VISOKA ŠKOLA
Seminarski rad
Predmet: Statistika sa metodologijom naučnog istraživanja
Tema: Prikupljanje podataka metodom naučnog ispitivanja
Student:
Mentor:
Indeks:
Januar, 2015.
2
SADRŽAJ
UVOD.......................................................................................................................................................3
1. TEORIJSKI PRISTUP – DEFINISANJE POJMOVA....................................................................................4
1.1. Podatak, informacija, znanje, mudrost.........................................................................................4
1.2. Prikupljanje podataka u naučnim istraživanjima..........................................................................5
1.3. Izvori i klasifikacija podataka.........................................................................................................6
2. METODE I TEHNIKE PRIKUPLJANJA PODATAKA..................................................................................8
2.1. Ispitivanje......................................................................................................................................8
2.1.1. Klasifikacija ispitivanja..............................................................................................................9
2.1.2. Tehnike ispitivanja..................................................................................................................10
2.1.2.1. Intervju...........................................................................................................................10
2.1.2.2. Posmatranje...................................................................................................................11
2.1.2.3. Eksperiment....................................................................................................................12
2.1.2.4. Studija slučaja.................................................................................................................13
2.1.2.5. Analiza sadržaja dokumenta...........................................................................................14
2.1.2.6. Skaliranje........................................................................................................................14
ZAKLJUČAK.............................................................................................................................................18
LITERATURA...........................................................................................................................................19
4
1. TEORETSKI PRISTUP – DEFINISANJE POJMOVA
1.1. Podatak, informacija, znanje, mudrost
Podatak
i
informacija
nije isto, tj. ovi pojmovi ne predstavljaju sinonime. Riječ
podatak
potiče iz
latinskog jezika, iz riječi
datum
koja znači dio informacije.
Podatak
je jednostavna neobrađena
izolovana misaona činjenica koja ima neko značenje. Podaci (eng. Data) su znakovni prikazi činjenica i
pojmova koji opisuju osobine objekata i njihovih odnosa u prostoru i vremenu. Podatak je
nematerijalne prirode, on jednostavno postoji u našim mislima i nema značenje unutar ili izvan svog
postojanja ili o samom sebi, pa se pridružuje značenju kojim opisujemo osobine objekata. Može
postojati u bilo kojem obliku bio upotrebljiv ili ne. Oblici podataka su zvučni, slikovni, brojčani i
tekstualni. Bilježe se na njima odgovarajuće načine. Struktura podatka je apstraktna i čine je:
značenje (naziv i opis značenja određenog svojstva), vrijednost (mjera i iznos) i vrijeme. Podaci u
kontekstu i kombinovani unutar strukture čine
informaciju
1
.
Obrada podataka
je proces pretvaranja (transformacije) podataka u informacije. Da bi podatak
postao informacija, mora imati značenje novosti za onoga ko je prima, odnosno mora uticati na
povećanje nivoa znanja. Provođenje različitih postupaka, kao na primjer računskih (sabiranje ili
oduzimanje...) i logičkih (poređenje, npr. manji, veći...), u suštini ima svrhu pripreme za neku odluku
koju će primalac podatka da donese na osnovu novodobijene informacije. Drugim riječima, podatak
postaje informacija onog momenta kada korisnik-primalac donese neku odluku. Bezbroj je takvih
primjera, a ovdje će biti navedeno svega nekoliko:
a) Kada kupujemo automobil vjerovatno nam je najvažniji podatak cijena, tj. cijena je najčešće
odlučujući podatak koji će da utiče na našu odluku da kupimo novi ili korišteni automobil. Ovdje
većina kupaca automobila “nesvjesno” čini obradu brojčanog podataka upotrebom logičkog
postupka poređenja cijene automobila i količine novca koji se može potrošiti za kupovinu istog;
b) U situacijama kada je više do jedne osobe primalac-korisnik podataka, tada se može govoriti o
kolektivnom odlučivanju. Takva odlučivanja su najčešće većinska, tj. odluke o budućim
radnjama nekog kolektiva se donose glasanjem, prilikom čega mora biti većina glasača “za” neki
predlog. U nekim situacijama odluke o nekim budućim radnjama nekog kolektiva se donose i
bez većine. Takvo odlučivanje se zove
konsencus
. Konsenzus je jednoglasno donošenje odluka.
