SEMINARSKI RAD
MONETARNE I JAVNE FINANSIJE
OPOREZIVANJE DOBITI PRIVREDNIH DRUŠTAVA
Student Mentor
Banja Luka, oktobar 2016.
porez na dodatu vrijednost,
porez na promet i
porez na imovinu.
Osnovni elementi poreza na dobit objašnjeni su po glavama: poreski obveznik, poreska
osnovica, poreska stopa i poreski podsticaji. Poreski obveznik je preduzeće, zadruga,
odnosno drugo pravno lice, bez obzira kako je koncipirano, koje ostvaruje prihode
prodajom proizvoda ili vršenjem usluga uz naknadu. Poreska osnovica predstavlja
kvantitativno određen iznos predmeta oporezivanja za svaki poreski oblik. Poreska stopa
predstavlja iznos poreza u odnosu na poresku osnovicu. Poreski podsticaji prestavljaju
ustupak koje država čini obveznicima, a koji se manifestuje kroz umanjene poreske
osnovice, umanjenje obračunatog poreza ili njihovo odlaganje.
4
1. POREZ NA DOBIT
Porez na dobit privrednog društva je poreski oblik kojim se oporezuje konačan
finansijski rezultat, odnosno dobit, koju ostvari poreski obveznik. Obveznici poreza na
dobit privrednih društava su preduzeća i zadruge koja ostvaruju prihode prodajom
proizvoda ili vršenjem usluga uz nadoknadu, odnosno pravna lica koja obavljaju poslovnu
aktivnost koja donosi dobit. Porez na dobit je oblik uveden u većinu savremenih poreskih
sistema.
Zakonom o porezu na dobit korporacija je definisano da se ovim fiskalnim
instrumentom oporezuje poslovni rezultat onih privrednih subjekata koji su organizovani u
obliku društva kapitala. Društva lica nisu bila obavezna da plaćaju porez na svoj poslovni
rezultat, već se njihova dobit oporezivala u skladu sa odredbama Zakona o porezu na
dohodak građana. Poreski obveznici su pravna lica, preduzetnici i građani koji su dužni da
sami prijave i plate porez na način i u rokovima definisanim poreskim propisima.
1.1. Poreski obveznik
Obveznik poreza na dobit je pravno lice koje prodajom proizvoda i usluga na tržištu
ostvaruje dobit. Pod pojmom pravnog lica podrazumjeva se preduzeće (bez obzira na oblik
organizovanja), banka i druga finasijska organizacija, berza i berzanski posrednici,
organizacije za osiguranja, fondovi, zadruge i drugi subjekti upisani u sudski registar.
Obveznik poreza na dobit je pravno lice, odnosno rezident i nerezident jedne države za
dobit ostvarenu na teritoriji te države. Rezident je pravno lice koje je upisano u sudski
registar na teritoriji države u kojoj posluje, odnosno pravno lice koje ima sjedište stvarne
uprave i kontrole na teritoriji jedne države. Poreski obveznik poreza na dobit preduzeća je
preduzeće organizovano u jednom od sledećih oblika:
akcionarsko društvo,
društvo sa ograničenom odgovornošću,
ortačko društvo,
komanditno društvo,
društveno preduzeće i
javno preduzeće.
5
