Univerzitet u Beogradu Poljoprivredni fakultet
SEMINARSKI RAD
Tema:
Ekološke posledice primene GMO u poljoprivredi
Student: Ivana Mitrovć
Beograd, 2020. godine
1
Student: Ivana Mitrović
Broj indexa: OP200226
Master akademske studije: Organska poljoprivreda
Naziv predmeta: Ekologija i agroekosistemi
Rezime
Ekološka ravnoteža biva narušena kada samo jedan faktor nestane ili se promeni na to tad
neviđen način. Ljudske aktivnosti predstavljaju faktor najvećeg uticaja na sve ekosisteme na
planeti Zemlji. Klimatske promene kojima svedočimo poslednjih godina, direktna su posledica
nepromišljenog I neracionalnog ponašanja ljudske vrste.
Ključne reci: Ekološka ravnoteža, Ekosistem, Planeta Zemlja, Faktor, Ljudi, Klima
Summary:
The ecological balance is disturbed when only one factor disappears or changes in an
unprecedented way. Human activities are the factor of the greatest impact on all ecosystems on
the planet Earth. The climate changes we have witnessed in recent years are a direct
consequence of the reckless and irrational behavior of the human species.
Key world: The Ecological balance, Ecsystem, planet Earth, Factor, The Climate, The Human
2
1.UVOD
Krajem XX veka krenula su intenzivna istraživanja u pravcu dobijanja i uvođenja u komercijalnu
proizvodnju genetski modifikovanih organizama. Genetički modifikovani organizmi (GMO),
dobijeni transferom gena iz jedne u drugu vrstu, predstavljaju tehnologiju koja sa sobom nosi
mnoštvo nepoznatih, a možda čak i nepredvidivih posledica po zdravlje i životnu sredinu.
Multinacionalne kompanije su poslale vrlo uverljivu poruku prema kojoj je genetički inženjering
čudo koje će rešiti problem gladi u svetu, smanjiti upotrebu pesticida ili izlečiti bolesti
čovečanstva.
Transgeni organizmi korišćeni su u početku za genetička, odnosno molekularno-biološka
istraživanja, da bi se proučavali mehanizmi nasleđivanja, rad i efekti gena, granice proširivanja
genetičke varijabilnosti. Danas se njihovi produkti koriste u proizvodnji hrane, lekova i
kozmetičkih preparata. Ideja je da proizvodi dobijeni od domaćih životinja, kao i proizvodi biljnih
kultura, budu obogaćeni u svom sastavu, tako da doprinesu dobrobiti i zdravlju ljudi (Dimitrijević
i Petrović, 2004).
Upotreba genetički modifikovanih organizama u biljnoj proizvodnji je već uhodana praksa.
Kulture biljaka koje sadrže gene bakterije Bacillus thuringiensis (Bt), same proizvode prirodni
pesticid (insekticidni protein), kojim se smanjuju oštećenja od insekata (Bošković i sar., 2003)
.
4
2.Zakonsa Regulativa u Srbiji o primeni GMO
Republika Srbija sertifikovala je protokol o biozaštiti poznat kao kartagena protokol čiji je
cilj obezbeđivanje adekvatnog načina zaštite u oblasti sigurnog transporta (prekogranični
promet), rukovanje I upotreba genetički modifikovanih organizama. Koji mogu imati
negativne efekte na ocuvanje i održivo korišćenje biodiverziteta, uzimajući u obzir i rizike
po ljudsko zdravlje. Veliki broj zemalja još uvek nema zakon o GMO. U mnogim zemljama
je dozvoljeno prisustvo GMO u hrani ali nije dozvoljeno njihovo gajenje, dok je u drugim
obavezno obeležavanje hrane poreklom od GMO.
Obzirom da Republika Srbija poseduje veliko bogatstvo biljnih resursa I odlikuje se
optimalnim uslovima za proizvodnju I preradu raznovrsnog bilja. Zakonom se moa zaštiti
biodiverzitet I sprečiti sirenje nedozvoljenih genetički modifikovanih organizama.
Cilj zakona je da se obezbedi visok nivo zaštite životne sredine biodiverziteta, zdravlja
ljudi I interesa potrošača kao I da se svest građana o genetičkim modifikovanim
organizmima podigne na visok nivo.
5
Genetički modifikovan organizam ne smatra se poljoprivredni proizvod biljnog porekla koji
količinski sadrži do 0,9% primesa genetički modifikovanog organizma i primesa poreklom od
genetički modifikovanog organizma.
Semenski i reproduktivni materijal ne smatraju se genetički modifikovanim organizmima ukoliko
količinski sadrže do 0,1% primesa genetički modifikovanog organizma i primesa poreklom od
genetički modifikovanog organizma.
Slika 1:Logo GMO free
Izvor :
https://www.vectorstock.com/royalty-free-vector/logo-gmo-free-vector-12021077
7
