ......................................................................... 15
4.3.
Statistički podaci za 2011. god. u CG ......................................................... 16
ZAKLJUČAK ......................................................................................................... 18
LITERATURA ....................................................................................................... 20
UVOD
Narkomanija, zloupotrebe i krijumčarenje opojnih droga predstavljaju njznačajniji bezbjednosni,
društveni, zdravstveni i socijalni problem u najvećem broju zemalja svijeta.
Opasnosti od droga u pojedinim državama dostižu takve razmjere, da nastali problemi duboko
zadiru u socijalnu i ekonomsku sferu društva.
Ilegalna trgovina i krijumčarenje droga, povezano je sa širenjem organizovanog kriminala i
korupcije, posebno u državama u kojima nije uspostavljena vladavina prava i ne postoje ili ne
funkcionišu odgovarajuće institucije, što može zaustaviti ili usporiti proces razvoja u tim
društvima.
Proizvodnja i trgovina narkoticima je u jednom broju država postala nacionalna privredna
djelatnost, koja kao svojevrsna podzemna ekonomija organizovanim kriminalnim grupama
obezbjeđuje enorman kriminalni profit i uticaj u tim državama.
Zloupotreba opojnih sredstava posljednjih godina doživljava svoju ekspanziju, naročito
zabrinjava činjenica da je sve veći broj narkomana mlađe životne dobi.
Savremeni razvoj čovječanstva karakteriše kontinuirani porast različitih socijalnopatoloških
pojava, među kojima se, po naročito teškim posljedicama, izdvaja narkomanija, čije žrtve su prije
svega sami narkomani, porodica, kao i društvo u cjelini.
Zloupotrebe i krijumčarenje opojnih droga povezane su i sa drugim kriminalnim aktivnostima
kao trgovina oružjem, ljudima, zelenaštvom i sve više pranjem novca zbog nastojanja
kriminalaca da novac zarađen trgovinom drogama investiraju u legalne poslove.
I pored preduzetih mjera koje sve države preduzimaju na nacionalnom nivou, kao i kroz sve
intezivniju međunarodnu saradnju, narkomanija predstavlja najznačajniji bezbjednosni problem.
Stoga, glavni cilj je smanjenje ponude i potražnje narkotika, što uključuje mjere prevencije
zavisnosti, mjere ljiječenja, rehabilitacije i resocijalizacije zavisnika o drogama, mjere smanjenja
štete od upotrebe droga, kao i mjere suzbijanja kriminaliteta u vezi zloupotreba narkotika.
2
Zloupotrebe i krijumčarenje opojnih droga povezivane su sa drugim kriminalnim aktivnostima:
trgovinom oružja, ljudi, pranjem novca, zelenašenjem, iznudama i dr.
Posljedice širenja narkomanije i zloupotreba opojnih droga osjećaju se u čitavom društvu, a
posebno u zdravstvenoj zaštiti, porodičnom nasilju i kriminalu povezanom sa drogom (krađe,
provale, razbojništva, i druga krivična djela sa elementima nasilja), što zahtjeva angažovanje svih
subjekata društva na prevenciji i sprečavanju vršenja ovih krivičnih djela, liječenju i rehabilitaciji
zavisnika, smanjenju ponude droga na tržištu, borbi protiv krijumčarenja opojnih droga i
organizovanih kriminalnih grupa, međunarodnu i međuagencijsku saradnju svih subjekata u
sistemu bezbjednosti, jačanju tehničkih i materijalnih resursa službi za borbu protiv zloupotreba
opojnih droga.
Rasprostranjenost i posljedice zloupotreba droga dostižu epidemijske razmjere, a njihovo
sprečavanje iziskuje angažovanje svih institucija i država u svijetu . Poseban akcenat se stavlja na
pojavu zloupotrebe droga kod mladih, koja zbog svojih posljedica osobenosti zahtjeva specifičan
stručni i društveni pristup. Za razliku od narkomana iz prethodnih perioda koji su predstavljali
«odraslu» populaciju, usmjerenu obično na zloupotrebu jedne droge (morfin, kokain), mladi
narkomani pokazuju izrazitu tendenciju ka politoksikomaniji (zloupotrebi više droga
istovremeno).
