fizičkim zakonima i da je za to odgovorna ista sila koju je nazvao univerzalna gravitacija. Svoju
teoriju gravitacije objašnjavao je pomoću jabuke i njenog vertikalnog pada sa drveta na zemlju.
Prvi je opisao vezu između kretanja tijela i sila koje djeluju na tijelo kroz tri zakona kretanja
koja se zovu Njutnovi zakoni kretanja i predstavljaju temelj klasične mehanike. Njutn se
smatra jednom od najsvjetlijih ličnosti u historiji nauke. [3]

U mehanici Njutn je bio prvi koji je pokazao da se kretanja tijela na Zemlji i kretanja

nebeskih tijela potčinjavaju istim fizičkim zakonima, a takođe je ukazao na veliki značaj
principa održanja impulsa i momenta impulsa. Postavio je temelje klasične mehanike, koja se
po njemu zove i Njutnova mehanika, definišući tri zakona kretanja. U optici, on je napravio
prvi praktični refleksioni (ogledalski) teleskop i otkrio da se propuštanjem bijele svjetlosti kroz
staklenu prizmu ona razlaže u spektar svih boja. Njutn se zalagao za čestičnu prirodu svjetlosti.
On je takođe formulisao empirijski zakon hlađenja, proučavao brzinu zvuka i predložio teoriju
o porijeklu zvijezda. U matematici, Njutn dijeli zasluge sa Gotfridom Lajbnicom za
usavršavanje infinitezimalnog računa. Izložio je uopštenu binomsku teoremu, razvijajući na taj
način tzv. „Njutnov metod” za aproksimacije nula funkcije i doprinoseći proučavanjima
razlaganja funkcija u redove, došao je do teorije boja, pronašao diferencijalni račun. [10]

2. ŽIVOT ISAKA NJUTNA

Njutn je rođen 1642. godine u selu Volstropu, grofovije Linkoln, u porodici skromnog farmera.

Rođen je u porodici farmera koji su posedovali zemlju i stoku, i bili prema tome prilično bogati.

Mjesto u kojem se on rodio bilo je oko sedam milja udaljeno od Grantama (Grantham), gdje je on
kasnije pohađao školu. Po njegovom vlastitom, kasnijem, svjedočenju, Njutn je rođen
prijevremeno i niko nije očekivao da će on dugo poživjeti. Njegova majka Hana Ejskou (Hannah
Ayscough) rekla je da je njegovo tijelo u to vrijeme bilo tek toliko veliko da bi moglo da stane u
kriglu. Njegov otac, koji se takođe zvao Isak Njutn, bio je slobodan seljak (farmer) i umro je tri
mjeseca prije Njutnovog rođenja, u vrijeme kada je u Engleskoj trajao građanski rat. Kada je
Njutnu bilo tri godine, njegova majka se preudala i otišla je da živi sa njenim novim mužem,
ostavljajući svog sina na staranje njegovoj baki (njenoj majci), Mardžeri Ejskou (Margery
Ayscough). [6]

Rano je ispoljio izvanrednu darovitost za prirodne i matematičke nauke. Istakao se na

studijama u Triniti koledžu u Kembridžu, prostudiravši temeljno djela antičkih matematičara,
posebno Euklida i Arhimeda, zatim Dekarta (franc. filosofa) i niza matematičara XVII vijeka.
Uporedo se posvetio astronomskim posmatranjima, fizičkim i hemijskim eksperimentima, pri
čemu su došle do izražaja njegove genijalne sposobnosti kao eksperimentatora i teoretičara. Njutn
je nizom svojih djela postigao genijalna ostvarenja i u matematici, mehanici, astronomiji i optici,
koja predstavljaju revolucionarni preokret u razvitku nauke i filozofije , kako u idejnom tako i u
metodološkom pogledu. Ona se, posmatrana u kontinuitetu evolucije naučne spoznaje fenomena
prirode oslanjaju na dostignuća velikih stvaralaca prije Njutna. To je i sam Njutn istakao zapisavši:
“Ako sam vidio dalje od drugih, to je zato što sam stajao na plećima giganta”. Među tim gigantima
posebno mjesto zauzima Arhimed svojim intuitivnim i logičkim otkrivanjem matematičkih istina i
njihovih primjena. U Vestminsteru, panteonu velikih ljudi Engleske, na Njutnovom nadgrobnom
spomeniku piše: ”Radujte se smrtnici, što je postojao takav i toliki ponos ljudskog roda”. Pošto je
postigao veoma velike uspjehe u matematičkim i fizičkim naukama, preuzeo je katedru
matematike na Univerzitetu u Kembridžu, gdje je naslijedio svog profesora Isaka Baroua. Postao je
član Kraljevskog naučnog društva u Londonu, a zatim njegov višegodišnji predsjednik, kao i član
više evropskih akademija nauka. Bio je veoma angažovan u društveno-političkim i ekonomskim
zbivanjima Engleske, kao poslanik Kembridž univerziteta u engleskom parlamentu kao i direktor
kovnice novca u Londonu, učestvujući aktivno u tadašnjoj monetarnoj reformi.