To je proces kojim pojedinci i grupe postižu opšte slaganje o ciljevima od zajedničkog interesa i
sredstvima da se isti postignu
2
;
c) Svrha naučnih istraživanja bilo koje naučne oblasti je da se dođe do određenih podataka, koji
mogu da postanu potrebne informacije prema potrebi određenog predmeta istraživanja. Npr.
1
http://hr.wikipedia.org/wiki/Podatak,_informacija,_znanje,_mudrost, (04.01.2015.);
2
http://sr.wikipedia.org/wiki/Konsenzus, (04.01.2015.);
5
neka farmaceutska kompanija vrši istraživanje svog novog “dječijeg” antibiotika ne samo na
uzorku u dječijoj populaciji, već je uzorak sastavljen od osoba uzrasta od 7 do 77 godina.
Riječ
informacija
(potiče iz latinskog jezika –
Informare
) znači informisanje, obavještavanje.
Informacija (eng. Information) je rezultat analize i organizacije podataka na način da daje novo
znanje primaocu. Informacija je raznolikost poruka od pošiljaoca do primaoca. Ona
postaje znanje kad je interpretirana, odnosno stavljena u kontekst ili kad joj je dodijeljeno značenje.
Informaciju čine podaci kojima je dato značenje putem relacijskih veza, odnosno organizovani
podaci koji su uređeni za bolje shvatanje i razumijevanje. Značenje informacije može biti korisno, ali
i ne mora.
Znanje
je odgovarajuća zbirka informacija čija namjena je da bude korisna. Znanje čine
organizivane informacije koje se mogu koristiti za stvaranje novih značenja i podataka. Znanje
je ljudska sposobnost preduzimanja korisnih postupaka u različitim i neizvjesnim situacijama. Znanje
je predodređen proces. Kada neko memoriše informacije tada on sakuplja, odnosno gomila znanje.
To znanje ima korisno značenje njemu, ali ne osigurava samo po sebi uklapanje, odnosno integraciju
kao što bi proizvelo daljnje znanje. Na primjer, djeca u nižim razredima osnovne škole mogu
odgovoriti da je 2 + 2 = 4 jer imaju usvojeno to znanje, ali ne mogu odgovoriti koliko je 1267 x 300, jer
bi to zahtijevalo memorisana dodatna znanja koja bi morala biti obuhvaćena razumijevanjem.
Znanje čine činjenice koje postoje unutar psihičke strukture koju svijest može obraditi.
Ljudski um koristi to znanje za biranje između mogućnosti, a time reagovanje i ponašanje
postaju inteligentniji. Kada vrijednosti i obaveze vode inteligentno ponašanje, ono je zapravo
zasnovano na mudrosti.
Mudrost
je posjedovanje iskustva, znanja, razumijevanja uz moć primjenjivanja svega ovoga
sa razboritošću, praktičnošću, diskretnošću i zdravim razumom, odnosno mudrost je sposobnost
donošenja ispravnih odluka.
1.2.
Prikupljanje podataka u naučnim istraživanjima
Svakodnevno shvatamo da informacije i podaci predstavljaju ključ ka uspješnom obavljanju
poslova, tako da ljudi nastoje da pribave što bolje i kvalitetnije informacije. Sada kada živimo u XXI
vijeku, znatno je olakšan način dolaska do tih informacija, u odnosu na neka prošla vremena kada je
put do podataka i informacija bio dosta duži i teži. U današnje vrijeme prenatrpani smo
informacijama sa svih strana. Internet, radio, televizija, novine itd., svakodnevno nam serviraju
hiljade za nas bitnih ili nebitnih informacija. Prikupljanje podataka je jedna od najbitnijih faza u
naučnim istraživnjima. U današnjem svijetu informacije su lako dostupne i do njih se može doći na
mnogo više načina, za razliku od ranijih godina. Da bi se ti podaci što kvalitetnije prikupili, postoje
