POJAM ZAŠTITE ŽIVOTNE SREDINE
Ekologija
je nauka o životnoj sredini. U široj javnosti se
ovaj termin
često koristi kao sinonim za pojam zaštite
životne sredine, što nije ispravno, jer je zaštita životne
sredine samo jedna od oblasti kojima se bavi ekologija.
Pod
zaštitom životne sredine
podrazumeva se
predviđanje svih negativnih odraza bilo kojom ljudskom
akcijom, intervencijom, odnosno promenom u sredini, u
cilju
sprečavanja uzroka degradacije, zagađivanja ili
uništavanja životne sredine i prekomernog trošenja
resursa i prostora.
Takođe, pod tim imenom podrazumeva
se i preuzimanje niza mera (zakonskih,
tehničkih,
tehnoloških) koje na najbolji
način mogu da spreče
uzroke ili da ublaže ili otklone posledice.
ČOVEK U PRIRODI
Čovek je neraskidivi deo prirode. On prirodu menja
prilogođavajući je svojim potrebama.
Početak korišćenja vatre označio je velike promene, jer je
energija bila i ostala sredstvo i osnov za razvoj ljudskog društva.
U procesu razvoja ljudske civilizacije, promene u sredini su
bile neminovne, pa je tako kao nužnost nastala i degradacija.
Paralelno sa degradacijom, kroz istoriju se
čine napori za bolju
sredinu.
Pračovek je bio izložen degradiranoj sredini u onolikoj
meri koliko je sredina bila izmenjena zbog prirodnih pojava i
katastrofa njima izazvanih; poplava, oluja, zemljotresa, udara
groma itd.
Od trenutka kada
čovek počinje da razmišlja o svom
životnom okruženju, i kada
počinje da je čuva i da se oseća
njenim delom, i kada
počinje da se budi njegova savest, može
se govoriti o zaštiti životne sredine.
ISTORIJSKI RAZVOJ ZAŠTITE ŽIVOTNE
SREDINE
U starom veku
najstariji do sada poznat Zakon o zaštiti
prirode odnosio se na zaštitu šuma, a donet je još u starom
Vavilonu u XVIII veku pre naše ere.
Narod Inka je
takođe imao zakone koji su zabranjivalo
pristup na Guano ostrva svim licima i to pod pretnjom
smrtne kazne. Ova zabrana je važila za period kada se na
ostrvima gnezde ptice. Tada se stvaralo pogodno
đubrivo
koje je
korišćeno u poljoprivredi.
U
antičko doba
razvojem zanata
počinje degradacija
rasturanjem otpada, bukom koju stvaraju kujundžije,
kovači
i primitivna prevozna sredstva.
U srednjem veku
u Vizantijskom carstvu je,
takođe,
dosta truda ulagano na održavanju urbane higijene.
U knjizi “Traktat” Julijana Askalonita nalaze se predlozi o
zoniranju grada:
duvači stakla, kovači, vajari statua nisu
smeli da smeštaju svoje radionice u gradovima, a ako
moraju, onda je bilo neophodno da rade u nenaseljenim i
izdvojenim krajevima, jer je procenjeno da postoji opasnost
od vatre iz radionica, a štetne su i za zdravlje ljudi.
Srednji vek je bio
najmračniji deo ljudske istorije, pa se i
o životnoj sredini najmanje vodilo
računa.
