1
SADRŽAJ
1. UVOD
…………………………………………………………..................................2
2. NASTANAK I RAZVOJ KONTEJNERA
………………………….
3
3. POJAM I NAMJENA KONTEJNERA
……………………………….5
4. KONTEJNERI
…………………………………………………………………..7
5. TEHNOLOGIJE OSNOVNIH FAZA KONTEJNERSKOG
TRANSPORTNOG LANCA
……………………………………………………9
5.1. Metodologija definisanja jedinstvene tehnologije
kontejnerskog transportnog lanca
………………………………...9
5.2. Primjena kontejnera u drumskom saobraćaju
………………..11
5.2.1. Karakteristike vozila za transport kontejnera
…….14
5.3. Primjena kontejnera u žekjezničkom saobraćaju
…………….15
5.3.1. Huckepack
tehnologija
………...………………………..16
5.4. Primjena kontejnera u vodenom saobraćaju
…………………..18
6. ZAKLJUČAK
……………………………………………………………………..21
7. LITERATURA
……………………………………………………………………22
KOMENTAR
……………………………………………………………………...23
2
1. UVOD
Savremeni tokovi svetske privrede zahtijevaju visok nivo produktivnosti u pratećim
oblastima kao što je transport robe. Često je potrebno robu prebaciti u najkraćem mogućem
roku na drugi kraj svijeta, a da se pri tome ona zaštiti od štetnih uticaja okoline, obezbijedi od
krađe i stigne na svoje odredište u neizmijenjenom obliku.
Pojava kontejnera doprinijela je bržem i lakšem manipulisanju robom koja se transportuje
uvođenjem jedinstvene tovarne jedinice. Standardizacija u ovoj oblasti je neminovno dovela
do smanjenja vremena pretovara robe kao i pratećih troškova. Primjenom novih tehnologija za
obilježavanje i praćenje kontejnera došlo je do smanjenja vremena koje kontejneri provode u
carinskim zonama i terminalima. Zahvaljujući tome moguće je detaljnije planirati cio
transportni lanac i blagovremeno reagovati na probleme i zastoje u transportu. [1]
Osnovni cilj kontejnerizacije kao procesa upotrebe kontejnera jeste poboljšanje i ubrzanje
transportnog procesa, naročito pretovara (na mjestima sučeljavanja vidova prevoza), koji se
uglavnom organizuje savremenim tehnologijama i pružanjem kompleksnih transportnih usluga
“od vrata do vrata“. Pored toga, kontejnerizacija pruža mogućnost za ostvarivanje koordinacije
i kooperacije između raznih vidova saobraćaja. Sve ove pogodnosti utiču direktno na
smanjenje troškova transporta i ubrzanje procesa prevoženja, što je od presudnog značaja i za
prevoznike i za korisnike prevoza.
Prema tome, pod kontejnerizacijom se podrazumijeva skup određene vrste tehničkih sredstava,
opreme i infrastrukturnih elemenata namijenjenih za mehanizovano manipulisanje
kontejnerima u svim fazama proizvodnje od pošiljaoca do primaoca, a to su: kontejneri,
prevozna sredstva, razne vrste dizalica, viljuškari, kontejnerski manipulatori, zahvatni i
pomoćni uređaji i oprema, kontejnerski terminali (lučki i željeznički) i dr. [2]
4
silu kontejnerskih jedinica naslaganih od utrobe do palube, ali ono što je najvažnije - vrlo ih
brzo ukrcavaju i iskrcavaju, tako da skraćuju vrijeme provedeno po lukama na minimum, pa
su stoga puno efikasniji, jer više radnih dana plove. Lučka postrojenja za brzo manipuliranje
kontejnerima, su prilično komplesna i skupa , pa je ulaganje u njih opravdano jedino ukoliko
postoji veliki teretni promet u oba pravca. Kontejneri se pune (i prazne) po skladištima, nakon
tog se transportiraju do luka kamionima ili željezničkim vagonima, gdje se zatim ukrcavaju na
brodove, sve to zahtjevalo bi puno više vremena, truda i novaca u slučaju, komadno rasutih
tereta. [4]
5
3. POJAM I NAMJENA KONTEJNERA
Osnovna namjena kontejnera (slika 1.) je da se pošiljke većeg obima formiraju u
transportne i tovarne jedinice, tako da se u ovom obliku, pretovarene pomoću dizalica i
sličnih sredstava mehanizacije, mogu pogodnije transportovati šinskim i drumskim
vozilima, kao i drugim vidovima transporta (vodeni, vazdušni i sl.).
Slika 2: Kontejneri
Izvor:
file:///C:/Users/Parking%20Servis/Downloads/2407-37-7255-1-10-20170427.pdf
Prema ISO definiciji pod pojmom kontejner treba podrazumijevati transportnu opremu:
• koja ima stalni oblik i odgovarajuću otpornost, koja obezbjeđuje njeno višestruko
korišćenje,
• specijalno projektovanu u cilju olakšavanja transporta sredstvima jednog ili više vidova
transporta bez usputnog pretovara robe u njoj,
• opremljenu uređajima, koji omogućavaju laku manipulaciju, naročito kod pretovara sa
jednog prevoznog sredstva na drugo,
• projektovanu na način, koji omogućava brzo i lako punjenje i pražnjenje (utovar i istovar
robe),
• koja ima unutrašnju zapreminu od najmanje 1 m3 i čije dimenzije ne prelaze dužinu od
12,192 m (40 engleskih stopa), odnosno širinu i visinu od 2,438 m (8 engleskih stopa).
7
4. KONTEJNERI
Prema namjeni kontejneri se dijele na:
-
obične ili univerzalne i
-
posebne ili specijalne.
Slika 3. Vrste kontejnera
Izvor:
https://www.google.com/search?
q=vrste+kontejnera&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=0ahUKEwjWsPno8cfhAhUIpYsKHWrpCkIQ_AUIDigB&biw=1366&bih=625#imgdii=F
UhV8z8evSXDgM:&imgrc=u_Q4CYU8iUWOhM:
Obični kontejneri služe za prevoz više vrsta robe, a posebni su opremljeni uređajima za
održavanje temperature robe i drugih pogodnosti (amortizirajuće), koje pojedina roba u
transportu zahtijeva. Prema veličini, kontejneri se dijele na male, srednje i velike. Mali
kontejneri su transportna sredstva zapremine 1 do 3 m3 i nosivosti 1 do 3 tone. Uglavnom
imaju vlastite točkove za laku manipulaciju. Najviše ih je u vlasništvu željeznice. Kontejneri
zapremine 3 – 10 m3 srednji su, a oni preko 10 m3 smatraju se velikima. Njihova je zapremina
5 do 60 m3 , a nosivost 5 do 30 tona. U velike kontejnere spadaju i transkontejneri koji se
