1. UVOD
Policija je jedna od najstarijih službi u ljudskom društvu, odnosno državi, a kao
elementarni oblik društvene kontrole policija je starija i od same države. Politološka
nauka državu posmatra kao politički realitet sa monopolom legitimnog fizičkog nasilja,
kojeg provodi putem policije. Ovakav pristup zloupotrebljava pravnu normu, gdje se
prinuda prihvata kao jedina realnost u funkcioniranju policije.
Formalno definisanje policije se zasniva na njenim ovlaštenjima, organizacionim
formama, autoritetu u društvu, koja kao društveni organ u zakonom određenim
okolnostima sprečava sve pojave i ponašanja koja mogu dovesti do neželjenih
posljedica, dok materijalni pristup u prvi plan stavlja osnovne ciljeve policije kao što je
održavanje unutrašnje bezbjednosti.
Statički pristup policiju definiše kao tradicionalno zatvoreni sistem, sa decidno
određenim položajem, dok dinamički pristup definiše policiju kao dinamičan,
transparentan sistem, koji je integralni dio društva i koji svoje djelovanje prilagođava
savremenim društvenim promjenama.
Policija predstavlja složen, specifičan, dinamičan izvršni organ vlade koji je u
skladu sa zakonskim ovlaštenjima zadužen za održavanje unutrašnje sigurnosti u
2
2) pripadnike ovih organa kao cjeline, uključujući i njihov uniformisani sastav;
3) objekte u koje su ovi državni organi i njihove jedinice policije smještene;
4) djelatnosti koje ovi državni organi i njihove policijske jedinice vrše.
U svom funkcionalnom značenju reč policija je u početku, u državicama
gradovima Grčke, označavala upravu ili uredovanje gradom, upravljanje državom. U
širem smislu njome se označavala ukupna državna djelatnost, a u užem smislu -
cjelokupno uređeni državni (ustavni i javni) poredak. Ovo shvatanje je zadržano sve do
pojave apsolutističkih feudalnih monarhija, kada je nastupilo diferenciranje policijske
djelatnosti razdvajanjem funkcija vojske i policije i uspostavljanjem sudske vlasti.
U buržoaskim državama funkcionalni pojam policije se dalje sužava izdvajanjem
djelatnosti ostalih resora uprave od policijske djelatnosti, a savremeni funkcionalni
pojam policije nastao je krajem XIX vijeka, kada se pod pojmom policija, u
funkcionalnom smislu, najčešće podrazumijevaju poslovi koji se odnose na održavanje
javnog poretka, odnosno javnog reda i mira, i na suzbijanje kriminalnih aktivnosti.
2-2. Bezbjednost i subjekti sistema bezbjednosti
Pojam bezbjednosti definiše se kao bezbjednost u najširem političko pravnom
smislu i obuhvata mjere i aktivnosti čuvanja i zaštite od ugrožavanja nezavisnosti i
integriteta jedne zemlje i unutrašnjeg ustavnog i pravnog poretka.
4
Kao funkcija
bezbjednost je narazdvojni atribut svake države. Kao organizacija bezbjednost ima
razne oblike organizacionih formi i ovlaštenja zasnovane na pravnim i zakonskim
aktima države. Ova dva sistema čine jedinstvenu cjelinu koja obuhvata organe i mjere
koje se sprovode radi zaštite društvenih dobara.
5
4
Stajić, Lj. (2006) Osnovi bezbednosti, Draganić, Beograd
5
Jovičić, D. (2008), Organizacija i nadležnost policije, Fakultet za bezbjednost i zaštitu, Banja
Luka,
4