4
2. NARKOMANIJA I KRIMINALITET
Uživanje narkotika predstavlja ozbiljan zdravstveni, socijalni i društveni problem u svim
zemljama svijeta. Narkomanija je u najtješnjoj vezi sa kriminalitetom od svih socijalno-
patoloških pojava.
Problem odnosa narkomanije i kriminaliteta može se tumačiti s nekoliko stanovništva,
prvenstveno kao nedozvoljena proizvodnja i promet opojnih droga. U vezi s tim kriminalitet
narkomana možemo posmatrati kao direktni i indirektni kriminalitet. Direktni se ogleda u raznim
formama delikventnog ponašanja da bi se pribavila droga, dok se indirektni odnosi na kriminalne
radnje kojima se pokušava doći do sredstava pomoću kojih bi se kupila droga.
Narkomanija je kriminogenog karaktera u svim svojim elementima. Naime, proizvodnja i promet
narkotika u svijetu jedan je od najvećih biznisa, a u skoro svim zemljama ilegalna prodaja droga
okvalifikovana je kao krivično djelo; drugo – kriminalitet se javlja i kao posledica potrebe
narkomana da po svaku cijenu dođe do narkotičnih preparata; i treće, samo podsticanje
(nagovranje) na upotrebu narkotika u mnogim zemljama predstavlja kriičnu radnju.
7
Droga je jedan od najprofotabilnijih proizvoda u strukturi organizovanog kriminaliteta. Opojne
droge mogu držati u malim količinama pravna lica, koja se bave naučnoistraživačkim radom, i
zdravstvne ustanove u cilju dozvoljenog liječenja. Svi drugi subjekti koji drže opojne droge, sa
stanovništa zakonitosti, to čine neovlašćeno.
Manifestovanje organizovanog kriminaliteta u oblasti zloupotrebe opojnih droga i psihotropnih
supstanci može se reflekovati kroz ilegalnu trgovinu drogama, kako zahvaljujući ilegalnoj
proizvodnji i preradi, odnosno kao rezultat diverzija na tzv. legalne izvore (bolnice, apoteke,
skladišta ljekova), tako i uključivanjem u međunarodnu ileganu trgovinu, što je jedna od
osnovnih oblika ove vrste kriminala.
2.1.
Nedozvoljena trgovina narkoticima
Pod nedozvoljenom trgovinom podrazumijevaju se protivpravni vidovi prometa raznih roba
definisani kao jedan od oblika privrednog kriminaliteta. Organizovani kriminalitet prisutan je u
svim oblicima trgovine deficitarnom robom, robom čiji je promet zabranjen ili se nalazi pod
posebnim režimom, čiju cijenu formira ilegalno tržište, a koji donosi brzu i veliku zaradu.
Mnogobrojni su primjeri takvih djelatnosti: trgovina nakoticima, oružjem i ljudima, kao i drugim
manje prisutnim i profitabilno manje značajnim. Gdje god je proizvodnja neke skupocjene robe
ograničena, ili te robe nedostaju na tržištu, tamo je prisutna pojava njenog krijumčarenja, ilegalno
tržište i kriminalni profit. Razlog je, što su u pitanju, uz ozbiljne rizike, velike i brze zarade, jer je
cijenom obuhvaćena vrijedost robe, zarada, provizija i rizik. U ovom slučaju, nije riječ o običnoj
kupoprodaji već je to cio priramidalni sistem i lanac organizacije od ilegalne proizvodnje,
7
M.Bošković, Z.Skakavac,
Organizovani kriminalitet – Karakteristike i pojavni oblici,
Novi Sad, 2009, str.254
5