Njutnova istraživanja u matematici bila su u osnovi motivisana primjenama matematike u

istraživanju fenomena prirode, posebno fenomena kretanja nebeskih tijela. Ali treba naglasiti da se
on bavio i nizom problema čisto teoretske matematike, tako da je bio daleko od toga da zamijeni
“čistu” matematiku i da je shvata kao nešto pomoćno u praksi i primjeni, bez sopstvenih ciljeva,
metoda i ideja.

Opovrgavajući Dekartova vrtloga kao kvalitativnu shemu, zasnovano samo na filozofskim

spekulacijama, Njutn je “primjenjenoj” matematici u tom opovrgavanju dodjelio visoku ulogu baš
sa teoretskog stanovišta. Glavno djelo Isaka Njutna je “Matematički principi prirodne filozofije”
(Principia mathematica philosophiae naturalis). Objavljeno je prvi put 1867. godine, na latinskom
jeziku. U njemu je u tri knjige izložio rezultate svojih mehaničko-astronomskih istraživanja.U nizu
svojih djela (objavljenih na latinskom), u već pomenutom glavnom djelu, u “Analizi jednačina sa
beskonačnim brojem članova”, u “Metodi fluksija i beskonačnih redova”, u “Raspravi o kvadraturi
krivih”, u “Univerzalnoj aritmetici” i dr. Njutn je razvio matematički aparat kojim se poslužio u
svojim proučavanjima fenomena prirode. Njegovo djelo “Univerzalna aritmetika” sadrži

„Sećanjima iz života Ser Isaka Njutna“ razgovor sa Njutnom u Kensingtonu, 15 aprila 1726.
godine, u kojem se Njutn podsjeća kako je: „Nedavno je predstava o gravitaciji došla u njegove
misli. Bilo je to prilikom pada jedne jabuke sa drveta“, rekao je Njutn u jednom zamišljenom
raspoloženju. „Zašto je to tako da jabuka uvek pada vertikalno sa drveta na Zemlju?“- pitao je
Njutn sam sebe. „Zašto se ne kreće na stranu ili naviše, nego uvijek pada prema centru Zemlje?“.
Na sličan način i Volter piše u svom „Eseju o Epskoj poeziji“ ( 1727 ): „Ser Isak Njutn hodajući po
svojoj bašti, pomislio je po prvi put na svoj sistem gravitacije, gledajući jednu jabuku kako pada sa
drveta“. Ova objašnjenja predstavljaju vjerovatno preuveličavanja Njutnove sopstvene priče o
tome kako je sjedio pored prozora svoje kuće u Vulstrop Manoru i gledao jabuku kako pada sa
drveta. Za mnoga stabla tvrdi se da su drvo jabuke koju je Njutn opisao. U Kraljevskoj školi u
Grantamu tvrde da je škola neku godinu kasnije nabavila sebi ovo stablo, tako što ga je iščupala sa
korijenom i prebacila u upravnikovu baštu. Osoblje „Nacionalnog povjerenja za nadzor nad
mjestima od istorijske važnosti i prirodnih ljepota“, u čijem je vlasništvu danas Njutnova kuća
Vulstrop Manor, osporavaju ovo i tvrde da je drvo koje se nalazi u njihovoj bašti ono koje je Njutn
opisao. Potomak originalnog drveta jabuke može se vidjeti kako raste ispred glavne kapije Triniti
Koledža, u Kembridžu, nešto niže od sobe u kojoj je Njutn stanovao kada je tu studirao. [6]

Slika 2: Njutnov grob u Vestminsterskoj katedrali

Izvor: Preuzeto 06.12.2015. godine sa sajta

http://www.viva-fizika.org

3. DJELA I OTKRIĆA ISAKA NJUTNA

Tokom školovanja na Triniti koledžu Njutn je otkrio generalizovanu binomnu teoremu, a

kasnije ke klasifikovao krive konusnih presjeka, bavio se Diofantskim jednačinama,
pronalaženjem formule za broj π. 1669. godine naslijedio je Isaka Beroua na mjestu profesora
matematike na Lukasovoj katedri.