JU SŠC „MIHAILO PETROVIĆ – ALAS“
UGLJEVIK
MATURSKI RAD
Prof. Vera Babalj
Učenik: Bojana Rikić
Ugljevik, Maj 2019. god.
4
Frikcioni
Kalšni
(remeni)
Zupčani
Lančani
UVOD:
MEHANIČKI PRENOSNICI
Elementi za prenošenje snage su delovi mašinskih sistema koji imaju zadatak da
prenesu snagu od pogonskih do izvršnih delova ili sklopova sistema. Pomoću
elemenala za prenošenje snage mogu se promenitiparametri snage, i to veličine
obrtnih momenata i ugaonih brzina ili sile i brzine.
Prenosnici koji mogu u određenom području da kontinuirano smanje ili da povećaju
broj obrtaja gonjenog vratila u odnosu na pogonsko vratilo nazivaju se varijatori.
Prema principu i načinu prenošenja energije prenosnici se dele na :
1.
Mehaničke
2.
Hidraulične
3.
Pneumatske
Prema načinu prenošenja obrtnog momenta mehanički prenosnici mogu biti
prenosnici sa ozubljenjem ili prenosnici trenjem. U prenosnike sa ozubljenjem
spadaju zupčani i lančani prenosnici, kao i pužni prenosnici kod kojih se prenosni
par sastoji od zupčanog i navojnog elementa:
5
clindrični zupčani par
cikndrični zupčanik zupčanik letva
konusnik zupčani par
pužni prenosnik
lančani prenosnik
Cilindrični zupčanj parovi imaju najširu primenu i služe za prenošenje snage ako
su vratila paralelna. Kad se geometrijske ose vratila seku, koriste se konusni
zupčanici, dok se za prenošenje snage na mimoilazna vratila koriste pužni
prenosnici posebne vrste zupčanika. Prenošenje lancem koristi se kad paralelna
vratila imaju veliko međusobno rastojanje.
U prenosnike trenjem spadaju kaišn i remeni prenosnici i frikcioni točkovi.
Frikcioni točkovi
Kaišni (remeni) prenosnjci
Prenosnici trenjem se koriste kada je potrebno elastično prenošenje koje omogućuje
kaiš odnosno remen, dok frikcioni točkovi proklizavanjem tarnih površina umanjuju
udare.
Prenosnici trenjem koriste se za prenošenjem relativno malih snaga pri velikim
ugaonim brzinama.
Prenosnici trenjem rade na principu otpora trenja klizanju koji se javija kao posledica
pritiska na tarnim površinama.
Prenosnici ozubijanjem omogućuju stalan prenosni odnos, za razliku od prenosnika
trenjem, kod kojih može doći do proklizavanja tarnih površina.
Osnovna karakteristika prenosnika jeste odnos ugaone brzine ulaznog vrati1a (ω
u
)
.
ugaone brzine iziaznog vratila (ω
i
), koji predstavija prenosni odnos prenosnika
