1
Sadržaj:
1. Uvod
2
2. Historija genocida
3
3. Pojam genocida
5
4. Objektivni element genocida
7
5. Subjektivni element genocida
9
6. Stepeni u razvoju genocida i napori da se on spriječi
10
7. Genocid u Bosni i Hercegovini od 1992. do 1995. godine
11
8. Zaključak
13
2
1. Uvod
Konvencija je usvojena 09. decembra 1948. godine od strane Generalne skupštine UN-a, a na
snagu je stupila 12. januara 1951. godine.
1
Federativna narodna Republika Jugoslavija je
potpisala konvenciju o sprečavanju genocida 1960. godine tako da su je potom sve njene
države nasljednice automatski primile u svoje zakonodavstvo, pa tako i Bosna i Hercegovina.
Genocid (gr.genos-rod, narod, accidere-ubiti), međunarodni zločin namjernog potpunog ili
djelimičnog uništavanja nacionalnih, etničkih, rasnih i religioznih grupa. Spada u najtežu
vrstu zločina protiv čovječanstva. Za razliku od etničkog čišćenja, gde je cilj da se data
teritorija očisti od određene grupe ljudi i naglasak je na protjerivanju, mada je obično
zastupljeno i fizičko uništenje, kod genocida je cilj fizičko istrebljenje. Najpoznatiji primjer
genocida je Holokaust, a ova konvencija predstavlja reakciju i osudu svijeta na likvidaciju
miliona Jevreja i pripadnika drugih nacionalnih, etničkih i vjerskih grupa koja je počinjena od
strane nacista.
1
Dijelza Alija,
Internacionalizacija ljudskih sloboda i prava
, Kiseljak, 2012., str. 63.
4
klauzulama Konvencije kazniće se svi izvršioci, saučesnici i podstrekači, kao i pokušaji i
udruživanja radi vršenja genocida. Države ugovornice dužne su da preduzmu zakonodavne
mjere za primjenu Konvencije, naročito propisivanjem efikasnih krivičnih sankcija. Krivcima
će suditi nadležni sudovi države na čijoj su teritoriji genocidna djela izvršena ili međunarodni
krivični sud. Države ugovornice mogu pozvati nadležne organe OUN da i sa svoje strane
preduzmu mjere za sprečavanje i suzbijanje genocida. Nesporazumi oko tumačenja i primjene
Konvencije iznjeće se, na zahtjev jedne od strana u sporu pred međunarodni sud pravde.
Konvencija predstavlja značajan napredak u razvoju međunarodnog krivičnog prava čovjeka i
prava manjina. Ona potvrđuje međunarodnopravnu odgovornost krivaca, bez obzira na
njihovu odgovornost po unutrašnjem pravu, a istovremeno jača i međunarodni subjekivitet
ličnosti. Ipak, sadrži i niz slabosti i nedostataka, koji su rezultat neizbježnih kompromisa, bez
kojih se, pod datim uslovima, ne bi do nje moglo ni doći. Konvencijom, nije obuhvaćen tzv.
kulturni genocid (denacionalizacija, uništavanje jezika i vjere), kao ni fizičo uništavanje
pripadnika političkih grupa. U pogledu kolonijalnih i drugih nesamoupravnih teritorija,
državama ugovornicama ostavljeno je, manje – više, na volju da li će se u njima primjenjivati
Konvencija. I SFRJ se zauzimala za međunarodno definisanje genocida i za što obuhatniju
Konvenciju za sprečavanje i kažnjavanje svih njegovih vidova, i među prvima je ratifikovala
bez rezervi (1950.). U krivični zakonik unjela je sve što je u Konvenciji bitno, s tim da je
kazna za genocidna djela strogi zatvor od najmanje 5 godina ili smrtna kazna. Konvenciji je
pristupio veliki broj država, ali ona još nije postala univerzalna. Neke države su je ratifikovale
što znatno umanjuje njenu stvarnu obaveznost i dejstvo. Iako je konvencija važan
međunarodni instrument za suzbijanje genocida, ona je samo jedna od potrebnih mjera u borbi
protiv njega. Konačni nestanak zločina genocida zavisiće prvenstveno od uklanjanja
društvenih uslova iz kojih se, najčešće, rađao i rat kao sredstvo za riješavanje međunarodnih
sporova.
