Odlomak

1.Uvod
Postoje tri oblika državnog uređenja: unitarna država, regionalna država i federacija. Regionalna država nije ni prosta (unitarna) država, ni federacija. Regionalna država je država podeljena na regione čija su ovlašćenja ustavom određena. Generičko obeležje u definiciji regionalne države je da je to država. Država je, dakle pojam roda koji obuhvata kako regionalnu državu, tako i unitarnu državu i federaciju, dakle sva tri oblika državnog uređenja.Atributivno obeležje u definiciji regionalne države je da je to država podeljena na regione. Regionalna država, kao treći mogući oblik državnog uređenja, nastala je tek posle Drugog svetskog rata, prvo u Italiji 1948. godine, a potom u Španiji 1978. godine. Regionalna država je zamišljena kao oblik državnog uređenja koji treba da prevlada slabosti i unitarne države, i federacije, a da zadrži njihove dobre strane. Razlozi za uvođenje regionalne države su dvojake prirode. Jedni se odnose na demokratiju, a drugo razlozi za uvođenje odnose se na „neophodnost racionalizacije čitavog sistema vlasti i, posebno, teritorijalne organizacije”. Regionalno uređene države, predstavljaju osoben oblik institucionalne organizacije države
koju odlikuje podela vlasti između različitih nivoa državne organizacije. Ustavne sisteme velikog broja evropskih država karakteriše proces prenošenja nadležnosti sa centralnih
organa državne vlasti na niže nivoe vlasti. Osnovni smisao tog procesa decentralizacije i regionalizacije je da se vlast približi građanima i omogući njihov neposredniji uticaj na
vršenje vlasti, kao i da se načelo podele (i ograničenja) vlasti primeni ne samo na horizontalnoj već i na vertikalnoj ravni.
2.Pojam regiona

Pojam regije se u teoriji konstitucionalizma shvata različito. Regija se definiše kao oblik administrativno teritorijalne podele ili kao oblik političko teritorijalne samouprave i autonomije. U Pravnoj enciklopediji pod odrednicom region napisano je da se on „kao opšti pojam, odnosi na područje,deo prostora ili drugačije shvaćene celine”. Sa stanovišta ekonomskog regiona, region je određen kao relativno zaokružena privredna teritorija koja se odlikuje posebnošću proizvodne orijentacije strukture proizvodnih snaga I odnosa. Region je francuska reč latinskog porekla. Odgovarajuća reč na srpskom jeziku bi bila “oblast” ili “provincija” ili “pokrajina”. Ukazujući na izuzetnu složenost pojma regiona koji pokazuje sličnosti kako s pojmom države tako i s pojmom mesne samouprave, mada se od njih i kvalitativno razlikuje. Kaže se da je za region bitno ovlašćenje regionalnih organa da izvorno uređuju određene pravne odnose, da dakle donose zakone u materijalnom smislu. Razlikuju se dva osnovna tipa regiona: region javna služba i region državnog fragmenta. U regionu javna služba zakonodavno telo uređuje odnose u kulturnoj i (ili) ekonomskoj sferi. Region državni fragment ima širu autonomiju od regiona javna služba, region državni fragment „ima i sopstvene državne organe, tj. organe koji poseduju sopstvenu vlast prinuđivanja”. Opšte određenje pojma regiona nalazimo i u međunarodnim dokumentima, npr. u Deklaraciji Skupštine evropskih regiona. Pod regionom se, u smislu ove Deklaracije, podrazumeva “organ javnog prava ustanovljen na nivou neposredno ispod nivoa države, sa političkom
samoupravom“ . Odatle sledi da je bitno svojstvo regiona poseban politički identitet, a oblici u kome se taj identitet iskazuje mogu biti raznovrsni. To objašnjava i različitost oblika regionalnog organizovanja i različit položaj regiona u komparativnoj ustavnosti. Uprkos velikoj različitosti oblika regionalnog uređenja, razlikama u statusu regiona i različitom
sadržaju regionalne autonomije u komparativnim ustavnim sistemima mogu se istaći neki osnovni principi koji čine set zajedničkih karakteristika koje odlikuju regionalne države.

No votes yet.
Please wait…

Prijavi se

Detalji dokumenta

Više u Pravo

Više u Seminarski radovi

Više u Skripte

Komentari