SEMINARSKI
RAD
TEMA:
Menadžerska etika
učenik: predmetni nastavnik:
Ime i Prezime prof. Ime i Prezime
Odeljenje :
SADRŽAJ
1. UVOD .................................................................................................................................... 1
2. POJAM ETIKE .................................................................................................................... 2
3. ETI
Č
KE VRIJEDNOSTI I NORME ................................................................................. 5
4. POSLOVNE FILOZOFIJE I ETI
Č
KE DILEME ............................................................ 7
5. ETI
Č
KE TEORIJE I PRISTUPI........................................................................................ 9
5.1. Utilitarni pristup ............................................................................................................ 10
5.2. Individualisti
č
ki pristup................................................................................................. 10
5.3. Moralno-pravni pristup ................................................................................................. 11
5.4. Pristup pravde................................................................................................................ 12
6. FAKTORI UTJECAJA NA ETI
Č
KI IZBOR ................................................................. 13
6.1. Individualne karakteristike ............................................................................................ 14
6.2. Strukturne varijable ....................................................................................................... 15
6.3. Organizacijska kultura................................................................................................... 16
7. ZAKLJU
Č
AK..................................................................................................................... 17
8. LITERATURA ................................................................................................................... 18
2
2. POJAM ETIKE
Etika (od gr
č
ke rije
č
i ethos - obi
č
aj, navada, zna
č
enje,
ć
ud) se može definirati na više na
č
ina.
Za po
č
etak, etika je filozofska disciplina koja ispituje smisao i ciljeve moralnih htijenja,
temeljne kriterije za moralno vrjednovanje, kao i uop
ć
e zasnovanost i izvor morala. Etika kao
znanost o moralu ima zada
ć
u upoznati ljude s tim što je moral i koje su njegove osnovne
komponente, ali i zauzeti kriti
č
ko stajalište prema postoje
ć
oj moralnoj praksi. Naime, zada
ć
a
etike nije samo u upozoravanju na sva razli
č
ita gledanja ljudi nego i u davanju vrijednosne
ocjene i upu
ć
ivanja na prave i istinske vrijednosti. Stoga je predmet prou
č
avanja etike moral,
odnosno aktivnosti i praksa koji uzimaju u obzir važnost dobrog i lošeg te pravila koja
reguliraju te aktivnosti.
Etika se bavi ponašanjem ljudi, utvr
ñ
uju
ć
i pravila moralnog ponašanja koja se obi
č
no
nazivaju eti
č
kim principima, odnosno eti
č
kim kodeksom. Njima su obuhva
ć
ena na
č
ela,
pravila i politike kojima se usmjerava ponašanje.
S prakti
č
nog stajališta etika se obi
č
no definira kao kodeks moralnih principa i vrijednosti koji
upravljaju ponašanjem pojedinaca ili grupa u odnosu prema onom što je dobro ili loše.
Budu
ć
i da se etika definira kao osobno uvjerenje u ono što je dobro, a što loše, odnosno što je
pravo, a što krivo, iz toga slijede tri temeljne implikacije:
1.
individualnost etike - ljudi imaju etiku, a ne organizacije;
2.
eti
č
ko ponašanje može varirati od osobe do osobe;
3.
relativnost, a ne apsolutnost etike.
S aspekta menadžmenta etika uspostavlja standarde u odnosu prema onomu što je dobro ili
loše u vo
ñ
enju i donošenju odluka. Bavi se internim vrijednostima koje su dio organizacijske
kulture i oblikuje odluke u vezi s društvenom odgovornoš
ć
u u odnosu prema eksternoj
okolini. Eti
č
ki problem nastaje u situacijama kad odluke pojedinca ili grupe mogu štetiti ili
koristiti drugima.
Za bolje razumijevanje etike, najbolje je komparirati ju sa zakonima i slobodnim izborom,
kako je u
č
injeno na slici 2.1.
3
Sl. 2.1. Tri polja ljudske akcije
Prva je kategorija kodificirana zakonom u kojemu su definirane vrijednosti i standardi koji se
provode u sudovima. Tu su zakonom propisane obveze ponašanja ljudi i organizacija.
Podru
č
je slobode izbora suprotan je kraj skale i pripada ponašanju o kojemu zakoni ne govore
i u kojemu su pojedinac ili organizacija prepušteni potpunoj slobodi. U tom podru
č
ju oni
mogu potpuno slobodno birati.
Izme
ñ
u ta dva podru
č
ja leži podru
č
je etike. Iako nema specifi
č
ne zakone, ipak ima standarde
vladanja koji se temelje na zajedni
č
kim principima i vrijednostima o moralnom vladanju koje
vodi pojedince ili poduze
ć
e. U podru
č
ju slobode izbora, poslušnost je potpuno osobna stvar.
U podru
č
ju kodificiranomu zakonom poslušnost je propisana legalnim sustavom. U podru
č
ju
eti
č
kog ponašanja poslušnost nije prisilna norma i standard po kojemu se individua ili
poduze
ć
e ponaša. Eti
č
ki prihvatljiva odluka je i zakonski i moralno prihvatljiva za širu
zajednicu.
Odnos izme
ñ
u etike i zakona nije tako jednostavan da bi vrijedilo: "ako je u skladu sa
zakonom, eti
č
no je". Taj se problem može najbolje predo
č
iti na primjeru donošenja odluka
(slika 2.1.).
