Transportni tokovi materijala

Šk.god.:2021/2022

J.U.MSŠ Hasan Kikić

GRADAČAC

Razred:

IV 1

Mašinski tehničar za CNC programiranje

MATURSKI RAD

(Proizvodni sistemi)

TEMA: (Transportni tokovi materijala)

Predmetni profesor:

Esad Pašalić

Učenik:

Jahić Ševket

Sadržaj:

1. Uvod........................................................................................................................3

2. Transportni tokovi materijala................................................................................4

2.1. Osnovna podjela transportnih sredstava.......................................................7

2.2. Vrste transportnih tokova..................................................................................8

2.2.1. Transportni tokovi u horizontalnoj ravni....................................................9

2.2.2. Transportni tokovi u vertikalnoj ravni.......................................................15

2.2.3. Kombinirani transportni tokovi.................................................................17

2.3. Transport materijala-deterministički i stohastički pristup.............................20

3. Zaključak................................................................................................................26

4. Literatura................................................................................................................27

1. Uvod

kretanje materijala od ulaza u sistem do izlaza iz njega. Od pravilno odabranog toka
materijala u značajnoj mjeri zavise proizvodni efekti i ekonomičnost poslovanja
preduzeća u cjelini.

Kolišina materijala koju sistem za rukovanje i transport materijala opslužuje u
određenom vremenu treba da odgovara proizvodnom kapacitetu mašina. Redoslijed
dopreme materijala je takoder važan (npr. kod proizvodnje više različitih proizvoda kada
broj povratnih puteva treba svesti na minimum, ili kod montaže, gdje dijelovi treba da
stižu redoslijedom kojim se montiraju). Pravilna doprema je naročito bitna kod
automatizovanih sistema za rukovanje i transport materijala.

Najveći intenzitet kretanja imaju predmeti obrade u većini industrijskih sistema, zbog
čega, kod izbora i projektovanja sistema za rukovanje i transport materijala u okviru
proizvodnog sistema, treba uzeti u obzir slijedeće principe:

ručno rukovanje i transport materijala svesti na minimum,

odlaganje i skladištenje materijala na pod izbjegavati zbog neracionalnosti
iskorištenja prostora,

težiti ostvarenju pravolinijskih i jednosmjernih tokova materijala kako bi se postigli
najkraći putevi transporta,

za transport materijala, gdje god je to moguće, koristiti što jednostavnija
sredstva (npr. uređaje koji rade na principu gravitacije) koja mogu ispuniti
postavljeni cilj,

gdje god je moguće koristiti standardnu transportnu opremu i metode,

primjenjivati veće ali praktične jedinične (grupne) terete,

uskladiti sistem transporta materijala sa zahtjevima tehnološkog procesa,

međuskladištenje (mirovanje materijala između uzastopnih operacija obrade)
svesti na minimum, a najbolje je potpuno ga eliminisati,

s obzirom da troškovi transportovanja predstavljaju značajnu stavku ukupnih
troškova, treba vršiti povremene analize efektivnosti transportnog sistema.

Nastojanja za postizanjem ekonomičnije proizvodnje permanentno iniciraju potrebu za
efikasnijim povezivanjem pojedinih proizvodnih i tehnoloških segmenata u cilju
skraćenja vremena izrade proizvoda. Povezivanje različitih proizvodno-tehnoloških
cjelina, od kojih svaka ima odgovarajuću ulogu u izradi proizvoda, ostvaruje se
odgovarajućim sistemom transporta. Svaka od tih proizvodno-tehnoloških cjelina je u
određenoj mjeri specifična u odnosu na ostale, ne samo po procesima koji se unutar
njih odvijaju, već i po sredstvima kojima se vrše ti procesi. To se odnosi i na transportna
sredstva.

Na slici 12.1., šematski su prikazana osnovna odjeljenja, funkcije, te transportni i
obradni tokovi materijala i energije jednog proizvodnog sistema.

Od pravilno odabranog sistema transporta u značajnoj mjeri ovise proizvodni efekti i
ekonomičnost proizvodnog sistema, odnosno poslovanje preduzeća u cjelini. Postupci
promjena stanja predmeta rada, direktno su ovisni o transportovanju elemenata i
predmeta obrade, na osnovu redoslijeda izvodenja projektovanih operacija.

Struktura transportnih sistema ovisna je o tipu industrijske proizvodnje (pojedinačna,
serijska, masovna).



Transportne sisteme, koji se primjenjuju u pojedinačnoj proizvodnji, karakterišu
slijedeće osobine:

transportna sredstva u okviru transportnog sistema, uglavnom su univerzalnog
karaktera,

organizacija funkcije transporta je centralizirana na nivou preduzeća,

a. transportna sredstva kontinuiranog djelovanja i
b. transportna sredstva cikličnog (diskontinuiranog) djelovanja.



transportna sredstva kontinuiranog djelovanja:

konvejeri,

trakasti transporteri,

elevatori,

kotrljače (valjkasti konvejeri, konvejeri s točkićima i s kuglama), - kliznice itd.



transportna sredstva cikličnog djelovanja:

transportna kolica,

paletna kolica,

niskopodizna kolica,

viljuškari,

manipulatori,

dizalice,

liftovi itd.

Osnovni zadatak koji se postavlja pred transport je ostvarenje toka materijala u
proizvodnom procesu. Taj zadatak se ostvaruje prevoženjem materijala:

od mjesta prijema — istovara sa sredstava vanjskog transporta do mjesta za
odlaganje ili skladištenje,

unutar skladišta,

od skladišta do proizvodno — tehnoloških pogona,

u okviru proizvodno — tehnoloških pogona,

između proizvodno — tehnološkoih pogona,

od proizvodno — tehnoloških pogona do skladišta (međufaznih i skladišta
gotovih proizvoda),

od skladišta gotovih proizvoda do mjesta utovara na sredstva vanjskog
transporta.

Oblik odnosno vrste transportnih tokova materijala, direktno su ovisni od:



radnog prostora:

oblika radnog prostora i

međusobnog rasporeda radnih prostora.